X
تبلیغات
فن بیان،اصول سخنرانی و هنرگویندگی وگفتگو

فن بیان،اصول سخنرانی و هنرگویندگی وگفتگو

آشنائی با فن خطابه ، اصول مخاطب شناسی ، مناظره ،مباحثه ، تدریس ،قصه گوئی ،دکلمه ، مجریگری و زبان بدن

چگونه سخنرانی جذاب ارائه کنیم ؟

 

چگونه سخنرانی جذاب ارائه کنیم ؟

اعتماد به نفس، صداقت وخلوص نيت، تماميت كلام ودوستي واخوت از ويژگي هاي يك سخنراني جذاب است.

يك سخنراني عالي داراي نشانه هاي زير است:

1-مقدمه اي كه توجه كامل مخاطب را جلب

2-اطلاعاتي كه به گونه اي منطقي وساده همراه با مثال ها ،قياس و حكايت داستان ها سازمان داده شده باشد  

3-عبارت انتقالي كه باعث انسجام وارائه سخنراني شود

4-جملات كوتاه

5-كلمات ساده وآسان

6-خاتمه اي جالب كه مخاطبان را تحت تاثير قرار دهد

7-آگاهي از نحوه پاسخ دادن موثر به پرسشهاي مخاطبان

همان طوركه براي كسب مهارت كافي در هر كاري نمي توان از راه ميان بر استفاده كرد.بزرگ شدن وبزرگ ماندن،به آماده شدن وآماده ماندن بستگي دارد.

يكي از بزرگان مي گويد:اگر قرار باشد ده دقيقه صحبت كنم،يك هفته لازم دارم تا آماده شوم.اگر قرار باشد نيم ساعت صحبت كنم به دو روز ونهايت اگر قرار باشد يك ساعت صحبت كنم همين حالا آماده ام

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-38.aspx

+ نوشته شده در  سه شنبه 31 شهریور1388ساعت 9:52 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

آيا سخنران خوبي هستيد؟

 

آيا سخنران خوبي هستيد؟

در زبان انگليسي اصطلاحي است قديمي كه مي‌گويد: « سخن گفتن ارزان است.» آنكه اين اصطلاح را خلق كرد بدون ترديد دهة آخر قرن بيستم يعني از 1990 تا كنون را پيش‌بيني نكرده است زيرا امروزه سخن گفتن و خوب سخن گفتن از گران‌ترين حرفه‌هاست.

بار گراني اين حرفه بر دوش گروهي است كه مايلند گوش به سخنرانان ممتاز بسپارند و هم بر دوش افرادي است كه آرزو دارند روزي سخنوراني برجسته باشند. سراسر تاريخ ايالات متحد آمريكا نشان از حضور گروههايي از مردم است كه درآمد و معاش زندگي خود را با سخنرانيهاي دوره‌اي از محلي به محلي و از شهري به شهر ديگر تأمين كرده‌اند. در حال حاضر به سخنوران برجسته‌اي مانند اُپْرا وينفري، باربارا والترز و لري كينگ براي هر سخنراني بيش از پنجاه هزار دلار پرداخت مي‌شود. حال ممكن است بپرسيم كه سخن گفتن چه فايده‌اي براي ما دارد؟ ما كه قصد نداريم رئيس جمهور، كشيش يا مبارز باشيم. نكته اينجاست كه توان صحبت در برابر مردم و براي مردم نوعي ذخيره‌سازي قدرت و توان اجتماعي در درون است و به كمك اين توانايي است كه مي‌توان در اموري كه مردم به آنها توجه جدي دارند، تغيير ايجاد كرد.

كليدي‌ترين نكته همين است « ايجاد تغيير»

اين همان هدفي است كه اغلب ما در زندگي قصد انجام دادن آن را داريم.

گويندگي و سخنوري سه فرصت را در زمينه تحقق اصل « ايجاد تغيير» فراهم مي‌آورد.

1- متقاعد كردن و اقناع مردم براي انجام دادن كاري كه به نظر شما درست است.

2- آگاه كردن مردم از چيزهايي كه از آنها بي‌اطلاع بودند.

3- سرگرمي و ايجاد تفريح براي مردم به منظور داشتن احساس شادي و سرشاري از خودشان.

اينها سه هدف اصلي هر سخنوري است كه با مردم سخن مي‌گويد: متقاعد كردن، آگاهي دادن، سرگرم كردن.

اين سه هدف اساسي در گفتگوها و محاوره‌هاي روزانه نيز مصداق دارند.

نخستين گام براي سخنوران برجسته شناخت نوع صدايي است كه دارند، برخي از افراد به خاطر صداي ذاتي، چنان ديگران را تحت تأثير خود قرار مي‌دهند كه گويي نداي آسماني است اما دسته‌اي ديگر نيز به دليل نوع صدا از بيان حداقل خواسته‌هاي خود باز مي‌مانند؛ بنابراين پرسش « شما چه نوع صدايي داريد؟» اساسي‌ترين سؤال براي شناخت توانايي سخنوران، گويندگان و مجريان موفق خواهد بود.

صدايي غني و رسا

صدايي نرم، افسونگر و لطيف

صدايي نازك و غنّه‌اي

صدايي بم و گوش خراش

صدايي ناهنجار و آزار دهنده

در هر صورت، با هر صدايي كه هستيد مطمئن باشيد آن صدا بي‌نظير است و هيچ گاه نمي‌توان دو نفر را يافت كه از نظر ظاهر مانند هم و صدايي يكسان داشته باشند.

صداي انسان طي مراحل و نظام پيچيده‌اي كه آغاز آن با خروج هوا از ريه‌هاست شكل مي‌گيرد. آيا مي‌توانيد هنگام دميدن هوا به درون ريه‌ها سخن بگوييد؟

هواي بازدم از حنجره يا به عبارتي جعبة صدا عبور مي‌كند و با برخورد با تارهاي حنجره مرتعش مي‌شود و سپس ضمن عبور از گلو، دهان و بيني، طنين و حجم پيدا مي‌كند و در نهايت با برخورد به زبان، دندان‌ها، كام و لب‌ها حروف شكل مي‌يابند. از تركيب حروف، كلمه و از تركيب كلمه، جمله درست مي‌شود.

صدايي كه در اين مسير طبيعي ساخته مي‌شود، به طور چشمگيري بر موفقيت شما در سخنوري اثر دارد. بدون ترديد صداي خوب ثروت است اما مي‌توان بدون داشتن صداي خوب هم موفق بود.برخي از سخنوران مشهور تاريخ صداهاي نازل و معيوب داشتند.

« آبراهام لينكلن» صدايي ناهنجار داشت.

« وينستون چرچيل» لكنت زبان و مختصر حالتي از نوك زباني داشت.

« ويل راجرز» صدايي غنّه‌اي داشت.

شما هم مانند اينگونه شخصيت‌هاي مشهور مي‌توانيد بر عيب و نقص احتمالي و طبيعي صداي خودتان غلبه كنيد و صدايتان را با بهترين اثر بخشي بكار ببريد.

اگر شما صدايتان را به اندازه‌اي ملايم كنيد و به سختي شنيده شود، مرتب در اداي كلمات تپق بزنيد، كند سخن بگوييد، پشت سر هم عقايد گوناگون خود را مطرح كنيد يا هنگام حرف زدن به زحمت سخن بگوييد، خيلي زود صحبت‌هاي شما از كارآيي و اثر بخشي خواهد افتاد. لينكلن، چرچيل و راجرز آموخته بودند كه چگونه صدايشان را مهار كنند و در اختيار داشته باشند.

 

ويژگيها و جنبه‌هاي مختلف صدا

1- حجم صدا

از يك نگاه صداي پر قدرت براي سخنور شايد همه چيز باشد.البته امروزه دستگاههاي الكترونيكي هر نوع صدايي را پرقدرت مي‌كند اما مكانهايي هست كه شما ميكروفن در اختيار نداريد مانند كلاس كه شما بايد تلاش كنيد با در اختيار داشتن وضع صدايتان آن را متناسب با مكان بكار ببريد. بسياري از عوامل و موانع وجود دارد كه شما لازم است با آگاهي از آنها صدايتان را تناسب ببخشيد.

كمّيت و كيفيت حضور افراد در محيط، صداي خارج از محيط و وضع انعكاس صدا در فضا از جمله عوامل مزبور هستند.

اگر شما در جايي زياد بلند صحبت كنيد، مخاطبان ممكن است شما را بي‌ادب تلقي كنند. اگر خيلي ملايم صحبت كنيد، ممكن است مطالب شما تفهيم نشود.

يادتان باشد كه هميشه صدايتان براي خودتان بلندتر از آن است كه به شنونده مي‌رسد. به محض اينكه شروع كرديد به صحبت، به افرادي كه در عقب هستند، نگاه كنيد. اگر ابهامي در چهره دارند، بدانيد كه بايد بلندتر صحبت كنيد.

2- زير و بمي ارتفاع

ارتفاع صدا حالت زير و بمي صداي فرد است. هر قدر امواج صدا بيشتر و تندتر مرتعش شوند، حالت زير بودن آن بيشتر است و هر چه كمتر ارتعاش داشته باشند، حالت بم‌تري دارد.

« دانگ» يا زير و بمي صدا را مي‌توان از صدايي كه بين كليد اول و آخر پيانو توليد مي‌شود، مشخص كرد. هنگام سخنراني، زير و بم صدا بر معاني كلمات و صدا اثر مي‌گذارد.

تغيير در زير و بمي صدا را « آهنگ صدا» نيز مي‌نامند. تغيير ارتفاع به صداي شما درخشش، گرمي و شور و نشاط مي‌بخشد. اين آهنگ صداي شماست كه مشخص مي‌كند، جمله‌اي را به صورت سؤالي مطرح مي‌كنيد يا خبري. همچنين آهنگ صدايتان غم، شادي، رضايت، عصبانيت، سرزندگي، بي‌حالي، نگراني، آرامش و نيز سرحالي و خستگي شما را آشكار مي‌كند.

در گفتگو‌هاي روزمره به طور غريزي آهنگ صدايمان را براي بروز احساس و منظورمان بكار مي‌گيريم. افرادي كه چنين نيستند و يكنواخت صحبت مي‌كنند تنها مي‌توانند براي افراد كم خواب مؤثر باشند.

صداي تعداد كمي از مردم حالت يكنواختي مطلق دارد و هيچ تغييري در آهنگ كلامشان ايجاد نمي‌شود اما افراد زيادي هستند كه از تغييرات آهنگ گفتار به صورت تكراري و ملال‌آور استفاده مي‌كنند كه اين روش نوعي روش خواب‌آور و هيپنوتيزمي است.

شما مي‌توانيد براي مقابله با اين حالتها از ضبط صوت كمك بگيريد و صداي خودتان را ضبط كنيد و بشنويد. اگر جملاتتان با آهنگ ثابت و ويژه‌اي پايان مي‌يابد، سعي كنيد تا اين وضع را تغيير دهيد و آهنگ را مطابق با مفهوم كلمات بكار ببريد. به هر حال تلاش براي رهايي از برخي عادتها در ابتدا شايد بد جلوه كند اما مطمئن باشيد كه براي تبديل به سخنوري قابل و شايسته اين روشها تضميني است.

 http://mojri3.blogfa.com/post-6.aspx

+ نوشته شده در  سه شنبه 31 شهریور1388ساعت 9:46 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

چگونه هنگام سخنراني بر ترس خود غلبه كنيم؟

 

چگونه هنگام سخنراني بر ترس خود غلبه كنيم؟

يكي از نگراني‌هاي عمدة هر فرد ترس از سخن گفتن در حضور جمع است. بسياري از مردم به راحتي با هم گفتگو مي‌كنند اما هنگامي كه براي سخنراني فرا خوانده مي‌شوند دچار ترس و واهمه مي‌گردند.

اگر شما از ايستادن روي بلندي و صحبت كردن براي جمع مي‌ترسيد، بدانيد كه تنها نيستيد. سال 1973 در جامعة آمريكا تحقيق جالب توجهي در زمينه موارد ترس بعمل آمد و از 2500نفر آمريكايي خواسته شد كه هر كدام فهرستي از عمده‌ترين زمينه‌هاي ترس خود را بنويسند. در پايان كار آنچه محققان را بسيار متعجب ساخت ميزان 41 درصدي پاسخگويان بود كه همگي بزرگترين مورد ترس خود را سخنراني در برابر گروهي از مردم مي‌دانستند. تا حدي كه بسياري از آنها قبول چنين كاري را سرنوشتي هولناك‌تر از مرگ تلقي مي‌كردند.

قبل از سخنراني چه احساسي داريد؟

اغلب مردم ممكن است براي انجام دادن كار مهمي كه در حضور مردم صورت مي‌گيرد دچار هيجان و اضطراب باشند. بازيگران قبل از بازي، سياستمداران پيش از سخنرانيها و قهرمانان ورزشي قبل از مسابقه داراي چنين حالتي هستند.

در اين لحظات افراد موفق آنهايي هستند كه آموخته‌اند چگونه هيجان خود را به نفع خود بكار بگيرند.

تحقيقات نشان مي‌دهد كه 76 درصد از سخنوران ورزيده قبل از رفتن به جايگاه سخنراني دچار ترس و هيجان هستند اما آنها اين نوع هيجان را نشانه‌اي از سلامت روان براي انجام دادن فعاليتي مثبت تلقي مي‌كنند. به عبارت ديگر هيجاني بودن در آغاز سخنراني، حالتي كاملاً طبيعي و حتي مطلوب است زيرا بدن در اين حالت مانند هر حالت پر اضطراب ديگري تلاش مي‌كند با ترشح آدرنالين بيشتر واكنش مثبت نشان دهد.

اين ترشح ناگهاني آدرنالين همان عاملي است كه موجب تپش قلب و لرزش دست و زانو و عرق پوست مي‌شود و هر شخصي كه بخواهد در برابر جمع سخن بگويد تا حدودي اين واكنش‌ها را دارد.

حال سؤال اين است كه چگونه مي‌توان از اين حالات هيجاني و عصبي، كار مثبت كشيد؟

لازم است بدانيم بجاي اينكه تلاش كنيم همه هيجان روحي قبل از سخنراني را از بين ببريم، بكوشيم آن حالت را به وضعي مطلوب كه متخصصان آن را هيجان مثبت مي‌نامند، تبديل كنيم. هيجاني سرشار از شور و شوق و سرزندگي كه متفاوت با آن حالات عصبي و بازدارنده روحي است و ديگر شما را قرباني نخواهد كرد؛ بلكه حياتي جديد مي‌بخشد و حالات انسان را كاملاً در اختيار دارد.

در اينجا شش راه تجزيه شده و مطمئن براي تبديل حالات عصبي و رواني منفي قبل از سخنراني به حالات و هيجانات مثبت مطرح مي‌شود.

1- مرحلة اول، اين مرحله را شما قبلاً طي كرده‌ايد و دوره‌هاي آموزشي آن را پيش از اين گذرانده‌ايد. كافي است درباره گذشته خودتان در روزهاي اول كودكستان، دبستان، دبيرستان، دانشگاه و روزهاي اول آشنايي با محيط كار و شغلتان فكر كنيد. به احتمال زياد در همه موقعيت‌ها شما با وضعي جديد، غيرعادي و تنش‌زا روبرو بوده‌ايد. سازگار شدن با هر كدام از موارد، ترس و واهمه‌اي موقتي و كوتاه همراه داشته است. دربارة سخنراني كردن در وضع فعلي چنين حالتي مصداق دارد.براي اغلب افراد بويژه دانشجويان هنگام صحبت در برابر دوستان هم‌دانشگاهي خود مهمترين عامل، ناآگاهي است هر چه فرد از چگونگي سخنوري بيشتر آگاه باشد و بيشتر سخنراني كند، ترس و واهمه سخنراني كردن در او كمتر مي‌شود.

يادگيري مهارت سخن گفتن با يادگيري ديگر هنرها و فنون زياد متفاوت نيست و مانند آنها نيازمند تكرار، تمرين، آزمايش و خطاست.گاهي مي‌توان در كلاس، ميان دوستان دانشگاهي سخنراني كرد و آنها را بهترين مخاطب‌ها براي ارزيابي عيوب سخنراني خود دانست و اين كار يعني سخنراني در جمع نزديكان و دوستان به مرور شما را به مهارت و هنر سخنوري نزديك مي‌كند.

2- مرحله دوم، آمادگي است. راه حل ديگر براي كسب اطمينان و تسلط در سخنراني، انتخاب عنوان مناسب و مورد توجه و علاقه خود ماست. صحبتهاي هر سخنوري كه با آمادگي كم به سخنراني بپردازد، نامنظم، غيرمستند و مبهم خواهد بود.

براي آماده كردن يك سخنراني چقدر وقت لازم است؟

تجريه نشان داده كه براي هر دقيقه سخنراني يك تا دو ساعت آماده‌سازي نياز است و گاهي متناسب با ميزان تحقيق مورد نياز وقت بيشتري احتياج است.شايد چنين زماني طولاني به نظر برسد اما نتايج آن بسيار با ارزش است.

درست شبيه بازيگري كه تمرين مي‌كند تا درست نقش خود به طور كامل قرار بگيرد.شما نيز با صرف وقت براي ايجاد آمادگي بيشتر به احساس اطمينان و نهايتاً جايگاه درست نايل مي‌شويد.

يك كارشناس و مربي فن سخنوري به نام لي‌لي والترز در كتاب « شگردهاي سخنوران موفق» تخمين زده است كه آمادگي مطلوب ممكن است ترس و واهمة حضور در جايگاه سخنراني را تا 75 درصد كاهش دهد.

مثبت فكر كنيد  Think Positively

اغلب احساس اطمينان، عمده‌ترين نيروي ايجاد فكر و نگرش مثبت است. اگر شما نظر و فكرتان اين باشد كه مي‌توانيد كاري را انجام دهيد، معمولاً قادر به انجام آن هستيد و از طرفي اگر احساستان اين باشد كه در انتظار دردسر و مصيبتي هستيد، بيشتر اوقات چنين خواهد شد. اين حالات دقيقاً دربارة سخنراني كردن در حضور مردم نيز مصداق دارد. احتمال شكست در سخنراني براي سخنران‌هايي كه درباره خود و تجربه سخنراني‌شان فكر و نگرش منفي دارند، بيشتر از افرادي است كه درباره خود مثبت فكر مي‌كنند.

در اينجا چند شيوه تفكر براي انتقال از نگرش منفي به نگرش مثبت هنگام آماده شدن براي سخنراني مطرح مي‌شود.

نگرش و افكار مثبت  Positive Thought

· اين سخنراني فرصتي است كه بتوانيم ديگران را در افكار و عقايد خودم سهيم كنم و مانند هر سخنراني ديگري تجربه به دست آورم.

· هيچ كس كامل و عالي نيست اما من با هر سخنراني در حال پيشرفت و بهتر شدن هستم.

· هنگام سخنراني همه هيجاني هستند. اگر ديگران توانستند خودشان را آرام كنند، من هم مي‌توانم.

· من موضوع خوبي براي سخنراني خودم انتخاب كرده و كاملاً آماده‌ام. قطعاً همه از آن لذت خواهند برد.

نگرش و افكار منفي  Negative Thought

· اي كاش من ناچار نبودم كه سخنراني كنم.

· من سخنوري كارآزموده و بزرگ نيستم.

· من هميشه هنگام سخنراني ناراحت و مضطرب هستم.

· هيچكس به شنيدن آنچه من ناچارم بگويم علاقه‌مند نيست.

بسياري از روانشناسان معتقدند كه نسبت افكار مثبت به افكار منفي در زمينه فعاليتهاي هيجاني و پر اضطراب مانند سخنراني كردن، حداقل 5 بر يك است. به عبارت ديگر براي هر نگرش منفي، بايد حداقل 5 تفكر مثبت را رودروري آن قرار دهيد. اين گونه است كه شما حالت هيجاني را به طور كامل بر طرف نمي‌كنيد؛ بلكه آن را در اختيار خود قرار مي‌دهيد و به كمك آن بر افكار و عقايدتان براي انتقال به مخاطبان مسلط مي‌شويد و ترس و نگرانيهاي مخرب از شما دور مي‌شود.

 منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-6.aspx

 

+ نوشته شده در  دوشنبه 30 شهریور1388ساعت 9:42 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

در سخنراني منتقد باشيد

 

در سخنراني منتقد باشيد

كلاس سخنراني و درس تفكر انتقادي

Public Speaking and Critical Thinking                

· در ميهماني ديشب، وقتي با آن مرد عجيب و غريب بحث كردم، واقعاً عاجز شدم چون گفته‌هاي من كاملاً درست بود و او اشتباه مي‌كرد اما نمي‌توانستم اشتباهش را آشكار و بيان كنم. مطمئن بودم كه در شيوة بحث و مجادله او مشكلي هست.

· من به يك رايانه نياز دارم و همه آگهي‌ها مدعي‌اند كه آخرين نمونه‌ها را در اختيار دارند ولي واقعاً كدام انتخاب براي من بهترين انتخاب خواهد بود؟

· براي مقاله پاياني دوره تحصيلم خيلي سخت كار كردم، اما راضي نشدم. به نظرم مطالب آن انسجام ندارد. نمي‌توانم دريابم كه اشتباه كجاست؟

· خطابه‌هاي سياسي همه يكطرفه شده‌اند. نامزدها فقط حرف مي‌زنند. با وعده همه چيز را اميدبخش جلوه مي‌دهند. واقعاً نمي‌دانم به چه كسي رأي دهم.

آيا اين حالات به نظرتان آشنا نيست؟ آيا تا به حال خود را در حالاتي نظير اينها سرگردان يافته‌ايد؟ اگر جوابتان مثبت است، پس به كلاس سخنراني خوش آمديد.

در اين كلاس شما ياد مي‌گيريد كه چگونه با اطمينان، متفكري منتقد شويد و با مهارت، شخصي را كه مي‌تواند در مناظره نظر خود را به خوبي بيان كند و فردي را كه به راحتي تسليم حرف ديگران مي‌شود، نقد كنيد يا ميان شخصي كه يك جنس را با دقت مي‌خرد با آنكه به سادگي فريب مي‌خورد، تمايز قائل شويد.

ياد مي‌گيريد كه با تفكري انتقادي حالت آن دانشجوي مستأصل را بررسي كنيد و بين رأي‌دهنده‌اي كه آگاهانه عمل مي‌كند و آنكه انتخابش بدون فكر است، تفاوت ايجاد كنيد.

تفكر انتقادي چيست؟ اين هنر به سخنران چه كمكي مي‌كند؟

توانايي تشخيص ضعف گفتگوي افراد است كه به ما كمك مي‌كند تا در سخن گفتن از آن ضعف دوري كنيم. همچنين توان تشخيص واقعيت در برابر غير آن و قضاوت درباره اعتبار گفته‌ها و درستي و نادرستي آنهاست. اوقات زيادي را كه شما صرف سازمان دادن به چارچوب سخنراني خود مي‌كنيد، مبتني است بر شيوه تفكر شما.

متفكران بزرگ قادرند ارتباط ميان عقايد مختلف را به روشني دريابند و هنگام سخنراني، فكر جديدي را كه برگرفته از آن عقايد مختلف است، خلق كنند و اين همان مهارت تفكر انتقادي است. خلق كنند و اين همان سخن‌سنجي است و به عبارتي بهتر، هنر سخن‌سنجي است. اين هنر شما را متفكري مؤثر تبديل مي‌كند.

همان‌طور كه شما مي‌آموزيد چگونه عقايد و نظرهاي خود را با زباني شفاف و درست بيان كنيد، مي‌آموزيد كه شفاف و درست بيانديشيد.

تفكر انتقادي شما را قادر مي‌سازد به سخنرانيهاي ديگران با دقت گوش دهيد و عقايد گويندگان را در حالات مختلف درست ارزيابي كنيد.

حال دوباره سراغ چهار مثال ياد شده مي‌رويم لكن با تفكري انتقادي؛ درباره آن مرد عجيب و غريب در ميهماني ديشب، اگر شما تفكري انتقادي داشتيد، آيا آن مرد مي‌توانست شما را محسور روش غلط خود در بحث كند؟ و شما را به راحتي مجاب نمايد؟ مطمئناً در اينگونه مباحث، سخن‌سنجي مهارتي است كه به شما كمك مي‌كند تا خوب گوش كنيد، دقيق بررسي كنيد و نهايتاً نقد كنيد.

و يا در زمينه خريد رايانه، آيا مي‌توان به آگهي‌ها اعتماد كرد يا بايد اطلاعات بيشتري كسب كرد؟

و نيز درباره سخنان نامزدهاي سياسي، اگر به اصل حرف آنها توجه كنيم و نقشي را كه آنها بازي مي‌كنند، ناديده بگيريم، آيا نتيجه‌گيريهاي ايشان راه گشاست؟

اين سؤالها كه به فكر اعتبار مي‌بخشد همان تفكر انتقادي است.

 

هدف ما در هر سخنراني چيست؟

The Major Goals of Public Speaking                

در طول زندگي نياز به سخنراني كردن در جمع دير يا زود ما را غافلگير خواهد كرد. هنگامي كه آن زمان فرا مي‌رسد، بايد آماده باشيم. حتي اگر در عمر خودمان چنين وضعي برايمان پيش نيايد، از يادگيري سخنراني مطالب بسياري خواهيم آموخت. هر سخن گفتني به انسان امتياز مي‌بخشد،‌از او فردي با تجربه مي‌سازد و تحمل درك افكار و عقايد فراهم مي‌آورد. سه هدف عمده سخنراني، آگاهي دادن، متقاعد كردن و ايجاد نشاط و ذوق هنري است.

همه تلاش ما در سخنراني براي تحقق اين اهداف يا حداقل يكي از آنهاست.

در گفتگوهاي روزانه نيز به اين سه هدف توجه داريم. در مكالمه‌هاي دو نفره، ناخودآگاه بسياري از مهارتها را بكار مي‌گيريم. افكارمان را متمركز و هدايت مي‌كنيم، مطلب را با شخص متقابل هماهنگ مي‌سازيم و براي تأثير بيشتر حكايتي تعريف مي‌كنيم و با هر حالت مخاطب بازخوردها را به دقت مي‌سنجيم كه به معناي اشتراك اين دو شيوة ارتباطي در اهداف است. لكن ساختار بيان عموماً متفاوت است.

در سخنراني عمومي از زبان رسمي استفاده مي‌كنيم و با استفاده از زبان درست بيشتر مراقبيم. شنونده در برابر سخنان و عبارت‌هاي نامأنوس و عاميانه و جملات غلط و غير دستوري واكنش منفي نشان مي‌دهد.

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-6.aspx

+ نوشته شده در  یکشنبه 29 شهریور1388ساعت 9:38 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

در سخنرانی مثبت فکر کنید

 

در سخنرانی مثبت فکر کنید

 

فكر مثبت براي فردي كه مي‌خواهد در حضور جمع سخنراني كند، احساس و توانايي مثبت ايجاد مي‌كند. در مطالب قبل اشاره شد كه چگونه از حالت‌هاي هيجاني و عصبي پيش از سخنراني به نفع خود و براي نفوذ بيشتر در مخاطب استفاده كنيم.

از ديگر مهارت‌هايي كه لازم است قبل از سخنراني بكار برد، استفاده از مهارت و قدرت تصويرسازي صحنه‌اي است. اين مهارت نوعي توانايي بالقوه دروني است كه بايد از آن استفاده كرد.قبل از سخنراني بايد بر اساس درك و تجربه حسي، امور شناخته شده يا شناخته نشده را بر خود مجسم كنيم. ذهن ما اين توانايي را دارد كه انديشه ما را درگير رويدادهاي فرضي اما مبتني بر تجربيات گذشته كند.

 

تجسم مثبت Use the Power of Visualization

تجسم و تصويرسازي ذهني با سالم‌سازي و آرامش فكر، ارتباط مستقيم دارد. همانطور كه رفتن روي صحنه و ايستادن در برابر جمع نيازمند تفكر مثبت است، بايد بتوانيم با واقع‌بيني موارد پيش‌بيني شده و پيش‌بيني نشده را براي خود مثبت تجسم كنيم و راه‌هاي رودررويي با آنها را بيابيم. بسياري از مردم، قهرمانان، موسيقي‌دانان، هنرپيشگان و سخنوران با اين شيوه موفق شده‌اند.

حال، چگونه اين توانايي دروني را بكار گيريم؟ صحبت‌هاي دونده مشهور و موفق المپيك « ويكي‌ هابر» جالب توجه است.

« درست قبل از مسابقه، من خودم را در حال دويدن مي‌بينم و مجسم مي‌كنم. بقيه حريفان دوندة خود را نيز در ذهن مي‌آورم. سپس تلاش مي‌كنم هر حالت ممكني را كه احتمال دارد برايم پيش آيد مجسم كنم.الان شخصي پشت سرم است، حالا نزدكي مي‌شود. شايد هُل دهد. فرصت را از او مي‌گيرم و خلاصه همة لحظه‌هاي ميدان را در نظر دارم تا نهايتاً به خط پايان مي‌رسم. البته در همه حالات خودم را برتر و برنده ميدان مي‌دانم و مرعوب آنچه در اطرافم مي‌گذرد، نمي‌شوم.»

البته « ويكي هابر» هميشه پيروز ميدان نبوده لكن تحقيقات نشان داده است كه اين شيوه تخيل مشخصاً توان اجرايي هر قهرماني را افزايش مي‌دهد. تحقيقات دقيقاً اين نكته را نيز براي بهره‌برداري يك سخنران براي غلبه بر ترس صحنه بسيار مفيد مي‌داند. هر سخنران پيش از رفتن روي صحنه بايد بداند كه از سخنراني خود، تصور و تصوير مثبتي دارد يا خير.

كليد و رمز تجسك و تصويرسازي ذهني اين است كه بتوانيم تصويري كلي و شفاف و برخورداراز موفقيت در ذهن خلق كنيم.

خودتان را در جايگاه قرار دهيد. مطمئن و اميدوار، با نگاهي پراحساس و نسبتاً طولاني به چشمان مخاطبان خود، ارتباط اوليه را برقرار سازيد و سپس مقدمه سخنراني را با صدايي قاطع و شفاف ايراد كنيد. هر چه مخاطبان و شنوندگان شما مرحله به مرحله به مطالب شما پيوند مي‌خورند، شما نيز اطمينان و اعتماد به نفستان را افزايش دهيد.اين احساس را در خود ايجاد كنيد كه بهترين شيوه اداي سخنراني را پيش گرفته‌ايد و در حالي كه اين تصاوير را در ذهن خلق مي‌كنيد و جنبه‌هاي مثبت سخنراني را لحظه به لحظه مرور كنيد، واقع‌بين نيز باشيد.

در همه حال مراقب باشيد كه افكار منفي شما را سست نكند. اگر احساس مي‌كنيد ممكن است بخشي از سخنراني، شما را به دردسر و زحمت اندازد با تصويري مثبت و بدون هيچ زحمتي خود را رها و آزاد بيابيد.«بدانيد هر قدر تصاوير ذهني شما از خودتان شفاف‌تر و اميدوار كننده‌تر باشد، سخنراني شما موفق‌تر خواهد بود.»

براي بررسي حالات ديگر، آگاهي از اين مطلب نيز مفيد است كه سخنران بداند، احتمالاً شنوندگان و مخاطبان، متوجه اضطراب و نگراني او نخواهند شد. اگر گمان مي‌كنيد كه در نظر افراد روبروي خود ناآرام و غيرعادي جلوه مي‌كنيد، اين گمان اشتباهي است. اكثر اوقات وقتي برخي از سخنرانان صحبت خود را به پايان مي‌برند، اقرار مي‌كنند كه بسيار ناآرام و مضطرب بوده‌اند، در حالي كه دوستان تعجب مي‌كنند زيرا در نظر آنان آرام و متكي به نفس ظاهر شده‌اند. يكي از نكات مهم در اين خصوص اين است كه در بين ده‌ها زمينه ترس واضطراب فقط يكي دو مورد آن ممكن است بروز كند و مخاطب آنها را ببيند و تشخيص دهد و همين آگاهي موجب مي‌شود كه سخنران بي‌اعتنا به آنچه در درونش مي‌گذرد، با اطمينان سخن گويد. شنونده و بيننده شما متوجه عرق ريختن و تپش شديد قلب شما نيست، بويژه اينكه اگر تلاش هم بكنيد كه آرام و خونسرد ظاهر شويد.

گاهي سخنرانان بعد از ديدن فيلم ويدئويي سخنراني خود تعجب مي‌كنند كه چقدر آرام، مسلط و عادي بوده‌اند؛ در حالي كه هنگام سخنراني مطمئن شده بودند كه مخاطبان از اضطراب آنان آگاه شده‌اند. لذا ديدن نوار سخنراني موجب رفع نگراني در سخنرانيهاي بعدي مي‌شود. نكته ديگر اين است كه هيچ سخنراني كاملاً آنطور كه طراحي شده است، انجام نمي‌گيرد و خطاهايي هر چند جزئي رخ مي‌دهد كه البته اغلب ناديده گرفته مي‌شوند. علت پنهان ماندن اينگونه خطاها اين است كه شنونده و بيننده و افراد حاضر، از برنامه‌ و چگونگي طراحي سخنراني آگاه نيست. او فقط آنچه را سخنران مي‌گويد، مي‌شنود. اگر جمله‌اي را جا انداختيد يا عبارتي را جابجا نقل كرديد يا مكث لازمي را در جاي مناسب فراموش كرديد، نگران نباشيد. طوري عمل كنيد كه گويي هيچ اتفاقي نيفتاده است.

 

موارد زير را براي تمرين و آماده سازي در سخنراني بكار گيرد:

1- در بهترين حالت جسمي و روحي باشيد. شب قبل از سخنراين تا دير وقت بيدار نمانيد. خواب خوب زمينه آرامش بخشي براي شما ايجاد مي‌كند.

2-در لحظاتي كه براي سخنراني آماده مي‌شويد، عضلات پاي خود را به طور آرام منقبض و منبسط كنيد. فشار آوردن و آزاد كردن عضلات پا موجب آرام شدن پا و رها شدن آن از تنش مي‌شود يا اينكه دست‌هاي خود را به هم فشار دهيد و سپس آرام رها كنيد. اين حركات موجب فراهم شدن آدرنالين لازم در بدن مي‌شود.

3- براي شروع سخنراني يكي دو نفس آرام و عميق بكشيد. اغلب مردم هنگامي كه مضطرب و در فشارند، نفس‌هاي كوتاه و ناتمام مي‌كشند و همين كار موجب افزايش تنش در آنها مي‌شود.

تنفس عميق افراد ناآرام را آرام مي‌سازد و تنش را از بين مي‌برد.

4-درباره مقدمه سخنراني خود زياد كار كنيد.تحقيقات نشان مي‌دهد كه ميزان اضطراب سخنران در 30 ثانيه اول سخنراني به طور چشمگيري كاهش مي‌يابد.

به محض اينكه از مقدمه با موفقيت گذر كرديد، بقيه كار آرام و مسلط طي خواهد شد.

5-با مخاطبان و شنوندگان و افراد روبروي خود ارتباط چهره‌به‌چهره و دوستانه برقرار كنيد. به چهره‌ها، گروهي نگاه نكنيد. يا ارتباط چشم به چشم توجه هر فرد را به خود جلب كنيد.

6- تلاش خود را بجاي اينكه براي تسلط بر « ترس از صحنه و جايگاه» صرف كنيد، متوجه ايجاد ارتباط با فردفرد مخاطبان كنيد. اگر اين كار را ناديده بگيريد، آنها نيز شما را فراموش مي‌كنند.

7- از وسايل كمك آموزشي استفاده كنيد. اين وسايل موجب مي‌شوند كه مخاطبان دائماً بر چهره و رفتار شما متمركز نباشند، گاهي جهت‌دادن به نگاه و تمركز مخاطبان استراحت خوبي براي بازسازي روحي است.

8- اگر در حال صحبت اشتباهي رخ داد، مرعوب آن نشويد. اتفاق مهمي نيست. زياد هم نبايد رسمي بود.

بهرحال اگر شما مي‌خواهيد سخنران خوبي باشيد و بدون ترس و واهمه از سخنراني كردن لذت ببريد، هر سخنراني خود را حتي كوتاه، تجربه‌اي مفيد و مثبت بدانيد. آنطور كه يكي از دانشجويان دوره آموزش سخنراني در پايان كلاس در برگه ارزيابي خود چنين نوشت:

« من واقعاً از اين كلاس مي‌ترسيدم. فكر اينكه روزي بتوانم خوب سخنراني كنم مرا نصف عمر مي‌كرد. لكن امروز از اينكه چنين مهارتي با من عجين شده خوشحالم و اين مهارت موجب آشنايي من با بسياري از دانشجويان شده است. مضاف بر اينكه اينجا براي من كلاسي است كه خودم نيز مي‌توانم افكار و نظرهايم را تشريح و بازگو كنم و مجبور نيستم فقط بنشينم و وقت خود را صرف گوش كردن به حرف‌هاي معلم كنم. من امروز از سخنراني كردن، لذت مي‌برم. درك اين موضوع كه در سخنراني، مخاطبانم با من همراهند، احساس بزرگي است.»

شما نيز با اطمينان در حضور ديگران بايستيد و فكر و احساس خود را براي آنان بازگو كنيد و اينگونه توانايي سخنراني را در خود ارتقا دهيد و چنين احساسي را نيز در ديگران ايجاد كنيد. پس از دستيابي به اولين موفقيت مراحل بعدي را مطمئن‌تر طي خواهيد كرد.

 

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-6.aspx

 

+ نوشته شده در  شنبه 28 شهریور1388ساعت 9:16 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

اصول سخنوری

 

اصول سخنوری
 

 
 درس استاد فروزفر
 
* هدف سخنوری : افزایش اثر بخشی ارتباطات شفاهی است .
سخنرانی به دو دسته تقسیم می شود .
1. سخنرانی عمومی :    PUBLIC  SPEECH                             
2 . سخنرانی رسمی  : FORMAL  SPEECH
* هر قدر جمع مخاطبان رسمی تر باشد ، سخنرانی رسمیت بیشتری دارد و هرقدر جمع مخاطبان خودمانی تر باشد ، سخنرانی خودمانی تر و سنتی خواهد بود .
 
* آیا مردم بیشتر گرایش به ارتباطات شفاهی دارند یا ارتباطات مکتوب ؟
مردم به دلایل ذیل  بیشتر گرایش به ارتباطات شفاهی دارند.
1 . سرعت انتقال پیام                                             2 . رهایی از قواعد پیچیده زبانی
3 . امکان رفع ابهامات احتمالی در پیام                4 . سهولت انتقال پیام و بیان منظور گوینده
5 . امکان دریافت سریع بازخورد از مخاطبان    
۶ . بهره گیری از تاثیر ارتباط مستقیم ( که خودیک امتیازاست )
7 . امکان بهره گیری از ارتباطات غیر کلامی (حرکات دست و صورت و بدن )
8 . امکان برقراری ارتباط با مخاطبان وسیع تر بدون نیاز جدی به سواد در حد معین
« گفتن مطلوب تر از نوشتن و شنیدن مطلوب تر از خواندن می شود . »
 
* ملزومات اصلی سخنوری کدامند ؟
1 . استعداد :یعنی توانایی درونی و ذاتی               2 . علاقه ، گرایش ، کشش و دوست داشتن
3 . آموزش ، دانش ، اطلاعات ، فنون ، تکنیک ها ، اصول و روش ها
4 . تمرین
* در شرایط متعارف ، یادداشت به نفع سخنران است چون با انسجام بهتری سخنرانی صورت می گیرد .
* یادداشت موجب نظم در سخنرانی می شود .
* یادداشت ، احتمال فراموشی را کاهش می دهد .
 
* قدرت سخنوری چه رابطه ای با علم سخنوری دارد ؟
از این لحاظ مردم به چهار دسته تقسیم می شوند که عبارتند از :
گروه 1 : عالم بی سخن  ( با سواد و مسلط به موضوع است ، ولی از حرف زدن پرهیز می کند ، به اجبار یا بدون علاقه حرف می زند . در نتیجه ، مطالب او به سختی فهمیده می شود . قدرت بیان ندارد )
گروه 2 : عالم سخنور ( هم با سواد است و هم خوب حرف می زند )
گروه 3 : جاهل سخنور ( سخنور خوبی است ولی خالی و تهی است ، اطلاعات و تسلط محتوایی ندارد . )
گروه 4 : جاهل بی سخن ( از یک سو بی اطلاع است و از سوی دیگر یا سخن نمی گوید یا قدرت بیان ندارد . )
 
 
* نقش سخنوری در تاریخ
سخنوری منشاء تحولات فراوانی در تاریخ بشر بوده است . در انقلاب ها و نشر تمدن ها ، سخنوران نقش جدی و موثری   داشته اند . سخنوران در بسیج نیرو برای جنگ و دفاع نقش فعال ایفا کرده اند . قدرت کلام و سخنوری ، تیغ دولبه  است .  ارزش ها و باورهایمان به ما می گویند که  از کدام لبه استفاده کنیم . یک لبه ، صلح طلب و صلح جوست که از آن برای هدایت و رفاه و رستگاری مردم استفاده می کنیم .  لبه دیگر برای جنگ و ستیز علیه مردم و احتمالا  گمراه کردن آنان به کار می رود .
 
* پیامدهای ضعف در سخنوری کدامند ؟
1 . عدم احساس نیاز به مطالعه : چون سخنرانی نمی کند و یا سخنرانی ضعیف خود را کافی و مطلوب می داند ، احساس مطالعه در او از بین می رود واین خود خسارت بزرگی محسوب می شود .
2 . عدم امکان انتقال دانسته ها به دیگران
3 . گوشه نشینی و جدایی از اجتماع : روحیه اش انفرادی است و خیلی با دیگران گرم نمی گیرد .
4 . داوری نا مطلوب مردم در خصوص شخص مورد نظر ( ممکن است او را نادان و بی مایه قلمداد کنند )
5 . ضعف در دفاع از حقوق خویشتن و همچنین و حقوق دیگران
6 . عدم امکان اصلاح اندیشه ها و رفتار های سخنور
7 . کاهش اعتماد به نفس
8 . کاهش ارتباطات اجتماعی
 
* واکنش های سخنران نسبت به سخنرانی
الف : واکنش های درونی
1 . اضطراب
1-1 : عدم تسلط سخنران به موضوع سخنرانی (سواد نا کافی )     
 1- 2 : نداشتن تمرین در ایراد سخنرانی
1- 3 : مشارکت های مخرب از سوی مخاطبان                    
                                1- 4 : شدت رسمیت جلسه
1- 5 : حضور یک یا چند مقام در محل سخنرانی               
1- 6 : اندازه یا تعداد مخاطبان
1-7 : حساسیت موضوع جلسه                                                      
 1- 8 : استعدادهای روانشناختی
 
2 . فراموشی : فرد در شرایط عادی فراموش کار نیست ولی ممکن است در حین سخنرانی ، موضوع سخنرانی را فراموش کند . البته این موضوع ، چندان به تجربه و تمرین ربط ندارد ، بلکه ممکن است یک سخنران کارکشته نیز دچار فراموشی گردد .
 
علل به وجود آمدن فراموشی:
* نداشتن تمرین        * نو و جدید بودن موضوع * اضطراب شدید
3 . تغییر ضربان قلب : گاهی اضطراب نداریم و ضربان قلب ما تغییر می کند که ممکن است به خاطر روبرو شدن با جمعیت زیاد باشد . برای افراد بزرگسال ضربان قلب در سخنرانی ممکن است از 80 به 120 برسد که پس از آغاز سخنرانی و در حین سخنرانی و گذشت زمانی کوتاه تا حد زیادی نزول پیدا می کند و به وضعیت عادی نزدیک می شود .
 
ب : واکنش های بیرونی   
تعداد آن ها از واکنش های درونی بیشتر است .
1 . تغییر صدا : مثلا اگر صدای بم دارد ،  صدای او ممکن است بم تر شود .
2 . خشک شدن گلو : می تواند به علت یکی از دلایل زیر باشد .
* تنفس زیاد از راه دهان و گلو     * تنفس در حال اضطراب    
* تحت تاثیر عوامل فیزیولوژیکی
داروی طلایی رفع مشکل فراموشی ، تمرین ، تکرار است و استفاده از یادداشت کمک زیادی به سخنران می کند .
3 . لکنت زبان : کسانی هستندکه در شرایط عادی لکنت زبان ندارند ، اما هنگام سخنرانی در برابر جمع دچار  این مشکل می شوند.
4 . لرزش دست : در حالت  اضطراب و نگرانی ، دست ها استعداد زودتر لرزیدن را دارند .  بهتر است دست هایمان را به هم بدهیم .
5 . لرزش اندام
6 . تغییر رنگ صورت : چهره  برخی افراد سفید ، برخی قرمز و برخی رنگ پریده می شود .
7 . تغییر ریتم تنفس : تعداد دفعات تنفس کاهش و یا افزایش می یابد .
8 . حرکات اضافی : دامنه وسیعی دارد . شامل حرکات دست و صورت ، راه رفتن اضافی ، دست به موی سر زدن و به عبارتی تیک های رفتاری در حین سخنرانی را گویند .
9 .  عرق کردن : گاه ممکن است در پیشانی و گاه ممکن است در کل بدن باشد و گاهی آنقدر زیاد است که خود یک تیک رفتاری می شود .
 
* درمان  واکنش های درونی و بیرونی
1 . درمان اضطراب : اعتماد به نفس ، تمرین و نفس عمیق کشیدن
2 . درمان تند شدن ضربان قلب : تمرین ، نفس عمیق و گذشت زمان 
3 . درمان خشک شدن گلو و تغییر صدا : خوردن آب 
4 . درمان لکنت زبان : اگر از قبل بوده است ، باید درمان شود و اگر در حین سخنرانی و رو در رویی با جمعیت رخ داده است، باید تمرین و ممارست شود . ضمنا کاهش سرعت سخنرانی نیز خیلی موثر است . 
5 . درمان لرزش دست : دست ها را به هم دادن ، دست ها را روی تریبون گذاشتن ، دست ها را روی سینه قرار دادن .   
6 . درمان لرزش اندام : کمی حرکت کردن و جای پاها را عوض کردن می تواند موثر باشد .  
7 . درمان تغییر رنگ صورت و چهره : گذشت زمان
8 . درمان تغییر ریتم تنفسی : کشیدن نفس های عمیق ، گذشت زمان     
9. درمان حرکات اضافی بدن : تمرین ، مراقبت و پرهیز از حرکات اضافی
10 . درمان عرق کردن اعضای بدن : استفاده از دستمال تا جایی که خود این حرکت ، تیک محسوب نشود .
* عناصر فرآیند ارتباط و کاربرد آن در جریان سخنرانی  
1 . فرستنده   sender  : کسی که پیامی را بسوی طرف دیگر می فرستد ( فرستنده ، همان صاحب پیام است که با دستگاه فرستنده مکانیکی متفاوت است . ما می توانیم هم فرستنده باشیم هم گیرنده . یعنی در جریان ارتباط ، مدام نقش های ما در حال تغییر و عوض شدن است . )
2 . رمز گذاریencoding  :انتخاب نمادها ، نشانه ها و علایم و نسبت دادن معناهایی به آن ها از سوی فرستنده به منظور و قصد استفاده در پیام
3 . پیام message : ترکیب مناسبی از نمادها و نشانه ها برای ارسال به سوی مخاطب
4 . مجرای ارتباطی / رسانه   channel - media : وسیله ای است که پیام را با خود حمل می کند و بسوی مخاطب می برد . مثل رادیو ، تلویزیون ،پست ، بیل برد و روزنامه ها که همه رسانه اند . در جریان ارتباط، رسانه ها دو دسته اند :           
* رسانه های فردی : مثل تلفن ، پست ، لیوان تبلیغاتی                                   
* رسانه های جمعی : مثل رادیو ، تلویزیون ، روزنامه ها
5 . رمزگشاییdecoding  : پی بردن به مفاهیم و معنای موجود در رمزهای پیام ، نسبت دادن معناهایی به نمادهای پیام از سوی گیرنده . ارتباط مطلوب زمانی برقرار می شود که فرستنده و گیرنده به اشتراک معنایی برسند .
اشتراک معنایی = درک مخاطب از پیام تقسیم بر منظور فرستنده در پیام ، که مساوی یا کوچک تر از عدد یک است .  
6 . گیرنده   receiver : کسی که پیام را دریافت و ادراک می کند .
7 . پاسخ  response  : هرگونه واکنش از سوی مخاطبان که الزاما به دست فرستنده نمی رسد . (یعنی پاسخها ممکن است به دست فرستنده  برسد یا نرسد ) 
8 . باز خوردfeedback  : آن دسته از پاسخ هایی که به دست فرستنده می رسد و تعدادشان معمولاً کم است . بازخورد ، کلید طلایی بهسازی فرآیند ارتباط است . ( افزایش اثر بخشی )
9 . نوفه ، نویز و یا پارازیت noise : هر گونه مانع پیش بینی نشده ای که جلوی ارتباط مطلوب را بگیرد .
نویز می تواند در بسیاری از نقاط فرایند ارتباط ،  حضورداشته باشد .(در فرستنده ، در رسانه ، در رمزگذاری ، در گیرنده و ... )
 
* انواع بازخورد ها در موقعیت سخنرانی
1 . بازخوردهای قبل از سخنرانی : انواع واکنش های کلامی ، رفتاری ،موافق و مخالف قبل از سخنرانی .
-  تظاهرات مخالفان                                   -  شعار دادن
-  تشویق اولیه ( هنگام ورود سخنران یا قبل از آغاز سخن)   - حضور به موقع
-   پاره کردن پلاکارد                                  -  پاره کردن اطلاعیه
 -  نوشتن پیام مخالفت                               -  نحوه معرفی و دعوت سخنران
-  تلاش برای نشستن و  ذخیره  صندلی های جلو
            - آرامش و نظم و سکوت شنوندگان قبل از سخنرانی
 
2 . بازخوردهای ضمن سخنرانی
سکوت شنوندگان                  گوش دادن با دقت
مشارکت های مخرب                              میزان و تداوم  یادداشت برداری
تداوم حضور تا پایان سخنرانی              عدم خروج و ورود پی در پی
مقدار سستی و بی حالی و چرت زدن مخاطبان          مشارکت های سازنده
میزان مشارکت ( سئوال کردن ، موافقت کردن ، مخالفت کردن و... که البته خود سخنران آن را مشخص می کند )
 
3 . بازخوردهای پس از سخنرانی
تشویق پایانی شنوندگان                       تکرار یا عدم تکرار دعوت به سخنرانی
واکنش های کلامی و رفتاری پس از جلسه          
نزدیک شدن به سخنران و حلقه زدن و پرسش کردن
انواع داوری ها در برگه های نظر سنجی (میزان تسلط سخنران ، میزان جلب مشارکت ، میزان کاربردی بودن مطالب ارائه شده ، نظم و ترتیب ، همخوانی موضوع سخنرانی با موضوع اعلام شده)
* باید نتایج نظرسنجی به سخنران داده شود .
 
* اصول اثر بخشی سخنوری از دیدگاه گرایس GRICE
 1 . اصل کمیت quantity : باید شما کمیت را در هنگام ارتباط شفاهی رعایت کنید . اطلاعات باید به اندازه و در حد ضرورت ارائه شود ( نه کمتر و نه بیشتر ) . یکی از خطاهایی که در ارتباطات شفاهی رخ می دهد ، آن است که اطلاعات اضافه می دهیم و یا دقیقاً برعکس آن عمل می کنیم .
البته باید به عوامل محدود کننده توجه داشته باشیم و از ارائه هر گونه اطلاعات اضافی نیز پرهیز کنیم .
عوامل محدود کننده عبارتند از : محدودیت وقت ، موضوع و مخاطب .
 2 . اصل کیفیت quality : قالب و محتوای سخن باید در خدمت اثر بخشی باشد .
رفع ابهام                                                                                استفاده از استناد
صداقت در گفتار                                                    استفاده از استدلال
پرهیز از تحمیل اندیشه                                        احترام به عقاید دیگران
باور داشتن به گفته ها ( خود گوینده ) جامعیت مطلب ( عدم غفلت از نکات کلیدی موضوع )
3 . اصل ربطrelevance  : به معنای مقید بودن به محدوده موضوع است .اطلاعات ارائه شده باید به موضوع سخن ربط داشته باشد و از ارائه هر گونه مطلب نامربوط به موضوع پرهیز شود . گاهی اوقات شنوندگان با طرح سئوالاتی که به موضوع سخنرانی ربطی ندارد، باعث می شوند که از موضوع خارج شویم .
4 . اصل شیوه یا روش  manner :شامل دو بخش می شود .
الف ) فقط گفتار : گفتار +  لوازم کمکی مانند : تصویر ، پوستر ، اسلاید و پاور پوینت power point
ب ) بحث گروهی : مشارکت در ضمن سخنرانی و مشارکت در پایان سخنرانی .
* اجزای اصلی سخنرانی
1. مقدمه INTRODUCTION  : که شامل موارد زیر می شود.
* سلام و احوال پرسی : عبارت سلام لازم و ضروری است ، ولی احوال پرسی خیلی وقت ها ضرورت ندارد .
* تشکر از حاضران : تشریف فرمایی ، توجه و دقت ، حوصله کردن ، تحمل هوای سرد یا گرم و ...
 * اظهار خرسندی از فرصت سخن گفتن : از این که به من اجازه داده اید تا درجمع شمادر خصوص ... سخن بگوییم ...   
* معرفی خود : البته گاهی به دلیل معرفی سخنران از سوی مجری یا معروف بودن سخنران ، ضرورت خود را از دست      می دهد . هدف بوجود آوردن اعتماد در  مخاطبان است .
* معرفی دقیق موضوع : در همان اول مقدمه ، از تعارفات خارج و به اصل و اهمیت موضوع پرداخته شود .
* ترسیم محدوده موضوع : روشن کردن محدوده موضوع برای شنونده . حتی بگوئیم که در جریان سخنرانی به چه چیزهایی وارد می شویم و از طرح کدام موضوعات پرهیز خواهیم کرد .
* طرح یک یا چند سئوال جذاب درباره موضوع : در اول سخنرانی چند سئوال جذاب طرح می کنیم .
* شرح روند سخنرانی : به شنوندگان می گوئیم که سخنرانی از کجا شروع و به کجا ختم خواهد شد .        
* تشریح نحوه مشارکت . ( طرح سئوال از سوی شنوندگان در جریان سخنرانی یا در پایان آن )
* تلاش جدی برای جذاب کردن لحظات اولیه سخنرانی . ( یک خاطره ، یک رویداد ، یک لطیفه ،یک شعر ، ... )
 
* تقسیم و بودجه بندی اجزای اصلی سخنرانی
* مقدمه : 10 تا 15 درصد                      
* متن : 70 تا 80 درصد        
* نتیجه : 10 تا 15  درصد
 
* سه اصل مهم در سخنرانی
* در همان دقایق اولیه کلید موفقیت رقم می خورد .
* از همان لحظات اولیه با نشاط باشید .
* صدایتان از همان اول اوج بگیرد .
 
2 . متنtext  یا بدنه  body :که شامل موارد زیر می شود.
* تشریح موضوع از ابعاد مختلف                                         *بررسی تاریخچه موضوع و سوابق
* توصیف مبانی نظری / استدلال کردن                               *توصیف ابعاد کاربردی
* بهره گیری از نظریات و دیدگاههای دیگران (استناد )  *شاهد آوردن / مثال زدن
* تلاش تدریجی برای پاسخ گفتن به سئوالات اولیه         
                *زمینه سازی برای ورود به جمع بندی و نتیجه گیری
 
3 . نتیجه CONCLUSION : که شامل موارد زیر می شود.
* جمع بندی                                                                                                           
* تکرار سئوالات و پاسخ کوتاه به آنها
* تلخیص مطالب ارائه شده                                                 
* تشریح کاربردی بحث
* معرفی منابع مفید برای مطالعه حاضران                                                          
* معرفی مطالب تکمیل کننده بعدی ...
* تشکر و خداحافظی
سخنرانی ، هدفمند است وسخنرانی برای سخنرانی نیست . هر پیام شفاهی برای نیل به یک هدف معین ارسال می شود. هدف معین دو شکل دارد :
1 . تغییر باورها ، ارزش ها ، عقاید و نگرش ها                                   
2 . تغییر رفتارها و کنش ها
 
شکل های مختلف تغییر باور
شکل های مختلف تغییر رفتار
1 . ایجاد یک باور یا عقیده جدید
1 . ایجاد یک رفتار جدید
2 . تقویت یک باور قبلی
2 . تقویت یک رفتار قبلی
3 . اصلاح یک باور
3 . اصلاح یک رفتار
4 . حذف یک باور
4 . حذف یک رفتار
 
تغییر باورها و تغییر رفتارها ، کدام باید زودتر انجام گیرد ؟
* در حالت منطقی و به منظور ماندگار کردن رفتار  ، نخست باید باور را تغییر داد .
* گاهی تغییر رفتار به لحاظ محدودیت زمانی و اولویت داشتن ، مقدم بر تغییر باور می شود .
* با تغییر رفتار به صورت اضطراری ، انسان در صدد هماهنگ شدن با رفتار خویش بر می آید .
* در حالت مقدم دانستن تغییر رفتار ، لازم است تلاش جدی برای تغییر باورها نیز انجام گیرد .
  -تغییر باور و تغییر رفتار ، کدام یک سریع تر و آسان تر انجام می شود ؟ 
جواب : تغییررفتار
 
* رابطه کلام ، نگرش و رفتار
اولین و ساده ترین همراهی مخاطب با فرستنده پیام ، همراهی کلامی است .
دومین تغییر ، تغییر نگرشی است . یعنی علاو بر همراهی کلامی ، همراهی نگرشی نیز دارد .
در سومین مرحله ، همراهی رفتاری نیز رخ می دهد .
عالی ترین سطح تاثیر پذیری از پیام شفاهی ، همراهی کلامی و نگرشی و رفتاری با فرستنده پیام است .
-  مخاطب بدون بهره مندی از یک فایده ، با فرستنده پیام همراهی نمی کند .
* انواع پاداشهایی که سخنران مایل است از سو ی مخاطبان دریافت کند :
1 . حال و هوای محل سخنرانی ، قبل از شروع     2 . نحوه استقبال
3 . نحوه معرفی                                                                                                                                                      4 . توجه شنوندگان  در دقایق اولیه
5 . میزان و نحوه مشارکت                                                     6 . اظهار رضایت در پایان سخنرانی
7 . دعوت مجدد از سخنران ( با تاخیر )
* ابزارها و روشهای ارزیابی سخنرانی
 
1 . مشاهده : عمل مشاهده توسط مشاهده گران و  توسط سخنران به صورت جداگانه ، انجام می شود.
* مشاهده توسط مشاهده گران خود به دو قسم زیر تقسیم بندی می شود .
 الف ) با فرم /  ثبت مشاهدات در فرم مخصوص                                
ب )  بدون فرم /  ثبت مشاهدات در برگه های معمولی
 
* مشاهده توسط سخنران در سه مرحله قبل ، ضمن و بعد از سخنرانی به شرح زیر می باشد .
 
* قبل از سخنرانی: که شامل موارد زیر است :
1 -  حضور به موقع سخنران                                  2-  حضور به موقع شنوندگان و میهمانان
3 -  شرایط مکانی و امکانات                                 4 -  میزان استقبال  
 
* ضمن سخنرانی : که شامل موارد زیر است :
1 -  نحوه آغاز سخنرانی                                                        ۲ -  تسلط سخنران                             
3 -  میزان و روش مشارکت                                  4 -  رعایت زمان سخنرانی                  
5-  شرایط مکانی و امکانات                                  6-  میزان توجه مخاطبان
7 -  حضور تا پایان سخنرانی                                                8-  تعداد فراریان               
9 -  تعداد ورود و خروج
 
* پس از سخنرانی : که شامل موارد زیر است :
1 -  میزان و نحوه تشویق نهایی                                           2 -  سرعت خروج
3 -  جمع شدن در گرد سخنران                                          4 -گفت و گوی میهمانان با یکدیگر یا با مجریان
 
 
2 . مصاحبه / نظر سنجی شفاهی و حضوری : عبارت است از گفت وگوی رو در رو با مهمانان پس از سخنرانی ، توسط چند پرسشگر با فرم یا بدون فرم .
 
* انواع پرسش ها :
1 -  نحوه اطلاع یافتن از برنامه سخنرانی                                             2 -  تسلط سخنران
3 -  انگیزه حضور                                                                  4 -  میزان و نحوه مشارکت                                
                                                5-احتمال حضور در جلسه بعدی                                                       
                                                                6 -شرایط محیطی و امکانات                 7 - دیدگاه آزاد( انتقادها ، پیشنهاد ها و ... )
 
3 . پرسشنامه / نظر سنجی کتبی : بهترین ابزار ارزشیابی ،  پرسشنامه است .
-   نحوه آگاه شدن از مراسم                                                               
-  مناسب بودن زمان سخنرانی                                           
-  کاربردی بودن یا نبودن مطالب  سخنرانی                                                      
-  انگیزه حضور                                                                    
-  کیفیت مکان سخنرانی                                                                                    
-  امکان حضور مجدد در برنامه های آتی
-  سئوال آزاد پایانی ( نقاط قوت و ضعف سخنرانی )
 
* نحوه جمع آوری پرسشنامه :
1 . جلوی در خروجی سالن                  
2 .  جلوی در محوطه                            
3 .  یا در هر دو مکان یاد شده
 
اگر قرار باشد ترکیبی کار کنیم : ترکیب یا تیم ما با به دو دسته جداگانه تقسیم شوند ...
ترکیب اول : ( مشاهده + مصاحبه ) تعدادی را مسئول مشاهده و تعدادی را مسئول مصاحبه قرار می دهیم .
ترکیب دوم : ( مشاهده + پرسشنامه )تعدادی را مسئول مشاهده و تعدادی را مسئول توزیع و جمع آوری پرسشنامه ها قرار می دهیم .
 
4 . دفتر ثبت پیشنهادها و انتقادها و .. : دفتر ثبت شکایات ، پیشنهادها ، انتقاد ها برای نظر سنجی خیلی خوب و مناسب است.
 
* گونه شناسی و گروه بندی شنوندگان یا حاضران در جلسه سخنرانی
-   سخنران با گونه های مختلف رفتاری و شخصیتی در میان شنوندگان روبرو می باشد .
-  سخنران باید به تناسب رفتار و منش حاضران ، شیوه های مناسب برای اداره کردن جلسه سخنرانی را انتخاب کند .
 
* گروه بندی شنوندگان درجلسه سخنرانی
 
1 . پرسشگران حرفه ای
* زیاد سئوال می کنند .
* قبل از سخنرانی تصمیم به سئوال کردن گرفته اند .
* از سئوال کردن به عنوان ابزاری برای مطرح کردن خود استفاده می کنند .
* از سئوال کردن برای گیر انداختن سخنران استفاده می کنند .
 
2 . نجوا گران :  در گوشی ، و گاهی بلند و مکرر صحبت می کنند .
3. پاسخ گویان به تلفن همراه : گاهی بلند و طولانی صحبت می کنند .
4 . مخالفان همیشگی :  با همه چیز مخالف و دائما در حال اعتراض هستند .
5 . تاخیری ها : پس از آغاز مراسم به محل سخنرانی وارد می شوند . نظم و آرامش جلسه به هم می خورد .
6 . چرت زنان : می تواند به علت خستگی یا کم خوابی شنوندگان و یا ناتوانی سخنرانی در جلب توجه و ایجاد مشارکت باشد .
7 . افرادی که داخل و خارج می شوند .
8 . کسانی که جلسه را ترک می کنند .
9 . کسانی که حرکات غیر متعارف دارند :
* بازی با خودکار                                                                   * ضربه زدن به میز یا صندلی خود
* ضربه زدن با پا به زمین یا صندلی دیگران                                      
                                                * حرکت دادن صندلی های متصل به هم
10 . طنز پردازان : کسانی که مرتب دوست دارند دیگران را بخندانند .
11 . تفسیر کنندگان حرف های سخنران : کلام سخنران را مرتب و گاهی حتی با صدای بلند ، تفسیر می کنند .
12 . تکرار کنندگان حرف های سخنران                                              
13 . نجوا کنندگان ضمن یادداشت برداری
14 . افراد مرتب ، دقیق ، مشتاق و ضابطه مند .                 
15 . حاضران دعوت نشده
16 . برهم زنندگان نظم جلسه
 
* مراحل کسب آمادگی برای سخنرانی
1 . انتخاب موضوع ، که به دو صورت انجام می گردد:
* توسط برگزار کننده                                                           * توسط سخنران
* معیارهای اصلی انتخاب موضوع
1 .  نیاز مخاطب                                                                       2 .  علاقه مخاطب
3 .  میزان وقت سخنرانی                                                       4 . فرهنگ مخاطب
5 . میزان سواد و تسلط سخنران
 6.  سطح معلومات و دانش مخاطب ( رشته ، تحصیلات )
 
2 . شناخت مخاطب
*شغل     *جنس     *سن                      *تاهل                     *تحصیلات              *تجارب
* علائق    *نگرش ها  *گرایش های سیاسی  *حساسیت های فرهنگی          *نیاز ها و ...
 
3 . تعیین انواع اطلاعات مورد نیاز درباره موضوع
اطلاعات (مکتوب،کتابخانه ای ، اینترنتی ، شفاهی ، تجارب شخصی )
 
4 . شناسایی دقیق منابع اطلاعات
کدام کتاب ، مقاله ، عکس ، اینترنت ،کدام کتابخانه ، چه افرادی ، اطلاعات دقیقاّ کجا قرار دارد ؟
 
5 . گرد آوری اطلاعات مورد نیاز
 -  خرید کتاب                                                                                                      
-  تلخیص متون                   
-  فیش برداری                                                                                                    
-  مصاحبه                             
-  مشاهده                                                                                                            
-  پرینت از وب سایت های اینترنتی                   
-  مکتوب کردن تجارب یا دانسته های شخصی
 
6 . طبقه بندی ، ارزیابی ، پالایش و تلخیص اطلاعات .
 
7 . انتخاب محورها و مطالب اصلی سخنرانی از میان اطلاعات باقیمانده در مرحله ششم
 ( برای سه بخش مقدمه ، متن و نتیجه )
 
8 . توزیع مطالب بند هفت بین سه بخش اصلی سخنرانی  ( مقدمه ، متن ، نتیجه )
9 . تعیین ترتیب مطالب در هر یک از سه جزء اصلی ( مقدمه ، متن ، نتیجه )
10 . نگارش متن کامل سخنرانی
 
11 . تهیه و تنظیم یادداشت از کل محتوای سخنرانی
-  سرفصل ها                                                         -  نکات مهم                                         
-  خاطره ها                                                            -  اسامی اشخاص
-  اسامی اماکن                                                       -  مشخصات منابع               
-  مثال ها
 
* توجه و تذکر : اگر نگارش متن کامل سخنرانی ضرورت نداشته باشد ، مستقیما به سراغ مرحله بعدی ، یعنی تهیه یادداشتهای نهایی  می رویم .
-  برای یادداشت برداری ، از کاغذ A5  یا  A6 استفاده می کنیم . البته کاغذ A6 بهتر و مناسب تر برای این کار است .
 
* استفادۀ سخنران از یادداشت از دیدگاه مخاطبان دو گونه تفسیر می شود :
 
الف )  مخاطبان ، با نظر مثبت نگاه می کنند .
آنان با خود می اندیشند که سخنران ، تحقیق و مطالعه کرده و آماده ، با سواد ، مسلط و توانمند است و برای سخنرانی او ارزش قائل می شوند .
 
ب )  مخاطبان ، با نظر منفی  نگاه می کنند .
آنان علت استفاده سخنران از یادداشتها را عدم آمادگی ، عدم تسلط و کم سواد بودن سخنران می پندارند .
* در هر حال ، بهره گیری از یادداشت ، ارجحیت دارد .
 
12 . تمرین سخنرانی
هر قدر فرد سخنران ، تازه کار تر باشد ، تمرین ، ضرورت بیشتری دارد و نوع آن به خصوصیات فردی بستگی دارد . ضبط کردن سخنرانی تمرینی و باز شنوایی آن ، تمرین کردن در برابر آئینه ، و تمرین کردن در برابر یک جمع محدود و کوچک ، از جمله راههای تمرین کردن است .
 
13 . کسب آخرین اطلاعات درباره مخاطبان ، مکان و زمان سخنرانی
* این مراحل نه تنها در مورد سخنرانی ، بلکه در مورد آماده سازی پیام های دیگر مثل مقاله ، کتاب ، گزارش و یا حتی فیلم ،کاربرد دارد . چون نظم منطقی دارند .
 
« مقایسه سخنرانی عمومی با مکالمات روزمره یا معمولی »
 
معیار مقایسه
سخنرانی عمومی
محاورات یا مکالمات روزمره
سازماندهی و انسجام
قوی
ضعیف
رعایت قواعد دستوری
قوی
ضعیف
امکان تفاهم و درک دو سویه
محدود
وسیع
میزان اضطراب
زیاد
کم
میزان مکث ها
کم
زیاد
محدودیت زمانی
زیاد
کم
تیک های کلامی
کم
زیاد
تیک های حرکتی
کم
زیاد
رسمیت / سندیت
زیاد
کم
حجم مخاطبان
زیاد
کم
 
* طبقه بندی انواع سخنرانی برحسب استفاده از متن
الف )  سخنرانی با متن کامل
1 . قرائت از روی متن                                                                           
2 . سخنرانی آزاد و گاهی مراجعه به متن
3 . سخنرانی آزاد با استفاده از یادداشت                                           
4 . سخنرانی آزاد بدون استفاده از متن یا یادداشت
5 . سخنرانی حفظ شده
ب ) سخنرانی بدون متن
1 . بدون یادداشت                                                                
2 . با یادداشت
 
* انواع سخنرانی برحسب میزان آمادگی قبلی
الف )  سخنرانی با آمادگی قبلی
- اگر مراحل آماده سازی سخنرانی رعایت شود ، سخنرانی با آمادگی تلقی می شود .که موارد سخنرانی برحسب متن ، کاملا در اینجا صدق می کند .            
1 . با متن                 2 . بدون متن
 
ب )  سخنرانی بدون آمادگی قبلی
-  سخنرانی به صورت ناگهانی ، فی البداهه و با بهره گیری از حافظه صورت می گیرد . در این حالت باید  از حداقل زمان ، نهایت استفاده را برای یادداشت برداری و نظم دادن به اندیشه ها و محورها به عمل آوریم .
 
* مراحل طراحی یک ارتباط موثر برای ایراد سخنرانی
الف )  این مراحل ، در نظریه ارتباطات و نظریه تبلیغات کاربرد دارند .
ب )  این مراحل ، فشرده مراحل 13 گانه آماده سازی سخنرانی است .
ج )  این مراحل ، نکات مهم و تازه ای دارند .
 
1 . شناخت مخاطبان / شنوندگان
گردآوری انواع اطلاعات  درباره مخاطبان از هر طریق ممکن .
 *شغل    *جنس   *سن          *تاهل     *تحصیلات   *تجارب
* علائق       *نگرش ها   *زبان       *قومیت        *گرایش های سیاسی             
*دین/ مذهب    * حساسیت های فرهنگی              * نیاز ها و ...
 
2 . تعیین و تدوین هدفهای سخنرانی
1 -  اطلاع رسانی / آگاه کردن                               2 -  ترغیب و اقناع
3 -  تغییر باور / تغییر رفتار                 4 -  تقویت یک نگرش
5 -  تقویت یک رفتار                                            6 -  حذف یک نگرش
7 -  حذف یک رفتار                                              8 -  یادآوری
9 -  سرگرمی                                                          10 -  ایجاد وحدت
11 -  ایجاد تفرقه
 *  تعیین یعنی : شفاف سازی                                                             
*  تدوین یعنی : مکتوب کردن
*  ترغیب و اقناع یعنی : ایجاد یک باور و رفتار / متقاعد کردن مخاطب نسبت به یک اندیشه یا عمل
 
3 . طراحی و آماده سازی پیام ( متن سخنرانی )
4 . انتقال و ارسال پیام ( ایراد و ارائه سخنرانی )
5 . گردآوری اطلاعات مربوط به بازخورد ها ( تجزیه و تحلیل بازخوردها برای رفع اشکالات و تقویت نقاط قوت )
 
*  ویژگی های یک سخنران خوب چیست ؟
1 . تسلط برموضوع سخنرانی : آمادگی کافی برای سخن گفتن در موضوع مورد نظر
 
2 . قدرت بیان
-  آشنایی به زبان فارسی                      -  استحکام در بیان و ساختن جملات
-  گنجینه قوی از واژگان                       -  آشنایی به اصول و فنون سخنوری
*  راههای توسعه گنجینه لغات و تقویت حافظه
الف ) مطالعه                                           ب ) خوب گوش دادن
ج ) حرف زدن                                        د ) نوشتن
 
3 . صدای مناسب
الف ) نوع صدا :    1 . زیر        2 . متعادل 
   3. بم ( البته دو صدای اصلی ، زیر و بم است )
ب ) شدت صدا :  مربوط به قدرت و بلندی صدا می شود .
ج ) فراز و فرود صدا :      1 .حرف زدن خطی و یکنواخت
   2.حرف زدن سینوسی با فراز و فرود
 4 . استفاده مطلوب از ارتباط غیر کلامی
-  ایماء و اشاره         - حرکات دست و سر              - حرکات بدن ( شانه )
-  جا به جایی ( راه رفتن )                     - نگاه کردن           - سکوت / مکث
-  آواهای غیر کلامی
 
5 . ظاهر آراسته
-  قبل از ورود به محل سخنرانی ظاهر و پوشش خود را کنترل کند .
-  قبل از آغاز سخنرانی ، ظاهر خود را وارسی کند .
-  در تمام طول مدت سخنرانی ، مراقب وضعیت وضعیت ظاهر خود باشد .
 
6 . لحن مناسب
-  انتخاب لحن مناسب به تناسب مخاطبان ، موضوع و موقعیت .
-  لحن آمرانه         -  لحن کودکانه                      -  لحن دلسوزانه
- لحن تهییجی       -  لحن اعتراض آمیز              -  لحن صمیمانه و دوستانه
 
7 . تقید به زمان بندی سخنرانی
-   سر وقت حاضر شدن
-  تقسیم وقت بین سه بخش سخنرانی ( مقدمه ، متن یا بدنه ، نتیجه )
-  رعایت وقت اختصاص یافته
8 . شناخت مخاطب
9 . ضریب هوشی   IQ  بالاتر از میانگین
ضریب هوشی =  سن عقلی تقسیم بر سن تقویمی ضرب در عدد 100
10 . هوش هیجانی مطلوب  ( EQ )                                     
11. خلاقیت و ابتکار
12 . اعتماد به نفس                                                               
13. تواضع
14 . انتقاد پذیری
-  پذیرش               -  رد با استدلال                     -  راهنمایی منتقد
15 . صبوری و شکیبایی                                                       
16 . گوش دادن به صورت مطلوب ) از سوی سخنران )         17 . حافظه قوی  برای سخنرانی        
18 . قدرت جذب مشارکت                                                     19 . قدرت جلب توجه و اعتماد           
20 . آغاز و خاتمه زیبای سخن                                               21 . آشنایی با اصول سخنوری
22 . استفاده مطلوب از ارتباط غیر کلامی                            23 . قدرت پیش بینی
24 . علاقه به مطالعه                                                                              25 . تسلط بر شرایط محیط
26 . سرعت انتقال                                                                  27 . سرعت مناسب در سخن گفتن
 
* آیا صدای سخنور قابل پرورش و تقویت کردن است؟ جواب : بله
-  از طریق تمرین دادن صدا و استمرار و حوصله .
1 . حرف زدن مستمر که به تدریج مدت آن افزایش یابد .
2 . از طریق بلند حرف زدن که در نهایت به فریاد زدن می انجامد .
3 . از طریق تمرین و رساندن صدا به فاصله دور و دورتر . (دیکته از راه دور )
* لهجه ، چه نقشی در سخنوری دارد ؟
1 . در جمع شنوندگان یک دست و دارای لهجه مشترک ، بهتر است سخنور با لهجه کامل صحبت کند .
2 . در جمع شنوندگان بیگانه با یک لهجه معین نیز ،  می توان با لهجه صحبت کرد .
3 . در لهجه های غلیظ و حساسیت برانگیز ، بهتر است از ذکر واژه های محلی حساسیت برانگیز پرهیز شود .
* آیا راههای پیشگیری از آسیب رسیدن به صدا وجود دارد ؟ جواب : بله
1 . پرهیز از سخنرانی طولانی و مستمر ( بخصوص سخنرانی هر روزه )
2 . پرهیز از فشار آوردن به تارهای صوتی به منظور تقویت شدت صدا .
3 . پرهیز از مصرف برخی خوراکی ها مثل چاشنی ها ، خوراکی های اسیدی و ترش (مخصوصاً ترشی ) و غذاهای سرخ کردنی و تند و آب خیلی سرد .
4 . پرهیز از استنشاق گرد و غبار و بوهای تند .
 
*اخلاق در سخنرانی / سخنوری
* معیارهای اخلاقی مربوط به سخنوری در سه دسته اصلی قرار می گیرند .
الف ) معیارهای اخلاقی بر عهده سخنران
ب ) معیارهای اخلاقی بر عهده مخاطبان / شنوندگان
ج ) معیارهای اخلاقی بر عهده برگزار کننده
 
* الف ) معیار های مربوط به سخنران
1 . اهداف سخنران باید اخلاقی باشد .
2 . موضوع سخنرانی باید سازنده ، رشد دهنده ، تعالی بخش و توانمند کننده برای مخاطبان باشد .
3 . در بیان مطالب صادق باشد.
4 . به آنچه می گوید ، واقعاً باور داشته باشد .
5 . به آنچه می گوید ، عامل باشد .
6 . امانت داری : اگر چیزی از کسی یا منبعی نقل می کند ، منبع آن را معرفی کند . ( پرهیز از سرقت علمی و ادبی )
7 . به دیدگاه مخاطبان احترام بگذارد .
8 . از غیبت کردن بپرهیزد .
9 . حریم شخص افراد را حفظ کند .
10 . رعایت عدالت در رفتار با مخاطبان . ( نگاه کردن ، لحن پاسخگویی ، فرصت حرف زدن )
11 . وقت شناسی ( هنگام آمدن و وقت اختصاص یافته )
12 . پایبندی به موضوع .
 
* ب ) معیارهای مربوط به مخاطبان
1 . وقت شناسی
2 . احترام به سخنران
3 . توجه کردن به سخنران و سخنرانی
4 . مشارکت داشتن بر اساس روش پیشنهادی سخنران
5 . واکنش نشان دادن و بازخورد ارائه کردن
6 . پرهیز از پیش داوری درباره سخنران و مطالب او
7 . حضور کامل
 
* ج ) معیارهای مربوط به برگزار کننده
1 . برنامه ریزی کامل و سنجیده برای برگزاری برنامه
2 . انتخاب سخنران صالح
3 . آماده سازی کامل محیط و لوازم
4 . استقبال مطلوب از سخنران و مخاطبان
5 . بدرقه مناسب سخنران و مخاطبان و سپاس گذاری
 
* موقعیت های سخنوری
 1 . کنفرانسهای خبری                                                           2 . خیر مقدم گفتن
3 . گزارش کاردادن                                                               4 . راهنمای گروه بودن
5 . اداره کردن جلسات                                                         6 . همایش ها
7 . آموزش و توجیه تازه واردها                                            8 . آموزشهای ضمن خدمت
9 . نمایشگاهها                                                                       10 . معرفی محصول یا خدمت یا خط تولید
11 . افتتاحیه                                                                            12 . گفت وگوهای رادیوئی و تلوزیونی
13 . بسیج کردن نیروها در شرایط بحران                            14 . معارفه ها
15 . اختتامیه ها
 
* انواع اختلال ( نویز ) در فرایند سخنرانی
1 . اختلال های محیطی
-  مشکل نور                                                          -  ظرفیت مکان
-  سر و صدا                                                            -  سرما و گرما
-  سیستم صوتی
 
2 . اختلال های فیزیو لوژیکی
-  نقص عضو                                                                           -  لکنت
-  ضعف در شنوایی                                                                -  ضعف در بینایی
-  قد خیلی کوتاه
 
3 . اختلال های معنایی
-  انتخاب زبان نامناسب
-  عدم آشنایی شنوندگان با زبان سخنرانی
-  فراوانی مفاهیم و اصطلاحات تخصصی
4 . اختلال های ساختاری بیان
-  عدم رعایت دستور زبان
-  عدم هماهنگی زمان افعال
 
5 . اختلال های سازمانی در بیان
-  سازماندهی نامطلوب اندیشه ها
-  ترتیب نادرست محورها (عدم رعایت ترتیب مقدمه ، متن ، نتیجه )
 
6 . اختلال های فرهنگی
-  تفاوتهای ارزشها
-  تفاوتهای باورها
-  تفاوتهای مکتب ها
 
7 . اختلال های روانی
-  اضطراب ها                                                                         -  فشارهای روحی
-  تنش ها                                                                               -  عصبانیت
* آیا سرعت سخن گفتن با سرعت شنیدن یکی است ؟ خیر
((مربوط به جزوات استاد علی فروزفر))

+ نوشته شده در  پنجشنبه 26 شهریور1388ساعت 9:7 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

چگونه گیرا و جذاب سخن بگوئید ؟

 

چگونه گیرا و جذاب سخن بگوئید ؟

در مورد سخن گفتن و تعريف آن تعابير متفاوتي انجام گرفته است برخي مي گويند: سخن گفتن همان حرف زدن است. بعضي معتقدند « سخن گفتن منطقي تر ولي حرف زدن گفتگو و محاوره روزمره را شامل مي شود.» اما حقيقت مطلب اين است حرف زدن تنها ارسال پيام ا زشخصي به شخص ديگر است، اما سخن گفتن علاوه بر ارسال پيام، دريافت پيام را نيز شامل مي شود. يعني اگر فردي پيامي را به شخصي برساند و منتظر باشد مخاطب به سخن او پاسخ دهد و به محرك عكس العمل نشان دهد،  به آن سخن گفتن مي گويند. پاسخ به محرك مي تواند بوسيله تصديق سخن و قبول آن صورت گيرد. اگر حرفي و عبارتي را به مخاطب برسانيم و آن مورد قبول و پذيرش مخاطب قرار نگيرد و اصلا توجهي به پيام گوينده نكند به آن حالت شنواندن مي گويند.

شغل معلمي سخنگويي است، چون درصدد ارسال پيام و منتظر دريافت پيام است بنابراين براي اينكه ارتباط بين معلم و شاگرد بخوبي انجام گيرد نياز به اين است كه عوامل اصلاح سخن رابدانيم كه چگونه با ديگران ارتباط برقرار كنیم؟ آنطور يكه قبلا نيز اشاره گرديد. سخن گفتن عاليترين تفضل انساني نسبت به موجودات ديگر است. اگر ما بتوانيم از زبان به خوبي استفاده نمائيم خواهيم توانست بر همه كس پيروز شويم،و آنچه را كه ميخواهيم ديگران براي ما انجام دهند، براحتي انجام خواهند داد. البته در مورد سخن گفتن كتب فراواني نوشته شده است كه به انسان شيوه و اسلوب درست حرف زدن و سخن گفتن را بيان مي سازد. كساني كه مايلند در هنگام سخن گفتن خود را از خطاهاي كلامي حفظ كنند و از آلودگيهايي زباني دور دارند، مي توانند از اين كتابها استفاده نمايند.

البته مطالعه شرحِ حالِ سخنورانِ نامي جهان كه در طول تاريخ صاحب سبك و شهرت بوده اند بسيار آموزنده است. آنچه جامعه ما بدان نياز دارد این است كه، ما چگونه سخن بگوئيم و در ارتباط خود با افراد جامعه چگونه گفتار نيك داشته باشيم. بي علت نيست كه گفته اند:

تا مرد سخن نگفته باشد                عيب و هنرش نهفته باشد

اگر مي خواهيد به ارزش واقعي ديگران پي ببريد منتظر باشيد تا سخن بگويند. آنجا كه مولي اميرالمومنين علي عليه السلام مي فرمايند.

المرء مخبوء تحت لسانه:       يعني آدمي زير زبانش نهفته است.

اگر شما لباس زيبايي بپوشيد دليل بر اعتبار و شخصيت متعالي شما نيست. اگر سوار بهترين ماشين هستيد دليل بر سطح سواد و اطلاعات شما نمي شود اما  همين كه در ميان جمع توانستيد خوب سخن بگوييد همه شما را تحسين خواهند كرد، و به شهامت و رشادت رفتار شما غبطه خواهند خورد.

يا جايي ديگر امیر المومنين علي(ع) مي فرمايند.

المرءُ يُعَرفُ بِفعلٍه وَ يُوصَف بِلسِانٍه

انسان باعملش شناخته مي شود و با زبانش توصيف مي گردد.

هر كس بخواهند معلم موفقي باشد بايد از ابزار «خوب سخن گفتن» استفاده كند   اگر سيماي زيبايي نداريد، و مانند زيبايان جذاب نيستيد، مسئله اي نيست. مي توانيد در خوب حرف زدن زيبا باشيد. «چون سخن از دل برآيد لاجرم بر دل نشيند»

قال علي عليه السلام: «ما اَضّمَرَ احدٌ شيئاً اِلاّ ظَهَرَ فيِ فَلَتاتِ لِسانِهِ وَ صَفَحاتِ وَجههٍ».

حضرت علي(ع) فرمودند. هيچ كس چيزي را در دل نهان نكرد جز كه در سخنان بي انديشه اش آشكار گشت و در صفحه رخسارش پديدار.

قال علي عليه السلام: «اللّسانُ سَبَعٌ اِن خُلّيَ عَنّّهُ عَقَرَ»

زبان درنده اي است، اگر واگذارندش بگزد.

در سخنراني به موارد زير توجه كنيد:

1-درست و سنجيده سخن بگوييد. هنگامي كه سخنراني مي كنيد گفتار و عبارات شما بايد مطابق با اصول خاصي باشد. به هر زباني كه حرف مي زنيد  بايد دستور زبانِ همان زبان را مراعات كنيد. به وضعيت قرار گرفتن فعل و فاعل و قيود و صفات توجه داشته باشيد چون واحد اندازه گيري سخن گفتن، دستور زبان است.

2- آهنگ صدا بايد متفاوت باشد. يعني جايي لازم است معلم در بيان مطلب بلند صحبت كند و گاهي براي تاثير بيشتر به آرامي مسائل را مطرح كند. بالا و پا بودن تن صدا در مخاطبان تاثير مي گذارد اگر یكنواخت تدريس كنيد كلاس خسته كننده خواهد شد.

3- صاف و شفاف سخنراني كنيد اگر در مجمع و انجمن براي همكاران و دانشجويان و مردم صحبت مي كنيد منظور خود را با صراحت تمام بيان كنيد و در پوشش و لفافه سخن نگوئيد.

4- تكيه كلام نداشته باشد اگر شاگردان شما احساس كنند در تدريس به تعدادي از كلمات و عبارات تكيه مي كنيد مسخره اتان خواهند كرد. بنابراين به نكات ضعف خود توجه كنيد و در صدد برطرف كردن آنها باشيد. بعضي از معلمين و سخنرانان از كلمات «منون يا تنوين دار» بيشتر استفاده مي كنند و تصور مي كنند كلماتي چون طبيعتا، قطعا، اصولا ، واقعا و... به اهميت سخن آنان خواهد افزود. در حالي كه استفاده بيشتر از چند كلمه موجب مي شود، جذبه سخن از بين برود.

5- مودبانه سخن بگوئيد، به هنگام سخنراني ادب و نزاكت اخلاقي را رعايت كنيد، نگاه، حرف زدن، حركات و رفتار سخنران همگي بايد مودبانه باشد چون درصد بيشتري از تاثيرات سخنراني در مشاهده است. بنابراين اگر مودب باشيد سخنان شما بيشترين تاثير را در مخاطبان خواهد گذاشت.

6- به هنگام حرف زدن نبايد كلمات مقطع و بريده بريده باشد. مثل كساني كه لكنت زبان دارند، صحبت نكنيد. يا تند و سريع حرف نزنيد چون هر دوي اين حالات زيانبار است. سعي كنيد شمرده صحبت كنيد تا در اذهان شنوندگان جاي گيرد.

7- لطافت طبع داشته باشيد. بعضي از افراد وقتي حرف مي زنند ناخودآگاه در دل آدم مي نشيند. درست است لطافت طبع يك موهبت الهي است ولي با تفكر و تامل مي توان از خطيبان نامور و مشهور مطالبي را آموخت حافظ مي فرمايد:

حافظ از مشرب قسمت گِله بي انصافي است

                                          طبع چون آب و غزل هاي روان ما را بس

حقا كه خوش صحبتي، نعمتي است ارزنده و قابل ارزش. حتما در برخی مراسم ديده ايد وقتي مي خواهند سخنراني خوبي براي عموم انجام گيرد به فرد خاصي اشاره مي كنند، و از او مي خواهند با اشارات و كلمات شيرين و جذاب خود به مجلس رونق دهد. اينان داراي لطافت طبع هستند زيرا سخن ايشان شيرين و گيرا است.

بدانچه كه مي گوييد معتقد باشيد.

اگر واقعا معلم هستيد و به دانش آموزان صحبت مي كنيد، بدانچه مي گوييد ايمان داشته باشيد زيرا اگر خودتان را در پشت چشم هايتان پنهان كنيد مخاطبان خواهند فهميد. اگر بخواهيد دروغ بگوئيد از رنگ چهره و نگاهايتان معلوم خواهد شد. بقول معروف: «رنگ رخسار خبر مي دهد از سر ضمير».

بزرگي مي گويد: همه مردم را مي توان براي بعضي اوقات فريب داد وبرخي از مردم را براي تمام عمر، ولي نمي توان تمام مردم را براي تمام اوقات فريب دارد.

بنابراين در صدد نباشيد با سخناني كه بدان اعتقاد نداريد مردم را فريب بدهيد. زيرا دزدي از مال مردم مي تواند بخشودني باشد اما دزديدن اعتقادات مردم حساب جداگانه اي دارد.

از سخنوران مشهور جهان ياد بگيريد.

در سخنراني تمرين كنيد تا مهارت لازم را كسب نماييد برخي از آموزگاران وقتي براي شاگردان خود صحبت مي كنند مي توانند به راحتي منظور خود را برسانند. اما اگر از آنان بخواهيد به يك مقطع بالاتر صحبت كنند به لكنت زبان دچار مي شوند. اگر مي خواهيد معلمي براي تمام فصول باشيد. تمرين كنيد و از صحبت كردن نترسيد. از جمله خطيبان مشهور جهان شخصي يوناني به نام سيسرون بود . مي گويند : قبل از سخنوري اين فرد نمي توانست حتي به همنوعان خود ساده ترين مطالب را برساند واگر از كسي تقاضايي داشت براي  بيان آن دچار مشكل مي شد. اما در يك تحول روحي به تمرين روي آورد و در بيابان سنگ ها چيد و براي آنها سخنراني كرد تا اينكه در كرامات او گويند "اين شخص چنان مهارت در سخنراني پيدا كرد، كه مي توانست ساعتها سخنراني كند اما از يك كلمه دو بار استفاده نكند"

"پالامدس" از سخنوران نامي جهان چنان مقتدرانه سخن مي گفت كه مي توانست ثابت كند چيزي مانند چيز ديگر است و يا مخالف آن است و يا چيزي يك است يا چند است، يا ساكن است و در عين حال در جنبش است.

"لوسياس پسر سفالوس" معتقد بود: هر گفتار و خطابه بايد مانند موجود زنده اي تن و سر و دست و پا داشته باشد.

"اونوس" سخنور مشهور ايماء و اشاره و ستايش غير مستقيم را اختراع كرد.

"پروديكوس" از سخنوراني است كه در شيوه بيان و سخن مخالف اطناب و ايجاز بود و معتقد به كلام به اندازه بود.

"پريلكس" از همه سخنوران به كمال نزديكتر بود.

سخنوران مشهور تاريخ آن چنان در كار خود مسلط بودند كه بعضا مي توانستند حقيقتي را غير حقيقي جلوه دهند، و كهنه اي را نو قلمداد نمايند، و نوي را كهنه. هر چند برخي براي مجاب كردن حريف خود از شيوه جدل در سخنوري استفاده مي نمودند، اما واقع مطلب اين است آشنايي به رموز سخنوري و شيوه مجادله با حريفان مستلزم داشتن استعداد كافي و هنر و آئين  سخنوري است. بنابراين "خوب حرف زدن" ، يعني آشنايي با هنر خطبه خواني و سخنوري است. بدون آشنایی به نحوه بيان وكلام نمي توان سخن نيكو را به ديگران بخوبي انتقال داد.

در حق "سحبان وائل" ، خطيب عرب گويند: به علت اينكه در استعمال و بكار بردن بعضي از حروف دچار لكنت زبان مي شد هنگام سخنراني، از بكار بردن حروفي كه دچار مشكل مي شد خودداري مي كرد، و از كلماتي استفاده مي برد كه داراي آن حروف نيستند پس مي توان با تمرين و فعاليت به بالاترين درجه از مهارتهاي فيزيكي در فن سخنراني رسيد.

به هنگام سخنراني وضع فيزيكي محل سخنراني را در نظر بگيريد.

به وضع فيزيكي كلاس توجه كنيد اگر در كلاسي قرار گرفته ايد كه نور كافي ندارد و يا سرما از پشت پنجره هاي بدون شيشه، دانش آموزانتان را ناراحت مي كند، يا سرو صداي خيابان باعث حواس پرتي مي شود بدانيد. براحتي نخواهيد توانست به امر تعليم و تربيت بپردازيد. همچنين به وضعيت روحي و جسمي مخاطبان خود توجه كنيد. اگر محل سخنراني يا كلاس گرم باشد. گرماي بيش از حد خستگي مي آورد و در انتقال اطلاعات اشكالاتي بوجود مي آورد. اگر به تعدادي از مخاطبان سخنراني مي كنيد كه سني از آنان گذشته است مطمئنا تحمل چند ساعت موعظه شما را نخواهد داشت، پس هر موقع ملاحظه كرديد به خميازه افتاده اند صحبت هاي خود را تمام كنيد.

بعضا مشاهده مي گردد وقتي زنگ كلاس نواخته مي شود برخي از آموزگاران كه رشته هاي فني و رياضي دارند در وقت سياحت نيز به تدريس مشغولند. اينان نمي دانند كه تدريس در آن حالت هيچ بازدهي ندارد و شاگردان در دل خود به معلم بد و بيراه مي گويند. و از خدا آرزو مي كنند كه زلزله اي يا اتفاق ناگواري روي بدهد تا همگي به بيرون فرار كنند و خودشان را از درس نجات دهند. اگر مي خواهيد در كمترين مدت ممكن بهترين تدريس را داشته باشيد به حالات رواني و احساسات و توان مخاطبان خود ارزش قائل شويد.

بيهوده سخنراني نكنيد.

اطاله كلام نداشته باشيد، و از سخنان بي جا و فني بپرهيزيد برخي سخنرانان خيال مي كنند اگر از كلمات قلمبه و سلمبه استفاده كنند و عبارات مشكل و پيچيده در سخن بكار برند، دليل بر فضل و برتري ايشان خواهد بود. در حالي كه آگاهي سخنران در اين است كه مقتضيات زمان و مكان را ملاحظه كند. شما طوري ساده صحبت كنيد كه پيام شما را دريافت كنند. موفق ترين معلمان كساني هستند كه قبل از خستگي شاگردان درس را تمام كنند، و پيش از اينكه شاگردان بگويند: «آقا خسته نباشید»! درس را تمام کرده باشند. در فن سخنراني نبايد از كلمات و عبارات و مفاهيم تكراري استفاده كنيد. اگر مي دانيد پيام جديدي داريد، جهت سخنراني به پشت تريبون برويد، وگرنه وقت مردم را نگيريد. بعضي از خطيبان از چيزهاي صحبت مي كنند كه مخاطبان در آن مورد بيش از وي اطلاعات دارند. اگر مي خواهيد جذاب باشيد و حرفهايتان را در صحيفه دل بنگارند از چيزهايي سخن بگوييد كه مردم نشنيده اند؛ در غير اين صورت سخنان شما ملال آور خواهد بود. خواجه حافظ مي فرمايد:

فسانه گشت و كهن شد حديث اسكندر

                                          سخن نو آور، كه نو را حلاوتي است دگر

حقيقت اين است كه به مخاطبان از مسائل تر و تازه صحبت كنيم و آنچه را كه نمي دانند در  اختيار آنان قرار دهيم. اگر شما به يك فيلم سينمايي كه قبلا ديده ايد تماشا كنيد هیچ جذبه ای برايتان نخواهد داشت و مدتي را كه براي تماشاي مجدد صرف مي كنيد وقت تلف شده به حساب خواهيد آورد.

از غرور و فخر فروشي به هنگام سخنراني پرهيز كنيد.

احساس غرور در هنگام تدريس پسنديده نيست. مخاطبان خود را تحقير نكنيد و از اينكه اطلاعاتي ندارند و شما مي خواهيد مطالبي به آنان ياد بدهيد، منت نگذاريد، خودتان را در جاي شاگردان بگذاريد، و فكر كنيد آيا در سن و سال آنان مطالبي را كه اكنون تدريس مي كنيد مي دانستيد؟ تعدادي از سخنرانان و معلمين و استادان براي اينكه به اهميت سخن خود اشاره كنند، به دانشگاه هاي خارجي كه در آنجا تحصيل كرده اند و يا به كشورهايي كه سفر كرده اند اشاره مي كنند؛ يا با جلوه گري و احساس غرور مطالب را انتقال مي دهند. اما آنان نمي فهمند همين كه شنوندگان احساس كردند، گوينده در صدد فخر فروشي است از توجه به گفته هايش خودداري مي كنند. لازم است از عباراتي كه نشان دهنده تكبر و فخر فروشي شماست، بپرهيزيد. سعي كنيد اطلاعات را انتقال دهيد و اظهار نظر و قضاوت را به عهده مخاطبان بگذاريد.

خود كم بيني تواضع نيست.

نقطه مقابل غرور، حس حقارت و خود كم بيني است . همانطوري كه خودداري از غرور در امر انتقال اطلاعات سفارش شده است، احساس حقارت نيز آفت سخنراني است. خيلي از سخنرانان خيال مي كنند اگر خودشان را پايين تر از مخاطبان حساب كنند شايد به گفته هايشان خوب توجه شود بنابراين از عباراتي چون (منِ حقير)، (من كه خاكِ پايِ شما هستم)، (شما بهتر از من مي دانيد)، (من كه چيزي نيستم)، (من نمي توانم برايتان سخنراني كنم بلكه به توصيه فضلاي مجلس قبول كردم) جدا بپرهيزيد. اظهار غرور خواه به وسيله خود بزرگ بيني و يا خود كم بيني از بيماري هاي بزرگ سخن است.

«خوب حرف زدن» لازمه «حرفِ خوب زدن» است.

به فنون ادبي و بلاغي آشنا باشيد كساني كه از صناعات ادبي در گفتار خود  استفاده مي كنند بهتر مي توانند در دل مخاطبان نفوذ كنند. شما بايد بدانيد چه موقع از ايجاز و تمثيل و كنايه و استعاره استفاده كنيد و در بكار بردن كلمات متجانس و مترادف  و متضاد  مهارت داشته باشيد. آشنايي به فن فصاحت و بلاغت  براي هر مدرس و استادي لازم است. البته در تعابير فصاحت و بلاغت نظرات متفاوتي بيان شده است. فصاحت به معين رسا بودند سخن است. يعني چنان سخنراني كنيد كه عبارات و جملات شما از اصول و قواعد خاص زباني تبعيت كند و نقص و نقضي در بيان و اداي عبارات وجودنداشته باشد؛ و شنوندگان براحتي بتوانند منظور شما را بفهمند اما بلاغت رعايت مقتضاي زمان و مكان است. در يك عبارت بلاغت يعني:

چونكه باكودك سرو كارت افتاد             پس زبان كودكي بايد گشاد

اگر به كودك درس مي دهيد مثل او حرف بزنيد و آنگونه كه او فكر مي كند بيانديشيد. اگر به گروهي از علما و فضلا سخنراني مي كنيد مطابق با خواسته هاي آنان بحث كنيد.  اگر توانستيد منظور خود را به راحتي به شنوندگان برسانيد يقينا داراي فصاحت و بلاغت هستيد. آنچه را كه مخاطبان از شما انتظار دارند برآورده سازيد نه چيز ديگري را. البته به غير از فنون ادبي به مسائل ديگر نيز نياز داريد كه يادآوري مي شود.

مواردي ديگر درآئين سخنوري

استفاده از حكايت و تمثيل و شواهد توصیه می شود. در لابلاي تدريس و سخنراني از قطعات شعري بهره ببريد و به هنگام خستگي شنوندگان به حكايات و داستانهايي كوچك اشاره كنيد. ممكن است اينگونه سوال كنيد در درس رياضيات  چه نيازي به داستان است؟ معمولا معلمين ماهر حكايت را در ذهن مجسم مي كنند و براي اينكه زمينه سازي كنند از كلماتي استفاده مي كنند تا ارتباطي بين حكايت و وضع موجود كلاس باشد. مثلا مي بينند شاگردان از نوشتن فرمول در رياضي خسته شده اند بنابراين براي حواس جمعي و داشتن نظم و مايوس نشدن از فعاليت مي توانند داستانهايي ذكر كنند كه ارتباط به موارد بالا دارد. يعني قبل از بيان حكايت با زمینه سازي ارتباط لازم را با شرايط موجود بدهند.

انسان در هر سن و سالي كه باشد از داستان و حكايت و تمثيل خوشش مي آيد. يكي از ويژگي هاي معلم موفق بكار بردن نكات آموزنده و حكايات تاريخي و داستاني است معلمي كه بيشتر داستان مي گويد، طرفداران زيادي دارد. شما از حكايت در امر تعليم و تربيت استفاده كنيد.

اگر احساس خستگي بر كلاس حاكم شد با خواندن غزل و شعري به كلاس روحيه بدهيد و سفارش مي كنم اگر توانستید در آغاز كلاس چند بيت شعر بخوانيد تا مخاطبان احساس شادابي كنند. البته اين امر در هر درسي مي تواند انجام بگيرد و تنها به رشته ادبيات فارسي منحصر نمي شود.

بي حال و سست نباشيد بلكه از حركات موزون استفاده نمائيد.

داشتن رفتار يكنواخت از بيماري هاي مضر سخنراني است. معلم لازم است در پشت صندلي خود قرار بگيرد و از دستهاي خود براي اشاره استفاده كند و يا گاهي در حال قدم زدن تدريس كند. اگر رفتار شما از حد اعتدال خارج شود ملال آور خواهد بود اگر همواره در حال قدم زدن باشيد، دانش آموزان سرگيجه خواهند شد. اگر تمام ساعت پشت صندلي بنشينيد، احساس خستگي خواهند كرد. اگر كاملا با دستهاي خود بازي كنيد و اينور و آنور اشاره كنيد، با زمخاطبان خسته خواهند شد. به هنگام تدريس بايد از رفتار اضافي خود بكاهيد وقتي حرف مي زنيد احساس خستگي نكنيد كلام بايد متناسب با حركات و رفتار گوينده باشد اگر از حماسه و داستانهاي پهلواني حرف مي زنيد نمي توانيد با خمود بودن و بدون حركت دستها سخنراني كنيد وقتي مي خواهيد به گذاشتن تير در چله كمان اشاره كنيد بايد با دستهاي خود كاملا نشان دهيد تا جذبه خاصي به سخن بدهيد.

به هنگام سخنراني به همه يكسان توجه كنيد.

به همه دانش آموزان به يك اندازه نگاه كنيد و از نگاه مستقيم به آنان خودداري كنيد اگر به دانش آموزان زل زل نگاه كنيد دستپاچه مي شوند. از چشمان و سر و سينه و دستهاي خود بخوبي بهره ببريد اگر مي خواهيد سخن مهمي را به مخاطبان برسانيد ابروهاي خود را بالا ببريد و وانمود كنيد كه حرفهايتان قابل توجه هستند؛ بي حال و سست سخنراني نكنيد. در به كار بردن عبارت از فن معاني و بيان استفاده كنيد، و عباراتي كه مي توانند بهترين تاثيرات را در شنوندگان بگذارند بكار ببريد.

ممكن است شما هرگز نتوانيد تن صداي خود را به خوبي تغيير دهيد زيرا آهنگ صداي هيچ انسان قابل تغيير نيست و زير و بم بودن صدا موهبت الهي است؛ اما خوب و گيرا حرف زدن اكتسابي است. براي اينكه نفوذ كلام داشته باشيد همه موارد را رعايت كنيد. شما بوسيله تمرين مي توانيد سخنگوي خوبي باشيد: زياد حرف نزنيد و از خاطرات خود بيشتر سخن نگوييد. حرف مخاطبان را قطع نكنيد و از پرخاش کردن به ديگران خودداري كنيد.

ð شاگرد فراتر از استاد خود نمي رسد اما اگر خوب آموزش ببيند، به پاي  استاد خود خواهد رسيد.

ð آنچه سبب غرق شدن مي گردد فرو رفتن در آب نيست ، بلكه ماندن زير آب است

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-19.aspx

+ نوشته شده در  چهارشنبه 25 شهریور1388ساعت 8:57 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

سخنوری و آداب سخنرانی

 

سخنوری و آداب سخنرانی

مهارتهاي مختلف كلامي، هنرهاي تأثير گذاري هستند كه انسانها را در بيان و معرض مباحث و مسائل گوناگون شخصي و عمومي و سازماني ياري مي كنند اهميت و كاربرد هنرهاي بياني تنها مربوط به زمان و عصر حاضر نيست بلكه از پيدايش انسان و آغاز زندگي اجتماعي نشان و سابقه و اثر دارد. با اين همه اهميت اين مقوله بيش از توجه و رويكردي است كه به آن مي شود و با اينكه فوايد و تأثيرات شگرف آن مورد قبول خاص و عام است. از نظر آموزش فنون سخنوري در سطح مدارس و دانشگاه ها تلاشي جدي صورت نگرفته است. امروزه اقسامي از هنرهاي كلامي در سطح كلان جامعه به طور عام و در مراكز رسانه هاي جمعي و همايش هاي سازمان به طور خاص جلوه هاي عيني و كاربردي دارد.

براي اينكه اقسام مختلف مهارتهاي كلامي را بشناسيم و با كارايي ها و مشخصات آنها آشنا شويم آنها را به صورت دسته بندي شده در زير مجموعه عنوان كلي «‌سخنوري »‌ قرار مي دهيم. بنابراين واژه سخنوري شامل و در برگيرنده اقسام مختلف فنون كلامي است كه عبارتند از سخنراني، مجري گري همايش ها, ميز گرد، مناظره و مؤلف، گويندگي اخبار، ‌برنامه ها، ‌تفسير خواني و گزارشگري راديو  و تلويزيون، اينك به تبيين و توضيح هر يك مي پردازيم زيرا اين فنون و مهارتها درحقيقت جزو لوازم امور اجرايي در واحدهاي ارتباطي محسوب مي شود علاوه بر آنكه مورد استفاده همگان نيز مي تواند قرار بگيرد.

سخنراني

مراد از سخنراني ارايه و بيان مباحث مبسوط يك موضوع توسط يك شخص است. گفت وگوهاي معمولي خانه و كوچه و بازار يا تعاليم درسي كلاسها و امثالهم سخنراني محسوب نمي شوند.

معمولا سخنران با دعوت يا اعلام قبلي و در مراسمي كه به مناسبتي بر پا شده است در حضور جمعي از شنوندگان يا نمايندگان رسانه هاي جمعي سخنراني مي كند. ارايه مقاله هاي علمي - آموزشي در همايشهاي تخصصي و عمومي نيز از مقوله سخنراني هاي مذهبي و اجتماعي در حسينيه ها، مساجد، مجالس وعظ، جشن و عزاداري است .

سخنراني ها به طور  عمده علمي، ديني، تشريفاتي، قضايي، نظامي، ‌سياسي، فرهنگي و اجتماعي و در يك تقسيم بندي ديگر، عادي يا شور انگيز است.

در وصف و فوايد خوب سخن گفتن و بيان كلام زيبا شواهد و توضيحات زياد ضرورت ندارد چه امري است كه مورد اتفاق آراي عمومي است و به اصطلاح همگان را از آن خوش آيد.

آداب سخنراني

يك سخنران، ‌براي اينكه در ايراد سخنان خود موفق باشد - به اين معني كه در شنوندگان و بينندگان تأثير بگذارد و آنها با خاطره هاي خوش مجلس را ترك گويند و نكات و عناويني از سخنراني را به ياد بسپارند و چه بسا كه در احوال و آثار و كردارشان ملحوظ دارند- مي بايد ملاحظاتي را مد نظر داشته و آدابي را رعايت كنند كه عمده آنها به اين قرار است :

1- آراستگي ظاهري - لباس و كلاه و عينك و آنچه كه به پوشش و احيانا زينت هاي پوششي مربوط است بايد متناسب با اوضاع و احوال زمانه، سن، جنس و موقعيت سخنران باشد، نه جلف و سبك و نه گران و سنگين. البته پاكيزگي و زيبايي متعارف از لوازم آراستگي است.

2- سلامت جسمي - بي شك بيماريهاي جزيي و كلي حتي يك سردرد معمولي يا خستگي مفرط مي تواند درنحوه ارايه يك سخنراني تأثير منفي بگذارد و شخص را كم توان و بي قرار سازد. در اين وضعيت ها شنوندگان ناسلامتي و ناراحتي ناطق را معمولا درك مي كنند و در همدردي ناخودآگاه با او كمتر به سخنانش گوش مي دهند و سخنران نيز به راحتي از عهده بيان كلمات و جملات بر نمي آيد.

3- آرامش رواني - اضطراب و استرسهاي مختلف، تشويش خاطر، احساس نداشتن امنيت، ‌احساس ترس، نسيان مزمن و ... از تأثيرات مطلوب يك سخنراني ميكاهد .

سخنرانان بايد قبل از شروع سخنراني از آمادگي ذهن و روان خود اطمينان پيدا كنند.

4- گستردگي اطلاعات- مثل معروف بي مايه فطيراست دراينجا تداعي مي شود چنانچه همه نكات و شيوه ها و تكنيكهاي اساسي اجراي يك خطابه و نطق رعايت شود اما سخنران در باره موضوعي كه مورد بحث اوست و موضوع هاي مرتبط با آن اطلاعات كمي داشته باشد سخنراني خوب نخواهد داشت.

5- بسامي و گشاده رويي اين اصل هم در فرايند سخنوري كاملا بديهي و روشن است كه هيات و قيافه خشك ، تلخ و عبوس يك سخنران از مقبوليت كلامش مي كاهد و سخنانش به اصطلاح به دل نمي نشيند بويژه اگر صاحب سخن به طور طبيعي از چهره مناسب و خوشي برخوردار نباشد. ترشرويي ناكامي را دو چندان مي سازد.

6- دوري از اطاله كلام - مجموعه بيانات يك سخنران نبايد از ميزان متعارف و حوصله شنوندگان بيشتر باشد. رعايت وقت و زمان مناسب يكي از عوامل موفقيت در سخنراني است .

7- معتقد بودن به كلام - سخنراني كه به سخنان خود ايمان نداشته باشد نمي تواند با ريا كاري، فكري، حرفي و سخني را به ديگران بقبولاند. شگفتا كه مخاطبان خيلي زود اين نكته را در لحن و كلام سخنران كشف مي كنند و در مي يابند.

8- فصاحت و بلاغت - به طور خلاصه منظور از فصاحت، رواني و قابل فهم و درك بودن كلام و بلاغت، خوش آهنگي و گرم و مطبوع بودن كلام است.

9- تسلط بر كلام - كساني كه در سخنراني به طور دايم ، دنبال جمله و كلمه اي مي گردند و رشته سخن از دستشان در مي رود بر كلام خود مسلط نيستند.

10- پرهيز از بريده گويي- اِ اِ كردن و مِن و مِن كردن بيان را زشت مي كند . در ضمن بايد دانست كه حروف فارسي با صدا وبي صدا است . با صدا مثل آ، اي، اُ، اَ، اِ، او،بي صدا مثل ب، پ، ث، ق ، كلمه هايي مانند«‌يا »‌و «‌مو» كشش بيشتري دارد تا «‌سر » و «‌پل» بعضي كلمه ها كشش زيادتري دارند مانند «آزرم» « سيمرغ» و «‌درود»‌ سخنران بايد با تمرين به اندازه كشش هجاها واقف باشد و تناسب آنها را رعايت كند.

11- خونسردي و تعديل رفتار - به طور كلي حالت طبيعي و عادي بهترين وضعيت براي ايراد سخنراني است . پرحرارت تر نشان دادن خود و حركات زياد دست و سر، سخنراني را مصنوعي جلوه مي دهد و نازيبا مي سازد. بديهي است گاهي ايجاد شور انگيزي براي هدف هاي مشخصي مثل جنگ و دفاع ايجاب مي كند كه مطلب و سخن با حرارت بيشتري ادا شود.

12- پرهيز از تقليد- بعضي چون از نحوه سخنراني ديگري خوششان مي آيد در سخنراني خود از او تقليد مي كنند. اين عمل بي خردانه است و رشته سخن سرايي رااز دست سخنران خارج و كل برنامه سخنراني را خدشه دار مي سازد.

13- رعايت مكث هاي به موقع - بيان سلسله وار و بدون وقفه مطالب خسته كننده است هم براي سخنران و هم براي شنونده. لذا براي گيرايي نطق و همچنين كمك به تنفس رعايت مكث هاي كوتاه و به موقع ضرورت دارد.

14- تناسب صدا - كوتاهي و بلندي صداي سخنران و به طور كلي ميزان صداي او نيز بايد با اوضاع و احوال مجلس از جهات مخالف متناسب باشد.

15- باز بودن مجاري صدا - قبل از سخنراني نوشيدن جرعه اي آب ولرم و در دسترس بودن ليوان آب بر روي ميز خطابه واستفاده از گلو و حنجره را بز و صاف و هموار مي سازد.

16- انتقال احساس به شنوندگان - سخنران ماهر و مجرب با رعايت جميع جهات و انجام حركات موزون و موقع شناسي بايد بتواند علايق و احساسات خود را به شنوندگان منتقل كند.

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-74.aspx

+ نوشته شده در  سه شنبه 24 شهریور1388ساعت 8:43 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

انواع سخنرانی

 

انواع سخنرانی


   سخنرانی برنامه ریزی شده  Programmed Lecture

در این روش که برای آموزش تعداد نسبتاً زیادی فراگیر به کار می رود از شیوه سخنرانی، بحث گروهی و پرسش و پاسخ در قسمت های مختلف هر جلسه آموزشی استفاده می شود بطوریکه فراگیران در طول مدت آموزش به صورت فعال در جریان یادگیری قرار می گیرند. در این شیوه از انواع وسایل دیداری و شنیداری استفاده می شود و فراگیران به گروه های کوچک برای یافتن پاسخ سئوالات مطرح شده تقسیم می شوند و با بحث و مشارکت فراگیران یادگیری آسانتر اتفاق می افتد.

 

 سخنرانی Lecture

یکی از ویژگی های بارز در این روش آموزش، آن است که اکثر فعالیت های آموزش در آن جنبه کلامی دارد:

در این روش سخنران صحبت می کند و فراگیران به سخنان او گوش می دهند و یادداشت برمی دارند در نهایت امر ممکن است بین فراگیرنده و فرادهنده چند سوال و جواب رد و بدل شود اما این سوالها و پاسخ ها برای روشن شدن منظور است و جنبه بحث و تبادل نظر ندارد.

 

 بحث گروهی Group Discussion

این روش گفتگویی است سنجیده و منظم درباره موضوعی خاص که مورد علاقه مشترک شرکت کنندگان در بحث است. این روش برای جمعیتی بین 6 تا 20 نفر قابل اجرا می باشد. معمولاً استاد موضوع یا مسأله خاصی را مطرح می کند و فراگیران درباره آن به مطالعه، اندیشه، بحث و اظهار نظر می پردازند و نتیجه می گیرند. این روش به فراگیران فرصت می دهد تا نظرات، عقاید و تجربیات خود را با دیگران در میان بگذارند و اندیشه های خود را با دلایل مستند بیان کنند.

 

پرسش و پاسخ Question and Answer

این روش بر سه اصل متکی است:

1- وجود سئوال یا مسئله که کنجکاوی فراگیران را برانگیزد و آنان را وادار به تلاش ذهنی کند.

2- طرح سئوال های متوالی برای تداوم فعالیت ذهنی

3- هدایت تلاش ذهنی، برای کشف آگاهانه مسئله به طوری که نتیجه آن به خلاقیت فکری و کسب دانش منجر شود.

 

 یادگیری براساس طرح مسئله Problem Based Learning (PBL)

روشی است برای کشف توالی و ترتیب صحیح راه هایی که به یک هدف یا یک راه حل منتهی می شود.

مراحل این روش به شرح زیر می باشد:

1- تشکیل گروه های 5 و یا 7 نفره از فراگیران با حضور یک نفر استاد راهنما

2- طرح یک مسأله آموزشی توسط استاد و ارائه آن در گروه به منظور تعیین

-  جمع آوری اطلاعات موجود در مساله

- طرح سوالات با توجه به اطلاعات موجود

- تعیین موارد یادگیری برای مطالعه توسط هر یک از دانشجویان

3- ارائه مطالب جمع آوری شده توسط استاد

4- تجزیه و تحلیل اطلاعات در ارتباط با مساله و یافتن راه حل مناسب

 

 پانل Panel

در این شیوه آموزشی، گروه کوچک (7 – 3 نفر) از متخصصین که در میان آنها یک نفر به عنوان مدیر یا هماهنگ کننده وجود دارد، پشت یک میز روبروی جمعیت می نشینند و در خصوص همه جوانب یک موضوع مرتبط با حضار به بحث و تبادل نظر می پردازند. در این شیوه مدیر پانل وظیفه مطرح کردن سوالات حضار و ارائه به یکی از اعضای پانل را به عهده دارد.

 تهیه و تنظیم:

دکتر مریم حسینی ابریشمی

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-77.aspx
 

+ نوشته شده در  دوشنبه 23 شهریور1388ساعت 8:25 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

سخنرانی Lecture

سخنرانی Lecture

ساده ترین، قدیمی ترین و متداول ترین شیوه آموزشی مورد استفاده می باشد. برای آموزشی نمودن یک سخنرانی لازم است آن را با سایر روش ها و با استفاده از مواد و وسایل کمک آموزشی و ... تلفیق نمود.

مزایای سخنرانی:

1-     برنامه ریزی جهت برگزاری سخنرانی آسان و هزینه آن نسبت به سایر روش ها اندک می باشد.

2-     می توان فراگیران را دور هم جمع نمود و روی یک موضوع یا نکته متمرکز شد.

3-     می توان مقدار زیادی از مواد و مطالب آموزشی را در مدت کوتاهی ارایه نمود.

4-     می توان به آسانی برنامه زمانبندی شده یا زمان صرف شده روی موضوعات را کنترل کرد.

5-     یک روش آشنا برای فراگیران است و با آن راحت خواهند بود.

6-     می توان این روش را برای گروه های بزرگ تا جایی که سخنران دیده و صدایش شنیده شود، استفاده کرد.

7-     می توان از این روش هنگامی که امکانات فیزیکی محدود است، استفاده نمود.

 محدودیت های سخنرانی

1-     فراگیران اغلب غیرفعال هستند.

2-     تسلط به سخنرانی اثربخش مشکل است.

3-     اگر از سخنرانی به مدت خیلی طولانی بدون مشارکت فراگیران استفاده شود آموزش خسته کننده و کسالت آور می شود.

4-     سخنرانی برای آموختن موضوعات عملی از قبیل کسب مهارت ها مناسب نیست.

5-     هنگام ارایه سخنرانی، مشکل است قضاوت نمود که فراگیران در حال آموختن و یادگیری هستند.

6-     بیشترین فراگیری و به خاطر سپاری فراگیران زمانی است که به طور فعال در فرآیند آموختن درگیر هستند.

7-     به مهارت های کلامی کافی نیاز دارد.

8-     ارتباط یک طرفه است.

 سازماندهی خوب در تدارک یک سخنرانی مستلزم توجه به بسیاری از جزئیات است:

1-     شرایط، مشخصات، نیازها و علائق گروه را دریابید.

2-     اطلاعات جدید و صحیح را تهیه و ارائه نمایید.

3-     آنچه را که می خواهید بگویید، یادداشت کنید. لیستی از نکات معدود و مهم سخنرانی خود را تهیه نمایید.

4-     از مواد و وسایل کمک آموزشی بصری در سخنرانی خود استفاده نمایید.

5-     تمام صحبت هایتان را طبق برنامه سخنرانی خود تمرین نمایید.

6-   نتایج پژوهش های موردی را که در زمینه موضوع سخنرانی شما انجام شده است بازگو کنید. این امر صحبت های شما را مدلل و مستند خواهد نمود.

7-     استوار و مصمم بوده و از نظر ظاهر، مرتب و تمیز باشید.

8-     شکیبا بوده و بر هیجان خود غلبه کنید.

9-     در حالیکه اختیارحاضران و قدرت جلسه در دست شماست خود را برتر از دیگران نشمارید.

10- به موضوع احاطه داشته باشید، زیرا بدون احاطه کامل بر موضوع، سخن گفتن ارزش لازم را نخواهد داشت.

11- حاضرالذهن و سریع الانتقال باشید و سعی کنید هرگز غفلت و فراموشی بر شما مستولی نشود.

12- به موضوع سخنرانی توجه کامل داشته و فقط درباره آن صحبت نمایید.

13- تقدم و تأخر مطالبی را که قصد بیان آنها را دارید، بخاطر بسپارید.

14- تمام توجهات خود را روی شنوندگان متمرکز نموده و میزان علاقمندی آنان را به موضوع سخنرانی افزایش دهید.

15- در موقع سخنرانی به سئوالات حضار، با صبر و حوصله کافی گوش فرا دهید.

16- اعتماد به نفس و جرأت کامل برای سخن گفتن داشته باشید، که این اعتماد بر اثر تمرین، علاقه و جدیت در کار حاصل می گردد.

17- میل به سخنرانی و خوب حرف زدن داشته باشید.

18- سخنرانی خود را خوب تهیه و تنظیم نمایید و مطالب سخنرانی واضح و روشن باشد.

19- همیشه مطالب کافی برای سخنرانی ذخیره داشته باشید.

20- شنوندگان را واقعاً دوست داشته باشید و احترام لازم را برای آنها قائل شوید.

21- با میل و هیجان صحبت نموده و از ته قلب جملات را ادا کنید.

22- مطالبی را بیان کنید که برای شنوندگان قابل فهم باشد.

23- سکوت فراگیران دلیل بر موافقت و یا فهمیدن مطالبی که می گویید نیست و تأیید مطالب سخنرانی توسط افراد معدودی از گروه نشانه درک کامل مطالب از جانب همه افراد گروه تلقی نمی شود. به وسیله پرسش و پاسخ و با استفاده از روش های مختلف ارزشیابی جلسات آموزش، از درک مطالب گفته شده مطمئن شوید. 
آماده سازی سخنرانی

á هدف یا اهداف سخنرانی را بنویسید.

á محتوا را تعیین کنید. این کار را با یادداشت کردن مطالب مهمی که حول هدف سخنرانی به ذهنتان می رسد، شروع کنید. وقتی ایده های اصلی مشخص شدند، نکات بعدی را که از آنها منشعب می شوند، با فکر کردن دقیق تر پیدا خواهید کرد.

مثال هایی روشن برای نکات کلیدی که به ذهن شما راه خواهند یافت یادداشت کنید.

-تذکر: در این مرحله توجه خود را به نظمی که نهایتاً می خواهید در سخنرانی وجود داشته باشد، معطوف نسازید.

   á برنامه را به مرحله نهایی برسانید. محتوای خام برنامه را باید به یک ساختار خطی که دارای توالی منطقی باشد، تبدیل کنید.

 ارائه سخنرانی

قبل از تحقق هر گونه یادگیری، لازم است فراگیران را هوشیار سازید و به سخنرانی خود چنان ساختاری بدهید که این سطح از هوشیاری محفوظ بماند. جهت برانگیختن علاقه می توان از یک لطیفه، نمایش کوتاه و ... استفاده نمود.

- تذکر: باید توجه فراگیران را به موضوع سخنرانی معطوف نمود و نباید این توجه را به شخصیت سخنران جلب کرد.

 áشروع سخنرانی

ساده ترین راه برای شروع سخنرانی این است که هدف سخنرانی و چگونگی سازماندهی آن شرح داده شود. می توان سخنرانی را با چندین سئوال بجا آغاز نمود.

- تذکر: مراقب باشید که این سئوالات با رفتاری تهدید آمیز توام نگردد. اگر نقایصی در معلومات فراگیران پیدا کردید، لازم است دراصلاح آنها بکوشید و نباید بدون توجه به نقایص آنها، به ایراد سخنرانی از پیش تعیین شده خود بپردازید.

 á تغییر دادن شیوه

نباید شروع زمان تنفس یا شروع تغییر بارز در شیوه یاددهی، بیش از 20 دقیقه از آغاز سخنرانی به طول انجامد. راه های تغییر شیوه شامل: سئوال کردن، ایجاد بحث در بین فراگیران، نمایش یک فیلم یا نوار ویدئویی می باشد.

á روش های مورد استفاده جهت تقویت سخنرانی

- تغییر در روش ارائه گفتار: تغییر در لحن یا صوت و یا سرعت گفتار از ساده ترین روش هاست. سکوت، انجام حرکاتی مانند دور شدن از محل سخنرانی و آمدن در میان فراگیران نیز نمونه دیگری از این روش هاست.

- مشارکت فعال: قویترین راه افزایش یادگیری است.

1.      سئوال کردن: ساده ترین شکل تأثیر متقابل است. سئوال باید واضح، هدفدار و مختصر باشد. ایجاد تفکر نماید. راهنمایی ناخواسته نداشته و با زمان پاسخگویی کافی و متناسب با سطح درک فراگیران و برحسب حیطه های یادگیری طرح شود.

تذکر: بهتر است وضعیتی ایجاد شود که تمام فراگیران به پاسخ دادن بپردازند.

2.      فعالیت در گروه های کوچک: به عنوان یک روش قوی یاددهی باید مدنظر داشت. می توان فراگیران را به گروه های کوچک تقسیم کرد و در صورت لزوم صندلی ها را به نحو مناسبی چید. از این گروه های کوچک (گروه های همهمه) خواسته می شود تا در مورد مطلبی به بحث بپردازند. سپس برخی یا تمامی گروه ها نتیجه بحث خود را ارائه می نماید.

3.      بارش افکار -  طوفان فکری: این روش خصوصاً در ابتدای سخنرانی برای جلب توجه فراگیران بسیار مفید می باشد. در این روش سئوال یا مسأله ای برای فراگیران مطرح شده و از آنها خواسته می شود تا نظرات و راه حل های خود را در این زمینه عنوان کنند. سپس نظرات بدون هیچ انتقادی بر روی تخته یا طلق شفاف نوشته می شود سپس بر اساس این نظرات بحث آغاز می گردد.

4.      بحث نفر به نفر: فراگیران به گروه های دو نفره تقسیم شده و سئوال یا مسأله ای مطرح می شود.

ابتدا نفر اول نظرات خود را گفته سپس نفر مقابل عقاید خود را ابراز می کند و سپس نتیجه بحث به اطلاع سخنران می رسد.

 

دکتر مریم حسینی ابریشمی – کارشناس برنامه ریزی آموزش مداوم

منابع

1-     مبانی و کاربرد تکنولوژی آموزشی و ارتقای سلامت. دکتر رضا قاسمی برقی دکتر محمد پوراسلامی و همکاران، انتشارات بحرالعلوم، قزوین 1381.

2-     آموزش سلامت. جلد اول. دکتر ناصر محمدی، دکتر شهرام رفیعی فر و همکاران، انتشارات مهرراوش، تهران، 1384.

3-     روش های نوین در آموزش پزشکی و علوم وابسته. دیوید نیوبل و روبرت کانن، مترجم دکتر سید محسن محمودی. انتشارات علمی و فرهنگی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی 1376.

4- Teaching and Learning Method, Galbraith. M.W (2003) – Adult Learning Method, (Ed) Malabar, Eia: Krieger.

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-78.aspx

+ نوشته شده در  یکشنبه 22 شهریور1388ساعت 8:21 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

انواع سخنرانی

 

انواع سخنرانی

 1 ـ سخنوری‌ سیاسی‌ : مخصوص‌ كسانی‌ است‌ كه‌ دست‌ اندركار سیاسی‌ هستند مانند زمامداران‌ ممالك‌ ، وزرا ،فرستادگان‌ كشورها به‌ سازمانهای‌ جهانی‌ ، نمایندگان‌ دولت‌ در مجلس‌ مقننه‌ و بطور كلی‌آنانكه‌ به‌ نحوی‌ از انحاء در امور سیاسی‌ دخالت‌ دارند . سخنور سیاسی‌ باید علاوه‌ بر آگاهی‌ از اصول‌ و قواعد سخنوری‌ علوم‌ و فنون‌ گوناگونی‌را كه‌ در عالم‌ سیاست‌ كاربرد دارد بداند با اوضاع‌ و احوال‌ كشور خود و مردم‌ آن‌ آشناباشد از جریانات‌ سیاسی‌ و آنچه‌ در جهان‌ می‌ گذرد بی‌ خبر نماند ملتهای‌ جهان‌ را بخوبی‌بشناسد و از روحیات‌ هر یك‌ از آنان‌ اطلاعات‌ لازم‌ بدست‌ آورد تا بتواند با احاطه‌ كامل‌به‌ مسایل‌ سیاسی‌ نقش‌ خود را بخوبی‌ ایفاء كند و وجودش‌ چه‌ در داخل‌ و چه‌ در خارج‌كشور منشاء اثری‌ باشد .

 

 2 ـ سخنوری‌ قضایی‌ : مخصوص‌ جلسات‌ دادگاههاست‌ و برای‌ رفع‌ اتهام‌ یا دفاع‌ از حق‌ بكار می‌ رود .  شرط‌ اول‌ سخنوری‌ قضایی‌ اطلاع‌ كامل‌ از علم‌ حقوِ و دانشهای‌ دیگری‌ از قبیل‌ فلسفه‌ ،منطق‌ ، فقه‌ ، تاریخ‌ و روانشناسی‌ می‌ باشد لذا غالباً طرح‌ شكایت‌ یا دفاع‌ به‌ عهده‌ كسانی‌واگذار می‌ شود كه‌ از علوم‌ فوِ الذكر آگاهی‌ دارند این‌ اشخاص‌ را در اصطلاح‌ قضایی‌وكیل‌ دادگستری‌ گویند .

 

  3 ـ سخنوری‌ علمی‌ : یكی‌ از مختصات‌ عصر حاضر رواج‌ و تداول‌ سخنوری‌ علمی‌ است‌ روزی‌ نیست‌ كه‌ دریكی‌ از نقاط‌ جهان‌ كنگره‌ یا سمیناری‌ تشكیل‌ نشود و در آن‌ مجامع‌ دانشمندان‌ و محققان‌در باره‌ مطالب‌ مختلف‌ علمی‌ بحث‌ و گفتگو نكنند . پیشرفت‌ سریع‌ دانش‌ و بطلان‌ نظریه‌های‌ قدیم‌ علمی‌ ایجاب‌ می‌ كند كه‌ دانشمندان‌ جهان‌ دور هم‌ گرد آیند و عقاید و افكارخود را برای‌ همگان‌ و مردم‌ علاقمند بیان‌ كنند و اگر قانون‌ جدیدی‌ كشف‌ كرده‌ یا به‌وجود مادة‌ تازه‌ ای‌ پی‌ برده‌ اند درستی‌ آن‌ قانون‌ را به‌ اثبات‌ رسانند و یا خصوصیات‌ماده‌ جدید را تشریح‌ كنند . ناگفته‌ پیداست‌ كه‌ سخنرانی‌ علمی‌ به‌ مراتب‌ دشوار تر از انواع‌ دیگر سخنرانی‌ است‌ زیراسخنران‌ در عین‌ حال‌ كه‌ باید حق‌ مطلب‌ را ادا كند و از مسیر یك‌ پژوهش‌ علمی‌ خارج‌نشود ناگزیر است‌ تدابیری‌ اتخاذ كند كه‌ گفته‌ هایش‌ ملال‌ انگیز و كسالت‌ آور نباشد ومطالب‌ بسیار مهم‌ علمی‌ با بیان‌ ساده‌ و درخور فهم‌ همه‌ حضار ایراد گردد . گفتن‌داستانهای‌ كوتاه‌ و آوردن‌ مثلهای‌ مختلف‌ و همچنین‌ خواندن‌ اشعاری‌ به‌ مناسبت‌ حال‌ ومقال‌ و ذكر نكته‌ های‌ ظریف‌ و لطیف‌ عواملی‌ است‌ كه‌ می‌ تواند به‌ یاری‌ سخنران‌ بشتابدو سخن‌ او را از یكنواختی‌ بیرون‌ آرد .

 

  4 ـ سخنوری‌ تشریفاتی‌ : این‌ نوع‌ سخنرانی‌ كه‌ آن‌ را سخنرانی‌ نمایشی‌ نیز می‌ گویند بیشتر در مجالس‌ رسمی‌ انجام‌می‌ گیرد و در مواردی‌ است‌ كه‌ بخواهند از كسی‌ تجلیل‌ كنند و خدمات‌ او را موردستایش‌ قرار دهند . سخنانی‌ كه‌ موقع‌ تجلیل‌ از مقام‌ علمی‌ ، ادبی‌ یا سیاسی‌ كسی‌ گفته‌ می‌ شود همچنین‌خطابه‌ هایی‌ كه‌ مثلاً هنگام‌ دادن‌ دكترای‌ افتخاری‌ به‌ یك‌ شخصیت‌ بزرگ‌ ایراد می‌ گردداز این‌ قبیل‌ است‌ .

 

  5 ـ سخنوری‌ منبری‌ : سخنوری‌ منبری‌ كه‌ آن‌ را می‌ توان‌ سخنوری‌ مذهبی‌ نیز نامید بیشتر مخصوص‌ روحانیان‌و راهنمایان‌ دینی‌ و مذهبی‌ است‌ و تكیه‌ سخنور بیشتر به‌ كلام‌ خدا و تعلیمات‌ انبیاء واولیاست‌ . هدف‌ این‌ سخنوری‌ نشان‌ دادن‌ راه‌ راست‌ و تقویت‌ ایمان‌ مردم‌ است‌ بنابراین‌بیش‌ از هر چیز با معنویات‌ سر و كار دارد .

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-80.aspx

+ نوشته شده در  شنبه 21 شهریور1388ساعت 8:17 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

مراحل سخنوری و ارایه ۱۵ رهنمود برای سخنرانی بهتر


مراحل سخنوری و ارایه ۱۵ رهنمود برای سخنرانی بهتر

  1 ـ چه‌ باید گفت‌ : كار اساسی‌ ناطق،‌ خلق‌ و ایجاد معانی‌ است‌ یعنی‌ باید در باره‌ مطلبی‌ كه‌ می‌ خواهد بیان‌كند درست‌ بیندیشد اطراف‌ و جوانب‌ مسئله‌ را مد نظر داشته باشد و سپس‌ با توجه‌ به‌ هدف ‌اصلی‌ و مقصود و منظوری‌ كه‌ دارد سخن‌ آفرینی‌ كند .


   2 ـ با چه‌ ترتیبی‌ باید گفت‌ : سخنور باید به‌ مطالب‌ خود نظم‌ و ترتیبی‌ خاص‌ بدهد زیرا اگر ناطق‌ بدون‌ تهیه‌ طرح‌ سخنرانی‌ پشت‌ میز خطابه‌ قرار گیرد با نگرانی‌ و تشویش‌ خاطر مطالب‌ خود را به‌ صورت ‌آشفته‌ و درهم‌ بیان‌ خواهد كرد و نه‌ تنها زحمات‌ خود را به‌ هدر می‌ دهد بلكه‌ در ذهن ‌شنوندگان‌ خود نوعی‌ بدبینی‌ ایجاد می‌ كند اینجاست‌ كه‌ طرح‌ سخنرانی‌ را به‌ بیمه‌ نامه ‌تشبیه‌ كرده‌ و گفته‌ اند هر گاه‌ سخنران‌ خود را قبلاً آماده‌ كرده‌ و طرح‌ سخنرانی‌ را در دست‌ داشته‌ باشد یا مطالب‌ خود را مرتب‌ به‌ ذهن‌ بسپارد به‌ كسی‌ می‌ ماند كه‌ خود را بیمه ‌كرده‌ و از هرگونه‌ نگرانی‌ و اضطراب‌ بر كنار است‌ .  


 3 ـ چگونه‌ باید گفت‌ : درست‌ است‌ كه‌ انتخاب‌ مطالب‌ و مرتب‌ و منظم‌ كردن‌ آنها كار دشواری‌ است‌ و خلق‌ و ایجاد معانی‌ از مراحل‌ حساس‌ سخنوری‌ شمرده‌ می‌ شود اما ناطق‌ هر اندازه‌ در گردآوری ‌مطالب‌ و پیدا كردن‌ دلایل‌ لازم‌ زحمت‌ بكشد و رنج‌ ببرد نمی‌ تواند به‌ نتیجه‌ مطلوب‌ برسد مگر آنكه‌ سخن‌ پرداز خوبی‌ باشد. البته‌ سخن‌ آفرینی‌ دانش‌ فراوان‌، پرمایگی‌ واندیشه‌ بلند لازم‌ دارد. در بیان‌ مطالب‌ باید دو مسئله‌ اساسی‌ را مدنظر داشت‌. اول‌ آنكه ‌سخن‌ با روانی‌ ادا شود. دوم‌ آنكه‌ از دلپذیری‌ و آراستگی‌ برخوردار باشد. شكی‌ نیست‌ كه ‌روانی‌ سخن‌ در درجه‌ اول‌ اهمیت‌ قرار دارد زیرا غرض‌ اصلی‌ از بیان‌ آن‌ است‌ كه‌ شنونده‌ مقصود گوینده‌ را دریابد و در فهم‌ آن‌ به‌ دشواری‌ نیفتد .


رهنمودهایی‌ برای‌ سخنرانی‌ و سخنوری‌ :

 1 ـ اگر می‌ خواهید ناطق‌ شوید اول‌ میل‌ آن‌ را شدیداً در خود ایجاد كنید و به‌ سخن‌گویندگان‌ خوب‌ گوش‌ فرا دهید.

2 ـ در سخنوری‌ باید راستگو، صمیمی‌ و خیرخواه‌ باشید و برای‌ ایجاد انفعالات‌ شورانگیز در شنونده‌ باید خود سوزی‌ در سر داشته‌ باشید.

3 ـ وقتی‌ در حضور جماعت‌ برای‌ سخنوری‌ حاضر می‌ شوید هیات‌ خود را درست‌ و به‌قاعده‌ بسازید.

۴ ـ آنچه‌ را می‌ خواهید بگویید قبلاً برای‌ خود واضح‌ و معلوم‌ نمایید .

 5 ـ خود را به‌ جای‌ شنوندگان‌ بگذارید و با توجه‌ به‌ این‌ نكته‌ مطالب‌ خود را تنظیم‌ كنید.

6 ـ فوراً وارد مطلب‌ شوید و طبیعی‌ و ساده‌ و روان‌ و موزون‌ سخن‌ بگویید.

7 ـ بلند صحبت‌ كنید تا همه‌ بشنوند و در سخن‌ گفتن‌ از تجربیات‌ و مشاهدات‌ خود، رغبت‌ و منافع‌ شنوندگان‌ را در نظر بگیرید.

8 ـ از پراكنده‌ گویی‌ و پرچانگی‌ كه‌ یكی‌ از بزرگترین‌ آفات‌ سخنوری‌ است‌ بپرهیزید.

۹ ـ از بكار بردن‌ عبارات‌ بلند و عالمانه‌ و فضل‌ فروشی‌ دوری‌ جوئید.

10ـ اگر می‌ خواهید سخنانتان‌ مؤثر شود چهار كلمه‌ شور، احساس‌، روح‌ و هیجان‌ را فراموش‌ نكنید.

11 ـ در بیان‌ مطالب‌، موقع‌ شناسی‌ را از نظر دور ندارید.

۱۲ ـ تند و با سرعت‌ حرف‌ نزنید.

۱۳ ـ حروف‌ آخر كلمات‌ را نخورید.

14 ـ در سخن‌ گفتن‌، مطالب‌ خارج‌ از بحث‌ را به‌ میان‌ نكشید.

 15 ـ هر وقت‌ سخنوری‌ در پیش‌ دارید قبل‌ از آن‌ جسم‌ و روح‌ خود را خسته‌ نكنید.

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-83.aspx

+ نوشته شده در  جمعه 20 شهریور1388ساعت 7:58 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

رهنمودهای‌ اجرایی‌ برای‌ برگزاری‌ كنفرانس خبری‌

 

رهنمودهای‌ اجرایی‌ برای‌ برگزاری‌ كنفرانس خبری‌:

  1 ـ میكروفون ها باید قبلاً تنظیم‌ شده‌ و آزمایش‌ شوند.

 2 ـ به‌ اندازه‌ كافی‌ صندلی‌ در سالن‌ پیش‌ بینی‌ شود به‌ شكلی‌ كه‌ هر شخص‌ بتواند به‌راحتی‌ پاسخگو را ببیند و حرفهای‌ او را بشنود .

3 ـ محل‌ پاسخگوی‌ سئوالات‌ باید كمی‌ نسبت‌ به‌ خبرنگاران‌ بلندتر باشد. وجود یادداشت‌ و ظرف‌ آب‌ ضروری‌ است‌.

4 ـ نور سالن‌ كنفرانس‌ باید در همه‌ جا به‌ حدی‌ باشد تا هر كس‌ بتواند نوشته‌ ای‌ را بخواند و یا یادداشت‌ بردارد.

۵ ـ لوازم‌ التحریر از قبیل‌ خودكار، مداد و كاغذ از هر نوع‌ و به‌ اندازه‌ كافی‌ باید پیش‌ بینی‌شده‌ و در دسترس‌ باشد.

 6 ـ جریان‌ كنفرانس‌ از ابتدا تا انتها باید توسط‌ ضبط‌ صوت‌ ضبط‌ گردد.

 7 ـ لیستی‌ از خبرنگاران‌ كه‌ در كنفرانس‌ حاضرند و مطبوعاتی‌ كه‌ نماینده‌ آن‌ هستند تهیه‌ شود.

 8 ـ از آنجائیكه‌ برای‌ رسانه‌ های‌ همگانی‌ عكس‌ اهمیت‌ زیادی‌ دارد چنانچه‌ لازم‌ باشد چند دقیقه‌ اول‌ به‌ خبرنگاران‌ عكاس‌ فرصت‌ داده‌ شود كه‌ عكس های‌ دلخواه‌ خود را از هر زاویه‌ ای‌ كه‌ مایلند بگیرند.

 9 ـ محلی‌ برای‌ استقرار دوربین‌ تلویزیونی‌، چنانچه‌ در برنامه‌ منظور شده‌ پیش‌ بینی‌ شود.

 10 ـ چنانچه‌ بنا به‌ دلایلی‌ مصاحبه‌ اختصاصی‌ با یك‌ رسانه‌ پس‌ از كنفرانس‌ پیش‌ بینی‌شده‌ است‌ نباید اطلاعات‌ و خبر بیشتر از آنچه‌ كه‌ در كنفرانس‌ خبری‌ بیان‌ و اعلام‌ گردیده‌ در اختیار این‌ رسانه‌ قرار داد.

 11 ـ با ارسال‌ نامه‌ ای‌ به‌ دفتر رسانه‌ های‌ همگانی‌ كه‌ خبرنگارانشان‌ را به‌ كنفرانس‌ اعزام‌ داشته‌ بودند از آنها تشكر كنید.

كنفرانس‌ خبری‌ :
 شخصی‌ كه‌ برای‌ عده‌ ای‌ سخنرانی‌ می‌ كند یك‌ ارتباط‌ دو جانبه‌ بر قرار می‌ سازد مخاطبین‌ پیامهای‌ او را دریافت‌ می‌ كنند و آنرا یا می‌ پذیرند یا رد می‌ كنند و در طول ‌سخنرانی‌ با گوینده‌ وارد گفتگو نمی‌ شوند. تنها در انتهای‌ سخنرانی‌ احتمالاً سئوالاتی‌ رامطرح‌ می‌ نمایند. كنفرانس‌ خبری‌ عبارت‌ از آن‌ شكل‌ از تاكتیك‌ گفتاری‌ است‌ كه‌ ازطریق‌ آن‌ اخبار، اطلاعات‌ و عقاید گوینده‌ به‌ سرعت‌ از طریق‌ رسانه‌ های‌ همگانی‌ به‌اطلاع‌ عموم‌ می‌ رسد. از نقطه‌ نظر روابط‌ عمومی‌ كنفرانس‌ خبری‌ یك‌ اقدام‌ مثبت‌ و مساعد است‌ كه‌ روابط‌عمومی‌ با توجه‌ به‌ حضور نمایندگان‌ وسایل‌ ارتباطی‌ می‌ توانند طرحها، اقدامات‌ و نظرهای‌ خود را بیان‌ نماید.

برنامه‌ ریزی‌ و اداره‌ یك‌ كنفرانس‌ خبری‌:

 پس‌ از اینكه‌ فكر كنفرانس‌ خبری‌ از ذهن‌ مدیر مؤسسه‌ و یا مسئول‌ روابط‌ عمومی‌ گذشت ‌باید با دقت‌ به‌ این‌ سئوال‌ اصلی‌ پاسخ‌ دهد كه‌ آیا برپایی‌ كنفرانس‌ خبری‌ ضرورتی‌ دارد یا نه‌؟ در پاسخ‌ به‌ این‌ سئوال‌ باید توجه‌ كرد چنانچه‌ خبری‌ به‌ مفهوم‌ رسانه‌ های‌ همگانی‌ دارید دایر كردن‌ كنفرانس‌ خبری‌ ضرورت‌ دارد و در غیر اینصورت‌ چنین‌ كاری‌ نكنید. اگر خبرنگاران‌ در محل‌ كنفرانس‌ حاضر شده‌ و با اعلام‌ خبری‌ مواجه‌ نشوند و یا مشتی ‌تبلیغات‌ بشنوند و  با دستی‌ خالی‌ به‌ محل‌ كار خود باز گردند ارتباط‌ بین‌ مؤسسه‌ و رسانه‌ ها تیره‌ خواهد شد و فرصت های‌ آینده‌ از روابط‌ عمومی‌ مؤسسه‌ گرفته‌ می‌ شود و كنفرانس‌خبری‌ بعدی‌ نیز در بین‌ نخواهد بود. اگر خبر در حد یك‌ كنفرانس‌ خبری‌ اهمیت‌ ندارد مسئول‌ روابط‌ عمومی‌ با تجربه‌ و باهوش‌ آنرا بصورت‌ یك‌ اطلاعیه‌ خبری‌ تهیه‌ و در اختیار رسانه‌ های‌ همگانی‌ قرار می‌ دهد و با پیگیری‌، فرصت‌ درج‌ و پخش‌ آنرا فراهم‌ می‌ آورد. یك‌ كنفرانس‌ خبری‌ باید به‌ دقت‌ برنامه‌ ریزی‌ شود . دعوتنامه‌ ای‌ باید تهیه‌ و حداقل‌ یك‌هفته‌ قبل‌ از تاریخ‌ برگزاری‌ كنفرانس‌ به‌ رسانه‌ های‌ همگانی‌ ارسال‌ شود. باید دقت‌ كرد برای‌ همة‌ وسایل‌ ارتباطی‌ و سازمان هایی كه‌ به‌ خبر علاقمند هستند فرستاده‌ شود . همراه‌ با دعوتنامه‌ بهتر است‌ مطالب‌ اطلاعاتی‌ و خبری‌ فرستاد تا مسئولین‌ رسانه‌ ها نسبت ‌به‌ خبر آگهی‌ قبلی‌ پیدا كنند و خبرنگار مناسب‌ را به‌ كنفرانس‌ اعزام‌ دارند. در دعوتنامه‌ باید زمان‌ مكان‌ و شخصی‌ كه‌ به‌ سئوالات‌ پاسخ‌ می‌ دهد معین‌ گردد. در طول‌ كنفرانس‌ خبری‌ چنانچه‌ سئوالی‌ از سوی‌ خبرنگاری‌ پرسیده‌ شود كه‌ به‌ دلایلی‌ پاسخ‌ گویی‌ به‌ آن‌ مصلحت‌ نباشد باید با خونسردی‌ و نزاكت‌ كامل‌ گفت‌ من‌ مطمئن‌ هستم‌تأیید خواهید فرمود كه‌ پاسخ‌ به‌ این‌ سئوال‌ و انتشار این‌ خبر از اسرار است‌ چنانچه‌ كسی‌به‌ سئوالات‌ پاسخ‌ می‌ دهد عصبانی‌ شده‌ و یا با بی‌ اعتنایی‌ و یا بدبینی‌ رفتار نماید مطمئن‌ باشید كه‌ خبرنگاران‌ نیز متقابلاً همین‌ احساس‌ و رفتار را در پیش‌ می‌ گیرند و فضای‌ بی‌اعتمادی‌ حاكم‌ بر كنفرانس‌، نتیجه‌ را فاجعه‌ آمیز می‌ كند.

راهنمایی‌ های‌ عملی‌ زیر به‌ كسی‌ كه‌ به‌ سئوالات‌ پاسخ‌ می‌ دهد كمك‌ می‌ كند تا با بهترین‌ شكل‌ جریان‌ كنفرانس‌ راكنترل‌ و هدایت‌ كند.

1 ـ هرگز مطلبی‌ را اعلام‌ نكنید و بعد از خبرنگاران‌ بخواهید كه‌ آن‌ را در رسانه‌ ها پخش‌ و درج‌ نكنند.

 2 ـ هرگز به‌ سئوالات‌ پاسخ‌ دروغ‌ ندهید. اگر در برابر پرسشی‌ قرار گرفتید كه‌ پاسخ‌ آنرا نمی‌ دانید و یا نمی‌ خواهید بیان‌ كنید بهترین‌ راه‌ این‌ است‌ كه‌ مؤدبانه‌ بگویید « در این‌مورد نظری‌ ندارم‌ »

 منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-84.aspx

+ نوشته شده در  پنجشنبه 19 شهریور1388ساعت 7:40 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

سخنرانی و سخنوری

 

سخنرانی و سخنوری

بشر از دیر زمان‌ با فن‌ سخنوری‌ یا خطابه‌ آشنا بوده‌ و برای‌ پیشبرد مقاصد خود و اقناع‌دیگران‌ از نیروی‌ خدادادی‌ استفاده‌ می‌ كرده‌ است‌. آدمی‌ از آن‌ زمان‌ كه‌ زندگی‌اجتماعی‌ خود را آغاز كرده‌ و جوامع‌ را تشكیل‌ داده‌، برای‌ بیان‌ مقاصد و هم‌ آهنگ‌كردن‌ خود با اجتماعی‌ كه‌ در آن‌ می‌ زیسته‌ به‌ سخن‌ گفتن‌ پرداخته‌ است‌ و بر اساس‌اعتقادات‌ دینی‌، كلام‌ موهبتی‌ آسمانی‌ است‌ كه‌ از طرف‌ خداوند به‌ بندگان‌ عطا گردیده‌و سبب‌ برتری‌ آدمی‌ از دیگر حیوانات‌ شده‌ است‌. برای‌ شناخت‌ بهتر سخنوری‌ تعاریفی‌ را در مورد آن‌ می‌آوریم‌ :


 ۱ـ سخنوری‌ فن‌ اقناع‌ و ترغیب‌ است‌ به‌ وسیله‌ سخن‌، و غرض‌ از آن‌ بدست‌ آمدن‌ این‌دو نتیجه‌ است‌ پس‌ باید گفت‌ موضوع‌ علم‌ سخنوری‌ چیزی‌ است‌ كه‌ بوسیله‌ آن‌ غرض‌ ازسخنــوری‌ حاصل‌ می‌ شود یعنــی‌ سخن‌ گوینده‌ را بــاور می‌ كند و بـر منظوراو برانگیخته‌ می‌ شود


 2 ـ در تعریف‌ سخنوری‌ علما فن‌ معتقدند كه‌ بوسیله‌ این‌ فن‌ گوینده‌ شنونده‌ را از مطالب‌خود آگاه‌ كند یا وی‌ رابه‌ سخنان‌ فصیح‌ و بلیغ‌ خود قانع‌ سازد یا به‌ كاری‌ راغب‌ نماید


3 ـ گزارش‌ شفاهی‌ یا سخنرانی‌ عبارت‌ است‌ از انتقال‌ عقاید و آرا از طریق‌ بیان‌ و صحبت‌كردن‌ در میان‌ تعریفهای‌ ارائه‌ شده‌ تنها تعریف‌ دوم‌ است‌ كه‌ به‌ سخن‌ صفت‌ فصیح‌ و بلیغ‌ داده‌ وآن‌ را از كلام‌ عادی‌ متمایز ساخته‌ است‌ زیرا سخنوری‌ یكی‌ از فنون‌ ادبی‌ است‌ و با سخن‌گفتن‌ عادی‌ و محاوره‌ فرِ دارد. در سخنوری‌ این‌ نكته‌ مورد بحث‌ قرار می‌ گیرد كه‌گوینده‌ باید از چه‌ اصول‌ و قواعدی‌ پیروی‌ كند و كلام‌ را به‌ چه‌ ترتیبی‌ بگوید كه‌ علاوه‌ بررساندن‌ مقصود ، شنونده‌ را به‌ درك‌ آن‌ علاقمند سازد و او را آماده‌ پذیرش‌ سخن‌ خودكند . البته‌ نخستین‌ كار هر سخنران‌ تأثیر نهادن‌ در قلب‌ و روح‌ شنونده‌، برای‌ بر آوردن‌مقصود خاصی‌ و دیگری‌ آگاهی‌ از تكنیكهایی‌ كه‌ برای‌ گذاشتن‌ چنین‌ تأثیری‌ لازم‌ است‌ارسطو هنر سخنوری‌ را اینگونه‌ تعریف‌ می‌ كند : هنر سخنوری‌ را می‌ توان‌ توانایی‌بكارگیری‌ روشهای‌ قانع‌ كردن‌ مخاطب‌ در هر مورد تعریف‌ كرد . این‌ كاری‌ است‌ كه‌ ازسایر هنرها ساخته‌ نیست‌ هر هنر یا علمی‌ می‌ تواند مقوله‌ های‌ خاص‌ خودش‌ را به‌مخاطب‌ بقبولاند مثلاً علوم‌ پزشكی‌ مردم‌ را قانع‌ می‌ كند كه‌ چه‌ چیزبرای‌ سلامتی‌ مفید وچه‌ چیز مضر است‌ اما ما به‌ هنر سخنوری‌ به‌ عنوان‌ قدرت‌ به‌ كارگیری‌ روشهای‌ ترغیب‌ وقانع‌ كردن‌ مخاطب‌ تقریباً در هر زمینه‌ ای‌ می‌ نگریم‌ بر اساس‌ مطالب‌ مذكور می‌ توان‌سخنوری‌ را چنین‌ تعریف‌ كرد: « فن‌ سخنوری‌ به‌ مجموعه‌ اصول‌ و قواعدی‌ گفته‌ می‌ شود كه‌ سخنور با استفاده‌ از آن‌ درذهن‌ مستمعان‌ خود تأثیر لازم‌ را بجا می‌ گذارد و به‌ مقصودی‌ كه‌ دارد برسد»

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-81.aspx

+ نوشته شده در  چهارشنبه 18 شهریور1388ساعت 7:35 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

نکات ضروری در موفقیت سخنرانی

 

نکات ضروری در موفقیت سخنرانی

هنگامی که برای توضیح یک موضوع با اهمیت در جلسه ای آماده می‌شوید یا می خواهید گزارشی از فعالیتهای انجام شده در یک پروژه را ارائه کنید، کار دشواری در پیش رو دارید.

تصور کنید چشمان تیزبین کوچکترین حرکات شما را زیرنظر دارند و یکایک حضار گفته های شما را با دقت می‌شنوند و براساس این دیده‌ها و شنیده‌ها درمورد شما و مطالبی که ارائه می کنید قضاوت می‌کنند، ازسوی دیگر شما ملزم به اقناع آنها، دفاع از عملکردتان و یا حتی اثبات حقانیت خودتان هستید، در هر جایگاهی که قرار دارید فرقی نمی‌کند در هر صورت شما در موقعیت خطیری قرار گرفته اید. پس بکوشید پیشاپیش خود را آماده سازید و در این میان دو اصل بسیار مهم را فراموش نکنید، اول تسلط کامل به مطالبی که می خواهید ارائه دهید، دوم حفظ خونسردی و آرامش. بی تردید شما با رعایت این دو اصل و توجه به نکاتی که درپی خواهدآمد افزون بر ارائه مستدل موضوع سخنرانی، یک جلسه اقناعی را برگزار خواهید کرد. از این رو، توصیه می شود برای نیل به این منظور پیشاپیش مخاطبان را شناسایی کنید، زیرا اگر شما از سطح علمی، فرهنگی و حتی شخصیتی مخاطبان آگاهی یابید، ارتباط بهتری با آنان برقرار می‌کنید و آنچه را که آنها دوست دارند یا می‌خواهند بشنوند ارائه خواهید ‌داد و این عمل یعنی اثرگذاری بهتر و بیشتر بر مخاطبین شما، پیش از آغاز سخنرانی یکبار آن را تمرین کنید و در حین سخنرانی رعایت برخی نکات مانند تبسم کردن را به خاطر بسپارید، زیرا چهره بانشاط شما توجه مخاطبین را بیشتر جلب می کند. نکته دیگر که باید بدان توجه کافی نمائید پیام شما است، زیرا سخنرانی شما باید یک پیام مشخص داشته باشد. از همین رو، قبل از اینکه کار تهیه مطالب خود را شروع کنید، پیام کلیدی آن را مشخص کنید. درواقع پیام شما باید بتواند مخاطبان را به یک راه مشخص رهنمون و امکان ورود به راههای دیگر را منتفی سازد. در ضمن در صورت امکان توضیحات و استدلال خود را با ارائه تصاویر همراه سازید و برای هر تصویر توضیحات کوتاهی آماده کنید. هر تصویر (متن یا عکس) که نشان داده می شود، خلاصه ای از موضوع آن باید ارائه شود. این خلاصه می تواند شفاهی باشد یا به صورت زیرنویس ارائه شود. این باعث خواهدشد تا در وقت صرفه جویی شود. برجسته سازی مطالب و مفاهیم ویژه نیز هنگام سخنرانی واجد اهمیت است. مطالبی را که توضیح آنها برای پذیرش مخاطب اهمیت بیشتری دارد مشخص کنید. کارشناسان فن بیان شیوه های گوناگونی برای اثر بخشی سخنرانی پیشنهاد می‌کنند. طرح «پرسش» و «راه حل برای آن» بهترین روش برای ارائه قدرتمند یک مطلب است. اول «مسئله» را بیان کنید بعد «راه‌حل» را ارائه دهید و آن را با یک مثال توضیح دهید. هنگام سخنرانی نباید فراموش کرد که تمام آنان که به سخنان شما گوش می دهند تیزهوش نیستند، پس بکوشید مطالب را بسیار ساده و روان ارائه کنید. توصیه می‌شود به طور متوسط در هر ساعت صحبت کردن 3 الی 4 نکته را شرح دهید. سخنرانی را باید محکم و مستدل آغاز کرد، زیرا یک شروع خوب، موفقیت سخنرانی را تضمین می کند. برای این منظور از روشهای مختلف استفاده کنید گاهی یک حکایت یا قصه یا یک خاطره و در بعضی مواقع پرداختن به اصل مطلب می‌تواند شروع خوبی باشد. استفاده از نمودار و چارت هنگام سخنرانی استدلال های شما را مستندتر می سازد. افزون بر این بسیاری از مخاطبان شما نمی‌توانند همزمان با شما اعداد و آمار ارائه شده را تجزیه و تحلیل کنند. نمودار کمک می‌کند تا سریعتر به موضوع دست پیدا کنند و با شما همراه شوند. بسیاری از مخاطبان آخرین مطلبی را که شما می‌گویید به خاطر می سپارند، از این رو بکوشید آخرین مطلبی که می‌گویید همان نکته‌ای باشد که مـی خواهید مخاطبـان به آن بیشتر تـوجه کنند. بر نکات مهم تسلط داشته باشید. اگر شما نکات مهم را بدانید  راحت‌تر می توانید مخاطبان را قانع کنید و افزون بر این با آرامش و بدون استرس خواهید بود. در حین سخنرانی برای اجتناب از خستگی تنفس عمیق را فراموش نکنید، همچنین حتما از چشمانتان برای برقراری ارتباط با مخاطب استفاده کنید، زیرا با این کار مخاطبان احساس بهتری خواهند داشت، در این صورت شما می توانید تاثیر صحبتهایتان را ببینید و در نتیجه ادامه سخنرانی را تنظیم نمائید. تجهیزات مناسب را آماده کنید. هر جلسه ای، نیازمند تمهیدات خاصی است. تجهیزات موردنیاز را بی کم و کاست از قبیل دستگاه نمایش، وایت‌برد، کامپیوتر و... آماده کنید. قبل از شروع جلسه سخنرانی تجهیزاتی را که قرار است استفاده نمائید یکبار آزمایش کنید، خرابی و یا عدم کارایی مناسب هرکدام از دستگاهها (حتی یک ماژیک وایت برد) می‌تواند تاثیر بسیار منفی بر ارائه مطالب شما داشته باشد. از آنجا که در حین سخنرانی شما مرکز توجه هستید هر حرکت شما تاثیر مستقیم بر مخاطب داشته و می تواند تاثیر بسزائی در مخاطب داشته باشد. به هنگام سخنرانی از حرکات مصنوعی بپرهیزید زیرا اقدامات تصنعی کاملا دیده می شوند، خودتان باشید و بگذارید زبان بدن شما طبیعی باشد. در ضمن موضوع سخنرانی را از روی نوشته نخوانید. خواندن مطلب از روی نوشته باعث می‌شود که ارتباط شما با مخاطبان دچار خدشه گردد و دستانتان نیز از اثرگذاری باز می ماند. در صورتیکه در این مورد مشکل دارید می‌توانید از یادداشتهای روی چارت یا تصویر استفاده کنید. تاثیر سخنان شما زمانی آشکار می شود که مخاطبان را وادار به بحث کند. برای این منظور از آنها سوال کنید و جواب بخواهید اما در این مورد اصرار نکنید، شما می‌توانید از سایر روشها نیز برای مشارکت بیشتر و همراهی آنها استفاده کنید. (نوشتن پای تخته، قرائت یک متن یا...) برای کارائی بیشتر سخنانتان از طنز استفاده کنید زیرا استفاده از طنز محیط را جذاب‌تر می‌کند. در حین سخنرانی خودتان را جای مخاطب فرض کنید. اگر شما به جای مخاطب نشسته بودید، چه تاثیری از سخنران می گرفتید، در ضمن اطمینان حاصل کنید گرمای اتاق، نور محیط، و... مناسب می باشد. در غایت بازخورد کارتان را بسنجید، برای این منظور شفاهی یا کتبی، در انتهای جلسه از پرسشنامه‌های ساده استفاده کنید تا بتوانید در آینده کارتان را بهبود بخشید. سرانجام در پایان سخنرانی با تاکید بر یک موضوع اساسی تاثیری قاطع بر مخاطبان بگذارید.

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-86.aspx

+ نوشته شده در  سه شنبه 17 شهریور1388ساعت 7:16 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

چگونه سخنرانی خوبی داشته باشیم ؟

 

چگونه سخنرانی خوبی داشته باشیم ؟

موضوع مورد بحث را بشناسيد

معمولا ما زماني دچار اضطراب و نا آرامي مي شــويم كه كـاري كـه در مـورد آن تـبـحر و شناختي نداريم، مجبور به انجامش مي گرديم. افـراد انـدكي داراي تبحر كامل در زمينه سخنراني در جمع مي باشند اما اغلب مي توانند در صورت داشتن آمادگـي منـاسـب، از عهده آن بخوبي برآيند. كليد اين آمادگي آشنا بودن و شناختـن دقيق مـوضـوع مــورد صحبت مي باشد.

اگر شما يـك مديـر اجـرايـي در شـركت تـوليد نوشابه بوده و قصد سخنراني در مورد بازار رقابتي را داريد، بايد از همه ريزه كاريها و جزئيات شركتهاي ديگر توليد نوشابه همـانـنـد شركت خود آگاه باشيد. زماني را براي نت بـرداري و خـلاصـه سـازي ايـده هـاي خـود در قالب نوشتارهاي كوچك اختصاص دهيد.مرحله بعدي كار اين است كه آن قالبهاي كوچك را بخاطر سپرده و هنگام سخنراني آنها را بسـط و گسترش دهيد. اگر جلسـه پرسش و پاسخ در ميـان است، سـعـي كنـيـد سـؤالات احتمالي و پاسخهاي آنها را از قبل مهيا و آماده نماييد.

مخاطبين خود را بشناسيد

اگر در مقابل مديران ارشد يك شركت در مورد راه كارهاي تجاري صحبت مي كنيد، بايـد نسبت به زمانيكه براي يك عده دانشجو كه ترم اول اقتصاد را مي گذرانند، روش بسيـار متفاوتي را در پيش بگيريد.

بايد ميزان سطح معلومات مخاطبين خود را سنجيده و مطابق با آن صحبت كنيد. به هر حال آنها آماده اند تا سخنان شما را بشنوند بنابراين گفته هاي شما بايد برايشان قابل فهم باشد

با محل سخنراني آشنا شويد

اين يك نكته فراموش شده است، امـا شـمـا بـايـد بـا مـحلـي كـه قـرار اسـت در آنــجا به سخنراني بپردازيد، آشنا شويد. لازم است پيشاپيش به آنجا رفته و با امكـانات و محيط آن آشنا گرديد. سپس روي مسائل ديداري سخنراني خود كار كنيد تا مطـمـئـن شــويـد مطابق با آنچه كه در نظر گرفته ايد باشد. وارد شـدن بـه يـك سـالـن 20000 هـزار نـفـري نسبت به وارد شدن به يك كلاس درس 30 نفره نياز به تمهيدات بسيار بيشتري دارد.

يك روش خوب اين است كه در صندليهاي مختلفي كه قرار است حاظران بنشينند، قرار بگيريد تا چشم انداز مناسبتري از محل برگزاري بدست آورده و بتوانيد با همه شنودگان به يك نسبت ارتباط برقرار كنيد نه فقط با چند نفري كه در رديف جلو نشته اند

موفقيت را مجسم كنيد

اغلب افراد به اين دليل در سـخنـرانـي شـكست ميخورند كه تصور ميكنند صحبتهايشان اشـتباه و بـي معني است. آنچه كه در ذهن مي پرورانيد، همان نيز اتفاق خواهد افتاد. اگر خودتان را يك نادان تصور كنيد، همان نيز خواهيد شد.

فكر عجز و ناتواني را در خودتان قبل از شـروع صـحبـت نـابـود كنـيد.  سعي كنيد پيش از سخنراني مطالب را در ذهن خود مـرور نـمـاييد. چگونگي بيان موفقيت آميز موضوعات و نيز حركات خود را مـجسـم نـمايـيـد. تا رسيدن به مرحله يك ايراد يك سخراني كامل اين اعـمـال را تـكـرار كـنـيـد. بـعـد از آن تـنـها كـاري كـه لازم اسـت انجام دهيد، عملي كردن تجسمات خود خواهد بود

كار نيكو كردن از پر كردن است

مايكل جردن هم ممكن است وقتي براي اولين بار با توپ بسكتبال آشنا شد، 10 پرتاب اولش را در گل نكرد، اما با سخت كوشي و تمرينات بسيار، بـه بـهـتـريـن بسكتباليست دنيا مبدل شد. نكته اين است كه اگر بخواهيد سخنران بهتري شويد بايد تمرين كنيد.

بصورت داوطلبانه هنگـام اوقـات بـيـكاري جـلوي دوسـتـانـتان قرار گرفته و به جلوي جمع ايستادن عادت كنيد. بتدريج سعي كنيد به تعداد نفراتي كه در مقابلشان قرار گرفته ايد بيفزاييد و از افراد قويتر اسـتفـاده نـمايـيد. ايده ايـنكار اين است كه در شرايط غير واقعي كه اهميتي ندارد، متوجه اشتباهات و نقاط ضعف خود شويد. به اين ترتيب هنگامي كه روز موعود فرا ميرسد با اعتماد بنفسي كامل در مقابل جمع قرار گرفته و همـه چـيـز بـه خوبي پيش خواهد رفت

روي پيغام تمركز كنيد

هنگام سـخنـراني در يـك جـمـع زيـاد به حاضرين فكر نكنيد. به پيغام و نكاتي كه بايد بـه ديگران منتقل كنيد تمركز نماييد. در نهايت دليل قرار گرفتـن شمـا پـشـت ميـكروفـن ايـن است كه مطلب مورد نظر خود را به شنـوندگـان بـفـهـمـانـيد. به اين ترتيب ديري نخواهد پاييد كه ديگر احساس ناآرامي و اضطراب نكرده و راحت تر تـوانـسـت بـا مـخاطبـيـن خود براي بحث و گفتگو ارتباط برقرار نماييد

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-37.aspx

+ نوشته شده در  دوشنبه 16 شهریور1388ساعت 7:8 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

در اجتماع سخنران بهتری باشید

 

در اجتماع سخنران بهتری باشید

سخنراني در جمع براي اغلب افراد كار دشواري است. اگر مـي خـواهـيـد انـسـان موفـقي باشيد، بايد بر تكنيـكهـاي سخنراني تسلط پيدا نموده و يا حداقل هنگام صـحبـت در يك جمع احساس راحتي كنيد.

منظور از يك جمع، 500 سهامـدار عـصـبـانـي در جـلسـات آخر سال نيست، بلكه ميتواند از چند فروشنده، كارمـند و يا چند دوست در جشن تولد نيز تشكيل شود.

سخنراني در جمع به اين معني است كه شما چندين شنونده داريد كه در اغلب اوقات به تـك تـك واژه هـايـي كه از زبـان شمـا ادا ميشود، گوش ميدهند. به همين دليل اشتبـاه نـكـردن شما در حين صحبت حائز اهميت است.

در ادامه به 7 روش ساده جهت بهبود سخنراني در جمع اشاره شده است.

1. آرام و ريلكس باشيد

بـرخي از افـراد همين كه به صحبت كردن در جمع فكر ميكنند، دچار اضطراب و نـا آرامـي شده و هنگامي كه در مقام عمل شروع به سخنراني مي كنند، خشكشان مـي زنــد، تپش قلبشان شديدتر ميشود، دستانشان شروع به لرزش ميكند و بصورتي گسسـتـه و لكنت وار شروع به صحبت مي نمايند.

موضـوع مـهمي كـه بـايد بخاطر داشت باشيد اين است كه در شرايط مرگ و زندگي قرار نداشته و صرفا در حال گقـتن چند كلمه حرف حساب ( و يا هر چيزي ديگري كه دوست داريد اسمش را بگذاريد) به ديگران هستيد. چه دو نفر باشند چه 200 نفر، بايد بـه يـك طريق صحبت كنيد به اينصورت كه عصبي نشويد، روي موضوع مربوطه تمركز كنيد و كار را به اتمام برسانيد.

2. موضوع مورد بحث را بشناسيد

معمولا ما زماني دچار اضطراب و نا آرامي مي شــويم كه كـاري كـه در مـورد آن تـبـحر و شناختي نداريم، مجبور به انجامش مي گرديم. افـراد انـدكي داراي تبحر كامل در زمينه سخنراني در جمع مي باشند اما اغلب مي توانند در صورت داشتن آمادگـي منـاسـب، از عهده آن بخوبي برآيند. كليد اين آمادگي آشنا بودن و شناختـن دقيق مـوضـوع مــورد صحبت مي باشد.

اگر شما يـك مديـر اجـرايـي در شـركت تـوليد نوشابه بوده و قصد سخنراني در مورد بازار رقابتي را داريد، بايد از همه ريزه كاريها و جزئيات شركتهاي ديگر توليد نوشابه همـانـنـد شركت خود آگاه باشيد. زماني را براي نت بـرداري و خـلاصـه سـازي ايـده هـاي خـود در قالب نوشتارهاي كوچك اختصاص دهيد.مرحله بعدي كار اين است كه آن قالبهاي كوچك را بخاطر سپرده و هنگام سخنراني آنها را بسـط و گسترش دهيد. اگر جلسـه پرسش و پاسخ در ميـان است، سـعـي كنـيـد سـؤالات احتمالي و پاسخهاي آنها را از قبل مهيا و آماده نماييد.

3. مخاطبين خود را بشناسيد

اگر در مقابل مديران ارشد يك شركت در مورد راه كارهاي تجاري صحبت مي كنيد، بايـد نسبت به زمانيكه براي يك عده دانشجو كه ترم اول اقتصاد را مي گذرانند، روش بسيـار متفاوتي را در پيش بگيريد.

بايد ميزان سطح معلومات مخاطبين خود را سنجيده و مطابق با آن صحبت كنيد. به هر حال آنها آماده اند تا سخنان شما را بشنوند بنابراين گفته هاي شما بايد برايشان قابل فهم باشد.

4. با محل سخنراني آشنا شويد

اين يك نكته فراموش شده است، امـا شـمـا بـايـد بـا مـحلـي كـه قـرار اسـت در آنــجا به سخنراني بپردازيد، آشنا شويد. لازم است پيشاپيش به آنجا رفته و با امكـانات و محيط آن آشنا گرديد. سپس روي مسائل ديداري سخنراني خود كار كنيد تا مطـمـئـن شــويـد مطابق با آنچه كه در نظر گرفته ايد باشد. وارد شـدن بـه يـك سـالـن 20000 هـزار نـفـري نسبت به وارد شدن به يك كلاس درس 30 نفره نياز به تمهيدات بسيار بيشتري دارد.

يك روش خوب اين است كه در صندليهاي مختلفي كه قرار است حاظران بنشينند، قرار بگيريد تا چشم انداز مناسبتري از محل برگزاري بدست آورده و بتوانيد با همه شنودگان به يك نسبت ارتباط برقرار كنيد نه فقط با چند نفري كه در رديف جلو نشته اند.

5. موفقيت را مجسم كنيد

اغلب افراد به اين دليل در سـخنـرانـي شـكست ميخورند كه تصور ميكنند صحبتهايشان اشـتباه و بـي معني است. آنچه كه در ذهن مي پرورانيد، همان نيز اتفاق خواهد افتاد. اگر خودتان را يك نادان تصور كنيد، همان نيز خواهيد شد.

فكر عجز و ناتواني را در خودتان قبل از شـروع صـحبـت نـابـود كنـيد.  سعي كنيد پيش از سخنراني مطالب را در ذهن خود مـرور نـمـاييد. چگونگي بيان موفقيت آميز موضوعات و نيز حركات خود را مـجسـم نـمايـيـد. تا رسيدن به مرحله يك ايراد يك سخراني كامل اين اعـمـال را تـكـرار كـنـيـد. بـعـد از آن تـنـها كـاري كـه لازم اسـت انجام دهيد، عملي كردن تجسمات خود خواهد بود.

6. كار نيكو كردن از پر كردن است

مايكل جردن هم ممكن است وقتي براي اولين بار با توپ بسكتبال آشنا شد، 10 پرتاب اولش را در گل نكرد، اما با سخت كوشي و تمرينات بسيار، بـه بـهـتـريـن بسكتباليست دنيا مبدل شد. نكته اين است كه اگر بخواهيد سخنران بهتري شويد بايد تمرين كنيد.

بصورت داوطلبانه هنگـام اوقـات بـيـكاري جـلوي دوسـتـانـتان قرار گرفته و به جلوي جمع ايستادن عادت كنيد. بتدريج سعي كنيد به تعداد نفراتي كه در مقابلشان قرار گرفته ايد بيفزاييد و از افراد قويتر اسـتفـاده نـمايـيد. ايده ايـنكار اين است كه در شرايط غير واقعي كه اهميتي ندارد، متوجه اشتباهات و نقاط ضعف خود شويد. به اين ترتيب هنگامي كه روز موعود فرا ميرسد با اعتماد بنفسي كامل در مقابل جمع قرار گرفته و همـه چـيـز بـه خوبي پيش خواهد رفت.

7. روي پيغام تمركز كنيد

هنگام سـخنـراني در يـك جـمـع زيـاد به حاضرين فكر نكنيد. به پيغام و نكاتي كه بايد بـه ديگران منتقل كنيد تمركز نماييد. در نهايت دليل قرار گرفتـن شمـا پـشـت ميـكروفـن ايـن است كه مطلب مورد نظر خود را به شنـوندگـان بـفـهـمـانـيد. به اين ترتيب ديري نخواهد پاييد كه ديگر احساس ناآرامي و اضطراب نكرده و راحت تر تـوانـسـت بـا مـخاطبـيـن خود براي بحث و گفتگو ارتباط برقرار نماييد.

منبع : مردمان

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 15 شهریور1388ساعت 6:15 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

فن بیان ، بهینه ساز روابط اجتماعی و فردی


 
فن بیان ، بهینه ساز روابط اجتماعی و فردی
 
 بدون شک ، کسب مهارت های فردی برای برقراری ارتباط در زمینه های مختلف اجتماعی ، الزامی است . اگر نمی توانید در مورد یک موضوع بحث را شروع کنید و یا بیش از حد خجالتی هستید ، اشکالی ندارد ! شما می توانید با بکارگیری راهکارهائی مناسب ، بدون صرف وقت یا هزینه ، قدم به قدم پیشروی کنید .


● ارتباط کلامی
برای ایجاد روابطی بهتر با افراد جامعه ، توانایی بیانی ساده ، مختصر و انتقال مطالب و اطلاعات ضروری است . اگر واقعا" می خواهید ارتباط کلامی خود را تقویت کنید ، خود را نبازید ، سخنرانی ،نوع زبان محاوره و نحوه ی ارائه مطلب تحت اختیار شماست ! ابتدا می توانید برای آگاهی بیشتر، از یک همکار معتمد در مورد موضوع گفتگو ، اطلاعاتی کسب کنید . رشته های فن بیان و دروس مربوطه دانشگاهی و پیش از آن ( دبیرستان ) ، در ارائه مطلب کمک مفیدی می کنند . برای ازبین بردن ترس روبرویی با جمعیت ، می توانید با خود تمرین کنید. چه در زمانی که شما با یک نفر صحبت می کنیدو چه در یک جمع ، کسب مهارت فن بیان بسیار مفید است . سمینارهای زیادی در مورد ارتباطات موثر ، ساختار رابطه و ایجاد روابطی بهینه با مردم برگزار می شود . با دسترسی به این امکانات ، برای شروع و کسب راهکار جدید ایجاد ارتباط ، تنها کافی است که تصمیم بگیرید . 
● ارتباط نوشتاری

تقریبا" برای هر کاری ، توانایی ارائه مطالب بصورت نوشتاری و رعایت قواعد آن لازم است ، چرا که با رعایت این قواعد است که می توانیم منظور خود را بطور صحیح بیان کنیم . بیشتر موسسات آموزشی فن بیان ، دوره های آموزشی را برای نحوه ی قواعد نگارش ارائه میکنند. به منظور افزایش سطح نگارش به کتب و منابع دبیرستانی خود مراجعه کنید . ممکن است خیلی ابتدایی باشد ولی اصولی ، قابل فهم ، سبک و بدون صرف هزینه اند. تجربیات آموزشی ثابت کرده است که این منابع در کسب مهارت های اساسی نوشتاری بسیار موثر هستند. برای سرعت بیشتر جهت نیل به این هدف ، از یک کارشناس نگارش جهت نظارت بر یادگیری کمک بگیرید ، نوشتار های خود را با راهنمایی او ، اصلاح و دوباره نویسی کنید . از طریق اینترنت ، دوره های آموزشی جدید نگارش را پیدا کنید . برای مثال در موتورهای جستجو به دنبال عباراتی همچون ، " آموزش از راه دور " ،" نگارش" ، " دوره های آموزش از طریق اینترنت " و موارد مشابه باشید .

● شنوایی

مهارت گوش دادن دقیق و گرفتن مطلب اصلی موضوع صحبت ، کلید اساسی ارتباط موفق کاری است . در ابتدا بهترین کار این است که در کمال دقت به صحبت های طرف مقابل تمرکز کنید . به منظور ارتقاء مهارت های شنوایی خود از نوارهای صوتی و تصویری و یا کتاب های آموزشی معتبر به همراه نوار آن ، استفاده کنید . دیگران را در موضوع بحث و عقاید خود سهیم کنید و نظر آنها را جویا شوید : در حین سخنرانی خود دیگران را در نظرات و عقایدتان سهیم کیند و توضیح دهید که چطور به این نتیجه رسیده اید . شاید مجبور شوید که بطور مختصر و در کمال آرامش از خود دفاع کنید . به دقت به نحوه ی معرفی دیگران درباره کار خود یا فعالیتشان گوش دهید ولی در ارائه صحبت های خود باید به رعایت اهداف و چهارچوب فعالیت های خود توجه کنید  .

روش دیگر برای تقویت مهارت گفتگو ، گوش دادن به مباحثاتی است که در رادیو انجام می شود ، دقت کنید که چطور کارشناسان و گوینده ها با مهارت ، دیگران را در بحث شرکت می دهند و در این بین از نظرات و عقایدشان نیز دفاع می کنند. شما نیز می توانید از طریق تلفن به عنوان مهمان ، در بحث اینگونه برنامه های رادیویی شرکت کنید و خود را امتحان کنید. با یک مربی و یا کارشناس تمرین کنید و از او بخواهید نظر خود را درباره ی نحوه بیان شما صادقانه بگوید . اغلب اوقات زمانی که نظر شما را در یک مبحث کاری می خواهند ، هول می شوید و نمی دانید چه باید بگویید ! اعتماد به نفس خود را حفظ کنید و با خونسردی کامل از تجربیات خود و آموخته هایتان استفاده کنید. شما دیگر می دانید چطور باید بحث را شروع کنید. نحوه ی ارتباطات شما همان بازتاب مهارت ، استعداد ، آمادگی و شخصیت شماست. بنابراین مطمئن باشید که هرگز از زمانی که صرف تقویت فن بیانتان کرده ا ید ، پشیمان نخواهید شد. 

+ نوشته شده در  یکشنبه 15 شهریور1388ساعت 12:58 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

نکات پیش از سخنرانی


 نکات پیش از سخنرانی
 
پدیدآورنده: عبد الرحیم موگهی

در نوشته پیش رو، به تبیین اصول سخنرانی و نکاتی که پیش از سخنرانی باید مورد عنایت قرا گیرند، خواهیم پرداخت .

اصول سخنرانی

- یکی از اصول مهم سخنوری شناخت مخاطب است; زیرا رشته سخنوری، مانند رشته پزشکی، نوعی نسخه‏پیچی است و نسخه‏پیچی پیش از شناخت‏بیمار، کاری مشکل زا و گاه خطرآفرین است . این شناخت می‏تواند در ابعاد گوناگون، مانند بعد فرهنگی، اخلاقی، تربیتی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و علمی، بررسی شود و مورد تامل قرار گیرد . مثلا در بعد علمی، سخنرانی برای استادان حوزه و دانشگاه با سخنرانی برای طلاب و دانشجویان متفاوت خواهد بود .

 - هنگام مطالعه «مطالب‏» برای تدوین محتوای سخن خود به دو چیز، خوب بیندیشید: یکی فهم مطالب برای خود و دیگری روش تفهیم مطالب برای شنوندگان خود که گاه امر دوم از امر اول مهمتر و سخت‏تر است . فی المثل، چنانچه برای «بازاریان‏» و در زمینه «گرانفروشی‏» می‏خواهید سخن بگویید، باید مطالعه و فکر کنید که زشتی گرانفروشی را با روش مستقیم یا با روش غیر مستقیم به آنان تفهیم نمایید .

 - در سخنرانی‏تان - جز در موارد ضرورت - فقط از «یک موضوع‏» سخن بگویید و همان را برای مخاطبان خود خوب پرورش دهید و پخته کنید و از پرداختن به «موضوعات گوناگون‏» و با روش «کشکولی‏» خودداری ورزید; زیرا تبیین خوب و کامل یک موضوع، از بیان ناخوب و ناقص چند موضوع گوناگون بمراتب بهتر و مؤثرتر است .

 - «متنوع‏» سخنرانی کنید تا شنوندگان متنوع شما همگی جذب سخنان شما شوند . از راهکارهای آن، ایجاد تنوع در مواد، ابزارها، قالبها و روشهای سخنوری است . مثلا چون ممکن است در میان شنوندگانتان دانشجویان و دانشوران نیز حضور داشته باشند، از مطالب علمی نیز استفاده کنید . یا چون امکان دارد در میان شنوندگان شما از اهل شعر و ادب هم حضور داشته باشند، از اشعار و قطعات زیبا هم استفاده نمایید . و یا چون احتمال دارد در میان مخاطبانتان کودکان و نوجوانان نیز شرکت کرده باشند، داستانها و خاطرات جالب را نیز بیان کنید .

 - کیفیت و کمیت‏سخن خود را بر مبنای حد «متوسط‏» معلومات و اطلاعات و توان جسمی و فکری و روحی شنوندگان قرار دهید .

- موضوع و مطالب سخنرانی خود را با رعایت ویژگیهای زیر برگزینید:

مورد علاقه گوینده;

برخوردار از منابع کافی و معتبر;

مورد نیاز شنونده;

متناسب با شرایط زمان;

متناسب با شرایط مکان;

متناسب با شرایط مخاطبان;

برخوردار از تسلط علمی گوینده بر آن;

مهم از نظر گوینده و شنونده .

 

نکات پیش از سخنرانی

 - هر یک ساعت‏سخنرانی ممکن است چندین ساعت مطالعه لازم داشته باشد . پس تا می‏توانید، مطالعه پیش از سخنرانی را فراموش نکنید، هرچند سخنور ورزیده‏ای باشید .

 - در آغاز راه، شایسته است که مطالب سخنرانی خود را پیش از اجرا، در خانه و یا محل دیگری تمرین کنید . این تمرین را یا می‏توانید در حضور جمع یا به صورت فردی انجام دهید و یا می‏توانید آن را روی نوار، ضبط نمایید و به آن گوش دهید و سپس نقایص و نواقص آن را برطرف کنید تا به مرور زمان، سخنوری موفق شوید .

 - سخنور باید از نظر ظاهر، مرتب و تمیز باشد . از اینرو، بایسته است که پیش از حضور در جلسه سخنرانی، سر و وضع، چهره، یقه، عمامه و لباس خود را در آینه‏ای ببینید و پس از اطمینان، به سخنوری بپردازید; زیرا گاهی ممکن است موهای سر، شانه نکرده یا یقه لباس، ورآمده یا تحت الحنک عمامه، بیرون زده و یا لکه‏ای جوهر یا چربی، روی لباس شما ریخته شده باشد .

- پیش از سخنرانی، به خود تلقین کنید که حامل پیامی هستید و باید آن را بگویید و همه منتظر دریافت پیام شما هستند . از اینرو، ترس و اضطراب کمتری به شما روی خواهد آورد و یا حتی هیچ گونه ترس و اضطرابی به دل شما راه نخواهد یافت .

 - پیش از سخنرانی، درباره آن بیندیشید که چگونه آن را آغاز کنید، چگونه آن را ادامه دهید و چگونه آن را به پایان برید و به طور کلی چگونه آن را بیان نمایید . به طور مثال، آیا سخنرانی خود را با آیه‏ای از قرآن یا حدیثی از معصومان علیهم السلام و یا چند بیت‏شعر آغاز کنید؟ و آیا این آیه یا حدیث و یا شعر، می‏تواند کدام آیه یا حدیث و یا شعر باشد؟

 - برای سخنرانی خود، طرح مناسب و چارچوب کلی داشته باشید و پیش از سخنرانی، آن را برای خود ترسیم کنید تا در هنگام سخنرانی، مطالب را فراموش ننمایید .

 - برای پاسخگویی به پرسشهای احتمالی شنوندگان قبلا خود را آماده کنید . این پرسشها را می‏توانید خودتان با تفکر در موضوع یا با مشورت با صائب نظران در آن موضوع یا با مراجعه به کتابها و منابع نوشته شده در آن موضوع و یا حتی با کمک گرفتن از خود شنوندگان بیابید .

 - قبل از سخنرانی دقت نمایید که اگر نکته‏ای مبهم و تاریک در محتوای سخنرانی شما وجود دارد، آن را روشن و یا حذف کنید .

 - پیش از سخنرانی استراحت داشته باشید و از خوردن غذا به حد اشباع بپرهیزید تا با شکمی پر و انباشته از غذا سخنرانی نکنید . و از خوردن چیزهایی مانند «نوشابه‏» خودداری ورزید تا مبادا هنگام سخن گفتن آروغ بزنید .

- شایسته است که چند دقیقه‏ای پیش از وقت، به محل سخنرانی خود بروید و از آنجا دیدن کنید تا از کیفیت و کمیت محل سخنرانی و شنوندگان خویش مطلع شوید .

 - پیش از سخنرانی، تاحدی که می‏توانید، از شرایط فرهنگی، اخلاقی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی شنوندگان خود آگاه شوید و سخنرانی خود را باتوجه به آن شرایط ایراد نمایید . به طور نمونه، اگر مخاطبان شما دارای شرایط اقتصادی ومالی خوبی نیستند، از آنان - برای امور خیریه و مانند آن - کمکهای مالی سنگین و یا حتی هیچ کمک مالی را درخواست نکنید .

 - در صورت لزوم، پیش از سخنرانی، نقشه، لوحه، فیلم، اسلاید، اورهد و مانند آن را آماده کنید تا زمان سخنرانی شما با انجام دادن این گونه کارها تلف نشود .

 - در صورتی که پیش از سخنرانی شما کس دیگری نیز سخنرانی می‏نماید، سعی کنید چند دقیقه زودتر از موعد مقرر خودتان، در محل سخنرانی حاضر شوید تا از موضوع و محتوای سخنان او و بویژه مثلا مرثیه‏ای که در پایان سخنرانی‏اش می‏خواند، آگاه شوید . با این کار، هم به این سخنران احترام گذاشته‏اید، و هم از تکرار موضوع و مرثیه برای شنوندگان خود دوری جسته‏اید .

 - برای آرامش بیشتر در سخنرانی، پیش از سخن گفتن چند نفس عمیق بکشید .

- پیش از سخنرانی صدای بلندگو را آزمایش و تنظیم نمایید و فاصله مناسب خود با آن را در نظر بگیرید و تلاش کنید تا صدای نابهنجار و یا سوت دلخراش از آن تولید نشود، مثلا دهان خود را به میکروفون نچسبانید .

- در صورت امکان، از بانیان و برگزارکنندگان مجلس سخنرانی خود بخواهید که هنگام سخنرانی شما از دادن آب، چای، خرما، حلوا، شیرینی و مانند آن، به شرکت کنندگان خودداری ورزند تا تمرکز حواس شما و آنان از بین نرود و کنترل مجلس نیز به هم نخورد .

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-133.aspx

+ نوشته شده در  شنبه 14 شهریور1388ساعت 6:0 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

چگونه هنگام سخنراني بر ترس خود غلبه كنيم؟

 

چگونه هنگام سخنراني بر ترس خود غلبه كنيم؟

يكي از نگراني‌هاي عمدة هر فرد ترس از سخن گفتن در حضور جمع است. بسياري از مردم به راحتي با هم گفتگو مي‌كنند اما هنگامي كه براي سخنراني فرا خوانده مي‌شوند دچار ترس و واهمه مي‌گردند.

اگر شما از ايستادن روي بلندي و صحبت كردن براي جمع مي‌ترسيد، بدانيد كه تنها نيستيد. سال 1973 در جامعة آمريكا تحقيق جالب توجهي در زمينه موارد ترس بعمل آمد و از 2500نفر آمريكايي خواسته شد كه هر كدام فهرستي از عمده‌ترين زمينه‌هاي ترس خود را بنويسند. در پايان كار آنچه محققان را بسيار متعجب ساخت ميزان 41 درصدي پاسخگويان بود كه همگي بزرگترين مورد ترس خود را سخنراني در برابر گروهي از مردم مي‌دانستند. تا حدي كه بسياري از آنها قبول چنين كاري را سرنوشتي هولناك‌تر از مرگ تلقي مي‌كردند.

قبل از سخنراني چه احساسي داريد؟

اغلب مردم ممكن است براي انجام دادن كار مهمي كه در حضور مردم صورت مي‌گيرد دچار هيجان و اضطراب باشند. بازيگران قبل از بازي، سياستمداران پيش از سخنرانيها و قهرمانان ورزشي قبل از مسابقه داراي چنين حالتي هستند.

در اين لحظات افراد موفق آنهايي هستند كه آموخته‌اند چگونه هيجان خود را به نفع خود بكار بگيرند.

تحقيقات نشان مي‌دهد كه 76 درصد از سخنوران ورزيده قبل از رفتن به جايگاه سخنراني دچار ترس و هيجان هستند اما آنها اين نوع هيجان را نشانه‌اي از سلامت روان براي انجام دادن فعاليتي مثبت تلقي مي‌كنند. به عبارت ديگر هيجاني بودن در آغاز سخنراني، حالتي كاملاً طبيعي و حتي مطلوب است زيرا بدن در اين حالت مانند هر حالت پر اضطراب ديگري تلاش مي‌كند با ترشح آدرنالين بيشتر واكنش مثبت نشان دهد.

اين ترشح ناگهاني آدرنالين همان عاملي است كه موجب تپش قلب و لرزش دست و زانو و عرق پوست مي‌شود و هر شخصي كه بخواهد در برابر جمع سخن بگويد تا حدودي اين واكنش‌ها را دارد.

حال سؤال اين است كه چگونه مي‌توان از اين حالات هيجاني و عصبي، كار مثبت كشيد؟

لازم است بدانيم بجاي اينكه تلاش كنيم همه هيجان روحي قبل از سخنراني را از بين ببريم، بكوشيم آن حالت را به وضعي مطلوب كه متخصصان آن را هيجان مثبت مي‌نامند، تبديل كنيم. هيجاني سرشار از شور و شوق و سرزندگي كه متفاوت با آن حالات عصبي و بازدارنده روحي است و ديگر شما را قرباني نخواهد كرد؛ بلكه حياتي جديد مي‌بخشد و حالات انسان را كاملاً در اختيار دارد.

در اينجا شش راه تجزيه شده و مطمئن براي تبديل حالات عصبي و رواني منفي قبل از سخنراني به حالات و هيجانات مثبت مطرح مي‌شود.

1- مرحلة اول، اين مرحله را شما قبلاً طي كرده‌ايد و دوره‌هاي آموزشي آن را پيش از اين گذرانده‌ايد. كافي است درباره گذشته خودتان در روزهاي اول كودكستان، دبستان، دبيرستان، دانشگاه و روزهاي اول آشنايي با محيط كار و شغلتان فكر كنيد. به احتمال زياد در همه موقعيت‌ها شما با وضعي جديد، غيرعادي و تنش‌زا روبرو بوده‌ايد. سازگار شدن با هر كدام از موارد، ترس و واهمه‌اي موقتي و كوتاه همراه داشته است. دربارة سخنراني كردن در وضع فعلي چنين حالتي مصداق دارد.براي اغلب افراد بويژه دانشجويان هنگام صحبت در برابر دوستان هم‌دانشگاهي خود مهمترين عامل، ناآگاهي است هر چه فرد از چگونگي سخنوري بيشتر آگاه باشد و بيشتر سخنراني كند، ترس و واهمه سخنراني كردن در او كمتر مي‌شود.

يادگيري مهارت سخن گفتن با يادگيري ديگر هنرها و فنون زياد متفاوت نيست و مانند آنها نيازمند تكرار، تمرين، آزمايش و خطاست.گاهي مي‌توان در كلاس، ميان دوستان دانشگاهي سخنراني كرد و آنها را بهترين مخاطب‌ها براي ارزيابي عيوب سخنراني خود دانست و اين كار يعني سخنراني در جمع نزديكان و دوستان به مرور شما را به مهارت و هنر سخنوري نزديك مي‌كند.

2- مرحله دوم، آمادگي است. راه حل ديگر براي كسب اطمينان و تسلط در سخنراني، انتخاب عنوان مناسب و مورد توجه و علاقه خود ماست. صحبتهاي هر سخنوري كه با آمادگي كم به سخنراني بپردازد، نامنظم، غيرمستند و مبهم خواهد بود.

براي آماده كردن يك سخنراني چقدر وقت لازم است؟

تجريه نشان داده كه براي هر دقيقه سخنراني يك تا دو ساعت آماده‌سازي نياز است و گاهي متناسب با ميزان تحقيق مورد نياز وقت بيشتري احتياج است.شايد چنين زماني طولاني به نظر برسد اما نتايج آن بسيار با ارزش است.

درست شبيه بازيگري كه تمرين مي‌كند تا درست نقش خود به طور كامل قرار بگيرد.شما نيز با صرف وقت براي ايجاد آمادگي بيشتر به احساس اطمينان و نهايتاً جايگاه درست نايل مي‌شويد.

يك كارشناس و مربي فن سخنوري به نام لي‌لي والترز در كتاب « شگردهاي سخنوران موفق» تخمين زده است كه آمادگي مطلوب ممكن است ترس و واهمة حضور در جايگاه سخنراني را تا 75 درصد كاهش دهد.

 

مثبت فكر كنيد  Think Positively

اغلب احساس اطمينان، عمده‌ترين نيروي ايجاد فكر و نگرش مثبت است. اگر شما نظر و فكرتان اين باشد كه مي‌توانيد كاري را انجام دهيد، معمولاً قادر به انجام آن هستيد و از طرفي اگر احساستان اين باشد كه در انتظار دردسر و مصيبتي هستيد، بيشتر اوقات چنين خواهد شد. اين حالات دقيقاً دربارة سخنراني كردن در حضور مردم نيز مصداق دارد. احتمال شكست در سخنراني براي سخنران‌هايي كه درباره خود و تجربه سخنراني‌شان فكر و نگرش منفي دارند، بيشتر از افرادي است كه درباره خود مثبت فكر مي‌كنند.

در اينجا چند شيوه تفكر براي انتقال از نگرش منفي به نگرش مثبت هنگام آماده شدن براي سخنراني مطرح مي‌شود.

 

نگرش و افكار مثبت  Positive Thought

· اين سخنراني فرصتي است كه بتوانيم ديگران را در افكار و عقايد خودم سهيم كنم و مانند هر سخنراني ديگري تجربه به دست آورم.

· هيچ كس كامل و عالي نيست اما من با هر سخنراني در حال پيشرفت و بهتر شدن هستم.

· هنگام سخنراني همه هيجاني هستند. اگر ديگران توانستند خودشان را آرام كنند، من هم مي‌توانم.

· من موضوع خوبي براي سخنراني خودم انتخاب كرده و كاملاً آماده‌ام. قطعاً همه از آن لذت خواهند برد.

 

نگرش و افكار منفي  Negative Thought

· اي كاش من ناچار نبودم كه سخنراني كنم.

· من سخنوري كارآزموده و بزرگ نيستم.

· من هميشه هنگام سخنراني ناراحت و مضطرب هستم.

· هيچكس به شنيدن آنچه من ناچارم بگويم علاقه‌مند نيست.

بسياري از روانشناسان معتقدند كه نسبت افكار مثبت به افكار منفي در زمينه فعاليتهاي هيجاني و پر اضطراب مانند سخنراني كردن، حداقل 5 بر يك است. به عبارت ديگر براي هر نگرش منفي، بايد حداقل 5 تفكر مثبت را رودروري آن قرار دهيد. اين گونه است كه شما حالت هيجاني را به طور كامل بر طرف نمي‌كنيد؛ بلكه آن را در اختيار خود قرار مي‌دهيد و به كمك آن بر افكار و عقايدتان براي انتقال به مخاطبان مسلط مي‌شويد و ترس و نگرانيهاي مخرب از شما دور مي‌شود.

 منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-135.aspx

+ نوشته شده در  جمعه 13 شهریور1388ساعت 5:53 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

پیوند خطابه با اسلام

 

پیوند خطابه با اسلام

  خداوند در قرآن می فرماید:« الرحمن ، علم القرآن ، خلق الانسان ، علمه البيان » :خداوند رحمان است ، كه قرآن را تعليم داد ، انسان را آفريد ، بيان و سخن گفتن به وی آموخت ( سوره الرحمن ، آيه 1 تا 4) " خطابه " يعنی سخنرانی . اسلام یگانه دینی است که سخنرانی جز فریضه دین در آن قرار گرفته است و سر اینکه مساله خطابه و سخنرانی در اسلام نسبت به همه دنیا خیلی پیشرفت کرد که البته در شیعه یک وجه علاوه ای هم دارد که مساله ذکر مصیبت امام حسین علیه السلام است همین است که اساسا خطابه خواندن در متن اسلام و جز عبادات اسلام است، خصوصا برای زمامداران و آن کسانی که می خواهند اقامه جماعت کنند. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله تا وقتی که در مکه بودند در حال خفا زندگی می کردند و چون دائما در شکنجه بودند برایشان امکان تشکیل نماز جماعت نبود چه رسد به نماز جمعه، ولی هنوز وارد خود مدینه نشده بودند و در همین محلی که امروز " قبا " نامیده می شود چند روزی اقامت کرده بودند که جمعه رسید، در همین محل مسجد قبا که الان در مدینه است، اولین جمعه در اسلام تاسیس شد.


این مسجد قبا خیلی مسجد عزیزی است برای اسلام. مسجدی است که قرآن به عظمت آن شهادت داده است: «لمسجد اسس علی التقوی من اول یوم» یعنی از اولین روزی که تاسیس شده است، هیچ غش و دغلی در کار آن نبوده است، بر پایه تقوا این مسجد تأسیس شده است. «لمسجد اسس علی التقوی من اول یوم احق ان تقوم فیه رجال یحبون ان یتطهروا و الله یحب المطهرین» (توبه/1،8). پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله خطبه های خود را بیشتر در همین نماز جمعه ها ایراد می کرده اند و مسائل مهم را در نماز جمعه ها به مردم عرضه می داشتند. قسمت عمده خطبه های امیرالمومنین علیه السلام که در نهج البلاغه است خطبه هایی است که در نماز جمعه ایراد شده است.

پيوند خطابه با اسلام از چند نظر است ، اولا از اين نظر كه خطابه يك فن است يعنی يك هنر است و هنر مطلقا می تواند به كمك يك فكر و عقيده و يا به جنگ يك فكر و عقيده بيايد ، يعنی يك فكر ، يك فلسفه ، يك دين ، يك آئين را می شود به وسيله هنر يا صنعت تقويت كرد ، و همچنين می شود به وسيله هنر يا صنعت تضعيف كرد . حالا فرق هنر و صنعت چيست بماند . شما اگر مسجد شاه اصفهان برويد و اگر گنبد مسجد شيخ لطف الله را ببينيد ، می بينيد كه از جاهائی است كه علم و هنر و صنعت به كمك دين آمده است . يعنی احساسات دينی از يك طرف و ذوق هنری از طرف ديگر دست به دست هم داده اند و يك شعار مذهبی در لباس هنر و صنعت به جلوه درآمده است . خود " خط " يك هنر صناعی است . كتيبه های خيلی عالی قرآنی مثل كتيبه ای كه بايسنقر در ايوان مقصوره مشهد نوشته است از آن جاهائی است كه هنر و صنعت به احساسات مذهبی ياری كرده است . خطابه از آن جهت كه يك هنر و يك فن است و هنر و فن معمولا می تواند اثر اجتماعی داشته باشد و عامل اجتماعی به شمار رود ، يك فكر و يك عقيده را تقويت و يا تضعيف كند ، از بزرگترين عوامل اجتماعی به شمار می رود .


هيچ هنری به اندازه هنر خطابه نمی تواند اثر اجتماعی داشته باشد . اگر از اين نظر به خطابه نگاه كنيم رابطه هنر خطابه با اسلام مثل بسياری از هنرها و صناعات ديگر است . در اسلام همان طوری كه حجارها و حجاريها پيدا شده ، آينه كارها و آينه كاری ها پيدا شده ، كاشی كارها و كاشی كاريها پيدا شده ، معمارها و معماريها پيدا شده است ، همين طور اسلام در دامن خودش خطبای بسيار زبر دست پرورش داده است كه بسياری به نام خطيب معروف می باشند .در كتب رجال و تراجم ، اشخاص زيادی را می بينيم كه به نام " خطيب " معروف بوده اند ، يكی به نام خطيب رازی ، يكی به نام خطيب مصری ، يكی به نام خطيب دمشقی ، يكی به نام خطيب تبريزی ، يكی به نام خطيب حصفكی . اينها همه مردمی بوده اند كه شهرتشان در زمان خودشان و زمانهای بعد به عنوان سخن سرا بوده است . امروز هم خطبای دينی بزرگی وجود دارند. مرحوم سيد جمال الدين اسد آبادی علاوه بر ساير فضائل ، يك خطيب زبردستی بود ، خطابه هائی در مصر انشاء . می كرد كه مردم را منقلب می كرد ، می گريانيد ، مردم را بر حال خودشان می گريانيد نه بر چيز ديگر . اسلام خطبای بزرگی در دامن خود پرورش داده و اين هم خودش تاريخچه ای دارد . به هر حال از اين نظر رابطه خطابه با اسلام مثل رابطه ساير هنرهاست . اسلام در دامن خودش اقسام هنرمندها و صنعتگرها به وجود آورده است . يك طبقه آنها هم طبقه خطبا و سخنسرايان و سخنرانان هستند .


پيوند دیگر خطابه و اسلام ، از جنبه تأثير مستقيمی است كه اسلام در تحول و پيشرفت خطابه كرده است . اسلام در فن خطابه تأثير داشت ، خطابه را بالا برد ، جلو برد . عرب از فنونی كه مربوط به زبان است يعنی شعر و خطابه و نويسندگی ، شعر را البته داشت ، عرب شاعر است ، عرب جاهليت شاعر بوده و هر چند از لحاظ معنا محدود بوده است ، چون فكر و معلومات و اطلاعاتش محدود بوده است ، ولی در حدود معنائی كه در دستش بوده خوب شعر می گفته است . اما عرب در خطابه آنقدرها قوی نبوده است . با اينهمه اشعاری كه از جاهليت باقی مانده خطابه در آن کم دیده می شود. درفن نويسندگی نیز اصلا هيچ از عرب جاهليت اثر كتابت و نويسندگی باقی نمانده است ، كتابی باقی نمانده كه اثر و نوشته عرب جاهليت باشد .


اسلام كه پيدا شد ، در هر سه قسمت تأثير كرد ، در شعر تأثير كرد يعنی به معنای شعر وسعت داد . اشعار اسلامی با اشعار جاهلی از لحاظ معنا بسيار متفاوت است . در خطابه تحول عظيم ايجاد كرد و كتابت و نويسندگی را ابداع كرد . خطبه های عرب جاهلی از لحاظ معانی خيلی ساده و بسيط بودند ، اما با آمدن اسلام ، يكمرتبه يك جهش پیدا شد . با نگاه به خطبه هائی و كلماتی از دوره جاهليت از اكثم بن صيفی و ازقس بن ساعده ايادی خطيب معروف عرب نقل شده دیده می شود که خيلی بسيط است . ولی همينكه وارد اسلام می شویم و خطابه های رسول اكرم را می بينيم، می بينيم طور ديگری است ، معانی ديگری در كار آمده است ، معارفی هست ، معنويتی هست ، مسائل اجتماعی هست ، حكمتهای بزرگ است ، مسائل اخلاقی هست ، و اينها در خطابه های جاهليت وجود نداشته است . 
اسلام در هر سه قسمت تأثير كرد بديهی است وقتی كه قرآن كريم خود نمونه اعجاز بيان و فصاحت و بلاغت باشد و بيان را يكی از بزرگترين نعمتهای الهی بشمارد : " « الرحمن ، علم القرآن ، خلق الانسان ، علمه البيان »و وقتی كه در اولين آيات نازل بر پيغمبر از قلم و كتابت و نويسندگی نام ببرد : « اقرأ باسم ربك الذی خلق ، خلق الانسان من علق ، اقرأ و ربك الاكرم ، الذی علم بالقلم ، علم الانسان ما لم يعلم ، علق ، 1-5»:

 

 بخوان بنام پروردگارت که آفرید. انسان را از خون بسته ای آفرید. بخوان که پروردگارت از همه کریم تر است. همان که به وسیله قلم آموخت.به انسان آنچه نمی دانست آموخت. خواه ناخواه هم در خطابه و بيان تحول به وجود می آيد و هم فن كتابت رايج و شايع می گردد . بی جهت نبود كه مسلمين ، علوم زبان و بالاخص علم فصاحت و بلاغت را با قواعد مخصوصش ابتكار و ابداع كردند . به علاوه شخص رسول اكرم و همچنين علی عليه السلام اول خطيب به شمار می روند . بنابر این پیوند محکمی بین اسلام و خطابه وجود دارد و در یک مورد، خطابه و سخنرانی جزء متن دین قرار گرفته و یکی از فرائض است نظیر نماز، روزه، حج، زکات، خمس، امثال اینها. آن در نماز جمعه است. 

منبع :

http://www.tahoorkotob.com/page.php?pid=7519

+ نوشته شده در  پنجشنبه 12 شهریور1388ساعت 5:35 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

سخنوری : مقاله ای از دکتر بیژن باران

 

سخنوری

دکتر بیژن باران

خلاصه

 یکی از عارضه های استبداد در تاریخ یک کشور، رشد کند دانش سخنوری است. در این گونه حکومت ها، عدم قانونیت نهادهای مردمی و صنفی در دوره ای طولانی باعث نبود چالش سخنران و منطق او می شود.  این نهادها مشتمل اند بر: احزاب قانونی، دیوان قضایی، پودیم *سندیکایی، دانشگاه ها، همایش ها، مجامع جهانی، سخنرانی در ملاء عام، بحث و مناظره در رسانه ها. عدم چالش محتوای سخنان متکلم الوحده و  غدغنی ارایه طرحهای بدیل و رقیب، تکوین اجتماعی را کند می کند.  در این گونه جوامع پیشاز مردنیته، سخنرانی بشکل موعظه، مونولوگ مونوتون monotone یکنواخت، تکراری، طولانی، بدون چالش می شود. این نوع سخنرانی حضار محبوس را در نوعی ناهشیاری و خلسه فرو می برد.  مراکز خرد، چالش، انتقاد، وجدان در مغز آنها را یخ زده، کرخت، نالازم می کند. مراکز اعتقادی، تعصبی، احساسی، عبودیت، رفلکس مشروط در مغز آنها را پاداشداده، تثبیت، مسلط می کند.  در جامعه مدرن، وجود روزنامه های ناممیزی منجر می شود به چالش سخنران، اثرات بیانات رسمی او ، نقد محتوایی او، طرز ارایه بیانات او، تشریح شگردهای مربوط به سخنرانی در رسانه ها.

مقدمه

در فرهنگ خاور میانه پیشامدرن زن و بچه حق حرف زدن در جمع را نداشته؛ در بقایای آن در اوضاع کنونی هم ندارند. این یکی از محرمات/ تابوهایی است که دانش سخنوری را در کودکی و در نیمی از جمعیت کشور در نطفه تعدیل می کند. این تابو با تعمیم بر اقلیتها هم، زبدگان آنها را از چالش دانش سخنوری قادران خودی حاکم، منع و هزینه دار می کند.  یکی از اصول مدرنیته/ تجدد آزادی اندیشه، گفتار و کردار در دایره قوانین مدرن می باشد. در این راستاست که جامعه آزاد، آباد، شکوفان می شود. انبوه کثیری زاییده و برخاسته از ادیان مختلف موجود در جامعه، بخاطر نوجویی در مغزشان از اعتقادات ارثی بریده، لذا صاحب کتب مقدس نیستند.  آنها عقاید موروثی و خانوادگی را کنار گذاشته، بدنبال نوآوری و ترقی وضع شخصی و در نهایت شکوفانی جامعه اند.  این گروه اجتماعی است که بدنبال تحول، اکتشاف، اختراع، آفرینش، نوآوری می باشد. اگرچه برخی از آنها اعتقادات شخصی خود را دارند. این گروه در مهاجرت به غرب خود را با مدرنیته تمام عیار انطباق داده؛ ظرف 20 سال زندگی خود و خانواده را از همتایان متوسط غربی برتر میکنند.  این برتری خود را در تحصیلات عالی، ورزش، هنر، ثروت، ثبات خانواده نشان می دهد.  این معیار ها ذهنی نبوده؛ ارزیابی پذیر اند. 

در خاور میانه، اکثریت جامعه در فرهنگ پیشامدرن درجا میزنند.  ادوات و افعال تولیدی کشاورزی از دوران هخامنشی تا پساز اصلاحات مشروطیت در آغاز سده 20م،  همان گاوآهن، خیش، شانه، چپر، شخم، داس، آسیاب آبی، سنگ آسیاب، خرمن، باد دادن، زور/ کود حیوانی، درو کردن، آبیاری قناتی/ جویباری، ورزو/ گاو نر، کوبیدن بودند.  هیچ نوآوری، تغییر، راهیابی جدیدی در این 2500 سال در آن حادث نشد. اکثریت جامعه را کشاورزان، ایلات، شبانان تشکیل می داند.  با اینکه بقایای این فرهنگ کند و پیشامدرن هنوز ماندگار است؛ ولی طلیعه فرهنگ مدرن از زمان جنگهای ایران و روس در قرن 19م بر افق اجتماعی فلات ظاهر شد. البته ابزار اطلاعاتی قرن 21می مانند تلویزیون ماهواره ای، قرص فشرده دی وی دی، اینترنت، اس ام اس تلفن دیجیتال، جی پی اس نقشه یاب/ موقعیت یاب در گسترش فرهنگ مدرن دخیل اند. ولی این عامل ابزاری بدون تشکل و رهبری آگاه از آینده جامعه، دیگران فرامرزی، گامهای بعدی در جامعه است؛ پس در سطح فردی و خانوادگی رشدی نباتی و کند ولی گسترده و کشوری دارد.  در نبود نهادهای صنفی و مردمی، نقد دانش سخنوری فارسی که امری اجتماعی است، تبیین نیافته.  اگرچه کتابت آن از طریق ترجمه برون مرزی که امری تاحدودی شخصی است از انقلاب مشروطه رشد کرده؛ بوسیله خلاقیت نوآوران اجتماعی درون کشور انکشاف می یابد. ولی هیچگاه سیستماتیک نبوده؛ در تدریس رسمی دستگاه آموزشی گنجانده نشده؛ با برنامه پیش نمی رود.

خطابه

خطابه یک رویداد صرفا حضوری نیست. باید متن و ویدیوی آن ذخیره، ترابری و پخش دور گردد.  پس نیاز به ابزار و قراردادهای بخردانه rational دارد تا بتواند عین یا المثنی بازتولید fidelity آنرا تضمین کند. هنر سخنرانی و خطابه نویسی شامل 2 بررسی است:

1- اصول بصری و قواعد املاء.  اصول بصری شامل ارایه سخن در جایگاه podium * عمومی می باشد که بوسیله رسانه های گروهی ضبط، ذخیره، تراشکلی transform ، ترجمه، پخش، آرشیو می شوند.  کانونهای سخنرانی واقع در مراکز تخصصی، رسانه ها، سندیکاها، همایش ها، احزاب می باشند. بررسی بصری نیز دربرگیرنده ژستها، لحن، ایجاد رابطه با حضار، تاثیر بر آنها، موفقیت در اغنای آنها می باشد. قواعد املایی شامل قراردادهای خطی، املایی، ترجمه ای برای ابزار نوین رایانه ای اند. این قواعد نیاز به هنجارها و قراردادهای منطقی و نه سنتی دارند تا فن آوری های نوین را قادرمند کنند. فن آوری های نوین شامل کودینگ coding ، ایندکس index ، ترابری transport متن از رایانه های متفاوت (ویندوز، مک، یونیکس) به سرورها servers، پلها bridges، راهیاب ها routers یند که جعبه های الکترونیکی رله اطلاعات در شبکه های فضای سیبرنتیک می باشند.  نیاز دیگر تبدیل تصویر /اسکن به متن برای جستجو کردن متن و قرار دادن آن در جاداده ها database ، خزینه ها، جدولهای ساختارمند structured می باشد.  باید توجه داشت که متنها (زبانی، تصویری، صوتی) یا بدون ساختارند مانند ایمیل یا ساختارمندند مانند جدول حسابداری.  با این فنون مربوط به رایانه می توان کلیه آثار کتبی گذشته را تبدیل به پرونده های الکترونیک کرده؛ در شبکه های دسترس پذیر عامه قرار داد. نمونه های این آثار: گاتهای زرتشت، منشور حقوق ملل کوروش، سه خشتی ها یا شعر سه مصرعی 8 هجایی بازمانده از زمان ساسانیان، لو یا شعر هجایی کردی با مصرعهای نابرابر و قافیه های ناثابت، شبیه شعر عروضی نیما ولی هجایی، عاشیق های ترکی هم قوشما /نظم و هم سور /نثر، تعزیه های ایرانی، کتب رازی و ابن سینا، کلیات نیما، دانشنامه های فارغ التحصیلان.  عاشیقها شبیه mariachi های مکزیکی ند که این گروه دوم دوره گرد با گیتار، شیپور، طبل آوازخوانی می کنند، شادی را به استانها می برند. با روند اسکن scan یا فتوگرافی دیجیتال، تصویر اشیای خواندنی، بصری، صوتی مبدا را می توان تبدیل به متن مقصد (اردو، فارسی، خوزی، کردی، ترکی، تاتی) کرد. تا بتوان آنها را برای ارایه در شبکه جهانی اطلاعاتی اینترنت پردازش شده /جستجوپذیر کرد.  جستجوپذیری با واژه های کلیدی، در مسئله ایندکس index محاط بر پرونده های الکترونیک، محوری است؛ زیرا یافتن واژه ای در متن، در جحم لایتناهی اطلاعات، تنها با ایندکس امکان دارد. یک رسم الخظ عقلایی برای جستجوگری رایانه ای کلیدی است - بویژه فاصله گذاری بین اجرای یک کلمه مانند پیشوند، پسوند، قراردادهای چسبانی کلمات مرکب.  اکنون در خزینه اطلاعاتی جهانی فن آوری نوینی برای یافتن عکس tineye.com  پدید آمده؛ شاید روزی روشی نو برای جستجو در پرونده های صوتی این خزینه هم پیدا شود.

2- محتوای سخنرانی

 در این بررسی، ساختار خردگرا و خطابه نویسی بمثابه امر ارتباطی یا بحث اغنایی تشریح می شود. در خاور میانه سنت نقلی و موعظه قدمت، گستردگی، حاکمیت، تسلط مطلق دارد. هر کدام از 2 مقوله نقلی و موعظه نیاز به کنکاش تاریخی، قیاسی، محتوایی مبسوط دارد که از میدان/ حوصله این جستار بیرون است.  سنت نقلی چنان مسلط است که حتی در تحلیلهای علمی راست و اجتماعی – اقتصادی چپ دست بالا را دارد؛ جایگزین غور علمی جدید سیستماتیک شده است. سنت نقلی در ارایه یک متن اغنایی یا کنکاش علمی، روی نقل قول از آتوریتیه های مربوطه تکیه می کند؛ در پردازش موردی چپ و راست، اینجا و آنجا، نقل قول از گذشتگان را برای اثبات حکمی می آورد. لذا تکوین موضوع از طریق آوردن نقل قولهایی انجام می شود که نویسنده آنها را مربوط به بحث خود می داند.  این تقلید طوطی وار  و رج زدن نگینه های نقلی گدشتگان از تشکیک، خردگرایی، نوآوری مدرن فرسنگها دور است؛ فرهنگ را به تکرار گذشته و درجا زدن تبدیل می کند. در حالی که زیربنای اقتصادی جامعه با ساختارهای کلان مدنی نوین تغییر می یابد.   

فرهنگ کهنه نقلی و موعظه با سماجت در برابر نوآوری های فردی بومی و  گروهی غربی ایستادگی می کند.  در تقابل با سنت نقلی عتیق، کنکاشگر نوین یک سیستم را در محیط ش تعریف می کند.  مرز آنرا مساحی می کند، عوامل بیرونی، درونی، تضادها، تغییرات چونی /چندی آنرا بیرون می کشد. سپس با روشهای نوین روال تکوینی آنرا روندیابی می کند.  این روشها شامل ترسیم روند تقویمی، تلخیص مشاهدات، یافتن علیات، تعریف ورودی ها/ خروجی ها/ پارامترها/ متغیرها/ تابتها/ ساختارها/ کارکردها می شود.  سرانجام علل تغییر، انکشاف، تکوین سیستم را می یابد.  در نهایت این یافته را بر سیستمهای مشابه انطباق داده؛ مجهز به ابزار پیش بینی و تغییر سیستمهای ثانوی می شود.

سنت موعظه با ساختار اجتماعی پدرسالاری و مقوله های ریش سفیدی، زعیم، قطب، مراد، امثال اینها سابقه طولانی دارد.  در این مورد حضار خاموش و سربگوش به سخنران توجه دارند. موعظه با شگردهای بیانی مانند مقوله های سلبی، امری، نصیحتی و کاربرد تمثیل، حکایت، نقل قول، پند، اندرز، فکاهی همراه است. بیشتر روی تجربه، اتوریته، کبر سن سخنران تکیه میکند تا اغنا، اثبات، استدلال، استنتاج، استقراء.  این نوع سخن در جامعه ی ایستای کهن اغماض پذیر بود.  ولی در جامعه در حال تحول، گاهی خنده آور برای حضار با ذهن خلاق میشود؛ این وضع، پایه جوکها و پیامکهای اس ام اس یا اشعار هجو و هزل می شود. در موعظه سخنران جلوتر، بالاتر قرار می گیرد؛ بلندتر حرف می زند؛ تا احترام او تداعی شود. این روش بویزه در نهادهای آموزشی دیگر ملغا شده؛ جایش را شیوه بگو بگوش گرفته.  در این نوع نو، پرسش و پاسخ انقطاعی یا پایانی بخشی از جلسه است.  شناخت موعظه نیاز به بررسی مبدا و تکوین تاریخی آن، تدوین موضوعیت و اهداف آن، قیاس آن با دیگر فرهنگها دارد.  رابطه آن با رجزخوانی و کرکری که نوع کوتاه شده موعظه اند، نیز می تواند روشن گر باشد. موعظه در مناسک آیینی تاریخی طولانی دارد.  

تاریخچه سخنوری

 فرهنگ کلامی، آغازی شفاهی داشته؛ لذا سخنوری، منطق، و حتی فلسفه هم آعازی گفتاری داشتند.  بعدها درتاریخ، تبیین نظریه ها و ردیه بر پاره ای از نظریه ها بشکل  نوشتاری پدید آمدند. در فرهنگ شفاهی نخست سخنوری و فلسفه؛ سپس منطق، شیوه استدلال، ارایه محتوا /حکم تدوین شدند. در این فرهنگ شفاهی محتوای نطق حفظ می شد؛ ولی با شرایط مشخص هر نطق، بداهه گویی هم در متن حفظ شده تداخل می گرد. این در متون مذهبی و ادبی بصورت ورژنهای متعدد از یک متن اصلی در تاریخ ضبط شده.  سخنوری فردی در هر جامعه ای پدید میآید، از چین و هند تا ایران، بابل، سرزمین یهود، مصر وجود داشته. ولی آموزش سخنوری، بحث گروهی، هنر سخنوری در غرب، از 2500 سال پیش در یونان، سپس در روم تدوین یافت. در قرون وسطی در اروپا، سخنوری یکی از 3 هنر اصلی هنرهای لیبرال همراه منطق و دستور زبان بود. بحث اغنایی در جرگه های عمومی و سیاسی مانند مجلس نمایندگان و دیوان قضایی بکار می رفت.  پس سخنوری بذاته نیاز به جامعه دمکراتیک با حقوق آزادی بیان، اجتماعات مسثقل از دولت، ازادی سیاسی بخشی از مردم را دارد. البته مداحی و  مراسم عمومی همراه با سخنوری در رژیمهای خودکامه، تمامخواه، ایده او لوژیک وجود داشته و دارد.  نمونه: نطق های هیتلر و گوبلز در آلمان نازی، مک کارتی در آمریکا در نیمه قرن گذشته، فیدل کاسترو در کوبا در طول نیمه دوم سده گذشته. در مقابل، بحث های منصفانه و اغنایی گروهی با سخنرانی های گاندی، مارتین لوتر کینگ و جسی جکسون در جنبش اقلیتها در آمریکا، سخنرانی های مصدق در جنبش ملی کردن نفت، شعرخوانی سلطانپور نمونه های درخشان سخنوری و بسیج می باشند.  گاهی این اجرای سخنوری در فیلم هم استفاده می شود.  نمونه اخیر این کاربرد را ال پاچینو در عطر زن اجرا می کند؛ در بخش پایانی فیلم، او در فوروم محاکمه یک دانشجوی شجاع بدفاع از او و حمله به محافظه کاری و ریای نظام آموزشی می پردازد.  نمونه دیگر: جک نیکلسون در فیلم چند مرد نیک در دادگاه بدفاع از خود و نظام ارتشی قدیم می پردازد؛ جمله معروف را در دادگاه نظامی می گوید: "حقیقت؟ تو نمی توانی حقیقت را تحمل کنی." ولی دانش سخنوری غیر از سخنرانی است، اگرچه این دانش بر اساس نطقهای تاریخی و نطاقهای زبردست قرار دارد.

در قدیم سخنوری شامل  نطق در مراسم ملی/ دینی، ارایه مورد قضایی برای دفاع، خطابه سیاسی برای مدح/ ذم کسی معمول بود. پس یکی از دلایل شکوفایی زبان انگلیسی و فرانسه در تقابل با ژاپنی و آلمانی دمکراسی موجود در دو کشور اول می باشد.  گفتمان سخنرانی قانونی و سیاسی کمک به پیشرفت سخنوری، نظریه نقد، نقد ادبی، فلسفه، روش شناسی در علوم اجتماعی، تاریخ، علوم مربوط به قانون می کند.  در فارسی یکی از دلایل عقب ماندگی 2 رشته منطق و فلسفه نبود دانش سخنوری است.  نگاهی به نشریات فارسی این عقب ماندگی را نشان می دهد. سطح منطق و فلسفه در فارسی در ابتدایی ترین مرحله یعنی ترجمه واژه ها، تعریف های این 2 رشته دانش، تدوین و ترجمه متون عتیق می باشد.  چنانکه اکنون با رسانه های شبکه جهانی وب خواندن ترجمه گفتمان های استادان فلسفه و منطق غربی برای حتی فارغ التحصیلان دانشگاهی ناخواندنی، مشکل فهم، ثقیل اند.  زیرا در دروس دبیرستانی و دانشگاهی اصول 3 رشته سخنوری، فلسفه، منطق گنجانده نیست. ترجمه کتب مدرن مربوط به 2 رشته منطق و فلسفه در سطح دانشگاهی برای گرفتن نمره قبولی می باشد.  پیدایش و آفرینش آثاری در منطق و فلسفه از طرف فارسی زبانان شاید در نیم قرن بعدی امکان پذیر باشد.  البته این تنگی در زبان ترکی و عربی هم دیده میشود ولی در هندی و عبری برطرف شده است؛ زیرا می توان تک نگاری های آکادمیک در منطق و فلسفه را در این دو فرهنگ آخری دید. نیز، مراوده پژوهشی و مدرسی بین اینها و مراکز آموزشی، تحقیقی، انتشاری غرب را می توان دید.

ابزار سخنوری

در قرن 21 م بخاطر رسانه های گروهی دانش سخنوری در جهان رشد کرده است. رسانه گروهی شامل اس ام اس تلفن همراه، گپ/ پادکست رایانه ای، مصاحبه های تلفنی/ تلویزیونی، فیلمسازی، نمایشنامه، کلیپ سمعی/بصری در اینترنت، ویدیو یا سکانس قابهای پویا/ وبکم بصری/ مایک سمعی، تلویزیون ماهواره ای، کنفرانس از راه دور با ویدیو، رادیو/ تلویزیون اینترنتی، یوتیوب برای بارگذاری تصاویر پویای صدادار است.  اصولن اینترنت این امکان را می دهد که برنامه های سمعی، بصری، متنی را کاربر هرگاه که خواست بارگذاری کرده؛ از سرور دور به رایانه روی میز، منتقل کرده، بیرون بکشد. فن آوری وب، مانند داشتن دی وی دی برای دیدن محتوای آن در خانه، بیرون کشیدن محتوای آماده بارگذاری در زمان دلخواه را میسر می کند. این بیرون کشیدن pull در مقابل فن آوری پیشین است که برنامه بوسیله فرستنده در زمانی مشخص برای گیرنده های منتظر پخش می شد؛ در ساعاتی بعد تکرار می شد.  فن آوری پخش محتوا در قرن 20م مانند اکزان فیلم در سالن سینما بود. یعنی پخش push مثلن اخبار بوسیله رادیو در زمانی مشخص با دریافت شنوندگان منتظر در پشت وسیله ارتباطی همزمانی داشت. ولی این معادله در قرن 21م دگرگون شد. اکنون یک برنامه را در هرزمان دلخواه که کاربری به سرور شبکه وب برای بیرون کشیدن/ بارگذاری آن وصل شود می تواند ببیند.  چون این برنامه ها آرشیو می شوند، لذا همیشه برای بارگذاری از راه دور آمده اند. توجه شود تقلیل تعداد سینماهای کشوری عمدتا بخاطر رویکرد طالبان فیلم به اینترنت، دی وی دی، تلویزیون ماهواره ای و کابلی است؛ میتوان این افت را در سرانه کتابخوانی کشوری نیز دید. سرانه کتابخوانی از فروش عنوانهای سالانه کتاب و جمعیت باسواد کشور بدست می آید؛ این معیار با ورود اینترنت باید تصحیح شود.

بارگذاری 2 بخش دارد:

 بالا گذاری که پرونده الکترونیکی از مبدا محلی به سرور دوری فرستاده می شود؛ پایین گذاری که این پرونده از سروری دور به رایانه مقصد روی میز کاربر فرستاده می شود. پادکست سخنرانی و مشارکت حضار مجازی را از راه دور امکان پذیر می کند. بسیاری از شهروندان مطالعات و آموزش دانشگاهی خود را از طریق اینترنت انجام می دهند؛ گاهی هم با بارگذاری کتاب الکترونیکی آن را می خوانند. مثلن آثار فروغ فرخزاد بوسیله دوستداران آثار او در اینترنت ذخیره اند؛ دوستداران می توانند آنها را بار/ پایین گذاری download  کنند. یا کلی از جوانان با رايانامه‌ /پست الكترونيك/ ایمیل، تارنما /ديدارگاه/ سايت،  تارنگار /وبلاگ نیازهای خواندنی خود را برآورده می کنند. این را با google.com می توان انجام داد.  در مستطیل جستجو، نام کتاب فروغ را نمونه وار " فرخزاد اسیر" تایپ کنید؛ منابع حاوی این نام یا کتاب روی صفحه تصویرگر ظاهر می شوند تا بارگذاری شوند. 

بُردار کنونی

 رابطه شعر و سخنوری از 2500 سال پیش در فرهنگ ادبی بشر تبیین یافته است. در شرایط کنونی هم می توان این رابطه را به روز کرد؛ از منابع غربی اصول نظری را ترجمه کرد؛ از آثار سخنرانی و شعری فارسی/ دری نمونه های گزید تا اصول ادبی مدرن سخنوری در فارسی را تدوین کرد.  در قرن کنونی سخنرانی از جرگه حضوری بسی فراتر رفته، با فن آوری های رایانه ای، بصری، سمعی جهانی شده. این رسانه های گروهی افزون بر امکان همایشها، سخنرانی ها، مجلس نمایندگان، جرگه های صنفی/ حرفه ای/ حزبی کمک به رشد سخنوری هم کرده اند. ولی هنوز محتوای این رشد نقد، طبقه بندی، تبیین نشده.  دکتر شهرام بشرا در زمینه شعر با ترجمه مقولات مربوط به سخنوری، گامهای نخست را در ادبیات مدرن فارسی برداشت ؛ در یک وبلاگ کارش را نشر کرد.

دکتر فروزان سجودی هم از جنبه نشانه شناسی برخی از آرایه های ادبی را با استناد به منابع غربی و نمونه هایی در شعر فارسی بطور ارزنده ای واشکافی کرد.  دکتر بیژن باران در جستارهای زنجیره ای می کوشد تا آفرینش، نویسش، خوانش، ادراک شعر را با مقوله های اعصاب، روحیات، شخصیت شاعر/ مخاطب در ارتباط قرار دهد تا رمز پایداری شاعران رده یک مانند فردوسی، خیام، مولانا، حافظ، نیما، فروغ، شاملو را تبیین کند؛ نشان دهد که شاعران درجه 3 و4 حاشیه ای اختلالات در روحیات و شخصیت داشته اند که موجب افت محبوبیت آنها پس ار مرگشان شده. بقول تهرانی ها  در عصر حاضر، بدون کمک دولتی آنها "تنبان خود را نمی توانند بالا بکشند" چه رسد به خوشگذرانی، امرار معاش، درآوردن هزینه خانواده. در زمان حیات آنها دور و بر قطبهای قدرت، ثروت، منزلت فرصت طلبانه می پلکند.  ُشهرگی آنها در حیاتشان با نزدیکی آنها به دولت و بلندگوهای آن، شهرتی تبلیغی و غیرتاریخی بآنها می دهد.  پیشینیان انان شعرای دربار سلطان محمود غزنوی بودند. اینها علم سفید تسلیم "نوعی از هنر" و شعر ناب را در توی اتاق و پشت پنجره محافلشان تکان می دادند و می دهند. در زمانیکه شاعران مردمی در انبوه دوستداران چند هزار نفری شعر خوانی و سخنرانی می کردند؛ کاست شعرخوانی انها نقل محافل دانشجویی بود.

چون در گذشته سنت سخنوری بخاطر نبود مجلس نمایندگان، دادگاههای قضایی، مجالس بحث در خاور میانه رشدی نکرده؛ لذا باید از غرب اصول سخنوری را ترجمه کرد.  نمونه های سخنرانی را در فرهنگ مدرن جمعآوری کرد تا بتوان قواعد آنرا در بستر فرهنگ خاور میانه استخراج کرد. این قواعد را بر شعر مدرن و پسامدرن فارسی انطباق داد؛ آنرا تکمیل کرد.  چون زبان شعر نو به زبان محاوره فارسی نزدیک است؛ از اینرو سنت بدیع، قافیه، عروض گذشته زیاد بکار نمی یآید.  دیگر این که سخنوری در غرب از علوم جدید روانشناسی، جامعه شناسی، عصب شناسی کمک گرفته؛ رشد پیگیری هم داشته است. نیز، قواعد نوینی براساس نمونه های شعری و سخنوری مانند خطابه های تاریخی سیاستمداران خاور میانه در مجامع ملی و بین المللی باید تبیین و تدوین شوند.  این جستار گامی در این راستا ست تا نخست، قواعد سخنوری را با نمونه های از شعر مدرن فارسی نگاشته.  تا بتوان این قواعد را در نهادهای آموزشی برای تربیت سخنرانهای نسل جدید بکار برد. شاملو در شعرخوانی روی کاست، سبک نوینی را در گفتار فارسی آغاز کرد.  این سبک نیاز به حفاری و غور دارد تا ضوابط لحن، تونالیته، جذبه، مکث، فراز/ فرود حجم صدا، تندی /کندی خوانش آن تشریح شوند.

زبان

 در تحلیل زبان ادبی 2 برداشت از ان می شود: زبان لفظی literary که بیان فاکتها بدون غلو و دگرگونی موضوع است؛ سخن تجسمی که بیان فاکتها با قیاسهای شبیه برویداد موردنظر با کمی غلو  توام است.  در تحلیل لفظی، معنی کلمات آن است که در یک قاموس همگانی تصریح شده؛ در حالی که کلمات لایه های تجسمی معنی های اضافی را هم تلویح می کنند. وقتی چشم/ گوش انسان پیام را می گیرد؛ ذهن باید این داده را تعبیر کند؛ آنرا به معنی برای فهم تبدیل کند. این روند نیاز به یک 4چوب شناختی دارد که از حافظه، تمام معنی های ممکن را یافته؛ در کاسه فعال cache بارگذارد؛ تا معنی درست را برای کلمات متن بکار برد.  در این روال نه تنها معانی مشترک یا لفظی بیرون کشیده می شوند؛ بلکه معانی دیگری  هم که نویسنده منظورش بوده، فعال می شوند. نمونه: جمله "فلات تشنه است؛" 2 معنی قاموسی و تلویحی را قاطی می کند. فلات که زنده نیست تا تشنه باشد.  خواننده می فهمد که معنی قاموسی و لفظی نامناسب است.  او با تجربه فردی می داند که حس تشنگی از خشگی ناشی می شود؛ پس معنی جمله فوق را برابر با "فلات خشک است" گرفته، بدرستی آنرا بطور تلویحی درمی آبد. این نوع ادراک در مغز با شبکه های عصبی مجاور یا ناظر میسر می شود.  زبان لفظی در ژورنالیسم، کتب فنی، مقالات و گزارشات بکار برده می شود.

برداشت 2م، سخن تجسمی  figure of speech، را زبانشناسان تا 250 نوع گوناگون شمارش کرده اند.  در این اواخر این انواع را به 2 گروه اصلی بخش کرده اند:  استعاره ای metaphor وقتی که 2 چیز را می توان جانشین هم خواند؛ دگرنامی metonymy وقتی که 2 چیز را می توان همنشین/ مجاور هم خواند. در نمونه پارگراف فوق تشنه جانشین خشگ شده است؛ تا ادراک آن درست انجام شود. برای بسیط کردن این مجردات چند نمونه آورده می شوند.  نمونه اول:  یارو سگ شد؛ بجای عصبانی سگ جانشین شده. استعاره بخاطر تشابه 2 مقوله باهم است. پس سگ استعاره بصری برای عصبانی تجریدی جانشین می شود. نمونه دوم: پرسپولیس برد؛ بجای تیم بازیکن نام پرسپولیس بکار رفته. این دگرنامی براساس پیوستگی/ تداعی 2 مفهوم است. یعنی پرسپولیس همنشین یا مجاور تیم بازیکنان فوتبال است. نمونه سوم: زبان فلات فارسی است.  در این جمله عضو زبان برابر عضلات دهانی با معنی دگرنامی برای گویش ساکنان فلات بکار رفته. نمونه چهارم: بالیوود بیشترین فیلم را تولید می کند.  بالیوود محله ای در مومبای است ولی با دگرنامی بمعنی صنعت فیلم  همه هندوستان بکار رفته است.  این بحث را دکتر سجودی در مقاله استعاره، مجاز، .. در منبع فوق الذکر ارایه داده است.

در قسمت بعدی گزیده ای از نامها و تعاریف آرایه های سخن تحسمی خواهد آمد؛ سپس در اشعار نو نمونه هایی از آنها یافته، بصورت نقل قول ارایه خواهند شد.  در شکل زیر از 100 کارکرد مغز زبان و منطق گزیده شده؛ ورودی ها، خروجی ها، پارامترها، متغیرها بطور موجز نام برده شده اند. دیگر مقولات در بخش بعدی واشکافی خواهند شد.  زبان و منطق دو کارکرد مغزی ندکه در سخنوری و شعر اصلی هستند. برای محدودیت طولی در این جستار خلاقیت، احساس و دیگر کارکردهای مغز کنار گذاشته شده اند.

___________

پانویسها 

۱- مولف آگاهانه از کاربرد 2 واژه علم و صنعت در مقولات مربوط به بدیغ، بلاغت، ادبیات عدول کرده؛ زیرا در عصر مدرن این 2 واژه معنای ویژه خود را دارند.  علم در رابطه یا اصول جهانشمول تجربی و نظری است؛ صنعت در رابطه با مهندسی محصولات با ابزار تولید مدرن است.

2- برابرهای انگلیسی برای پاره ای از واژه های تخصصی آمده که هنوز جانیافتاده اند.  بسیاری از واژه های تخصصی فنون گذشته از زبان فرانسه آمده اند. ولی اکنون انگلیسی سرچشمه لغوی برای وازه های نوین می باشد؛ بویژه در فنون رادیو، سینما، اینترنت، پزشگی، دارویی، شیمی، مکانیک، علوم انسانی، حسابداری.

3- منابع با ابرپیوندهای مستتر hyperlink در متن آورده شده.  اگر اشاره گر cursor موش بر صفحه تصویر monitor قرار گیرد، لینک منبع نمودار می شود.  با کلیک کردن روی آن کاربر به پایگاه site حاوی مطلب برده می شود. البته این استتار منبع باعث می شود که منابع در چاپگر بروی کاغذ ناپدید شوند.

4- انقلاب مشروطیت ایران در 1906م با جنبش مردم در تبریز، تهران، مشهد، اصفهان، باکو، استانبول، نجف در یک روند خونین به تفکیک قوای مقننه، اجراییه، قضاییه و ایجاد مجلس شورای ملی منجر شد.  در افغانستان، شاهزاده امان الله با سفر به اروپا، با تمدن غرب آشنا شد. در بازگشت، در ۱۹۲۶م او فرمان مشروطیت را توشیح کرد؛ برای اجرای اصلاحات سریع سیاسی مانند مساوات قاطبه مردم، اجتماعی مانند کشف حجاب، فرهنگی مانند تاسیس مدارس پسرانه و دخترانه.

 

* podium = جایگاه سخنرانی.

منابع:  چون این سری جستارها برخط online ند؛ از اینرو تنها منابع نرم موجود در وب جهانی بکار رفته.

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 11 شهریور1388ساعت 5:22 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

عوامل موثر در توليد صدا


عوامل موثر در توليد صدا

 در هنگام سخنراني، درس دادن و يا معرفي كردن خود، چهار عامل موثر در توليد صدا وجود دارد كه نسبت به عوامل ديگر تاكيد بيشتري روي آنها داريم.


1-محيط


- مخاطبان چه مقدار از فضا را اشغال كرده اند.
- وضعيت سالن، كلاس درس و يا اتاق كارآموزي چگونه است؟
- چه تجهيزاتي وجود دارد؟
- مخاطبان در چه فاصله اي از جايگاه گوينده قرار گرفته اند؟
- مشخصات و ويژگي هاي صوتي اتاق چگونه است؟

نكاتي درباره محيط
اگر در فضاي وسيعي مشغول سخنراني هستيد، سعي كنبد از ميكروفن استفاده كنيد. بايستيد، طوري كه همه شما را ببينند و صدايتان هم تاثيرگذار باشد.
از شنوندگان بخواهيد از رديف جلو شروع به نشستن كنند، طوري كه صندلي خالي وجود نداشته باشد (اين كار از ميزان سختي كارتان مي كاهد).
ويژگي هاي صوتي اتاق، به شكل، اندازه و جنس وسايلي كه اتاق را در برگرفته اند، بستگي دارد. اگر فضاي اتاق به گونه اي است كه صدايتان در آن انعكاس پيدا كرده و سپس كم مي شود، خودخوري نكنيد.
براي سهولت كار، اتاق را با سقف كوتاه انتخاب كنيد كه صدايتان را به خود جذب كند و سپس وسايل را به دقت بچيند. 
بدن هاي شنوندگان هم مقداري از صدا را به خود مي گيرند.
كنترل راه هاي ورود و خروج هوا، چگونگي قرار گرفتن مخاطبان و روشن بودن اتاق از ضروريات است.

 

2- تقاضا
هرچند وقت يك بار به صحبت كردن، ارايه يك مطلب و يا تدريس نياز پيدا مي كنيد؟
براي چه مدتي به حرف زدن نياز داريد؟

چند نكته
اگر سخنراني مهمي در برنامه خود داريد، سعي كنيد زماني را براي استراحت صداي خود در بين ارايه كارها و يا درس هايتان در نظر بگيريد. البته اين امر هميشه براي معلمان و استادان امكان پذير نيست. براي اين منظور مي توانيد از غروب ها و تعطيلات آخر هفته استفاده كنيد. 
اگر لازم است بيشتر از ده دقيقه بدون وقفه سخن بگوييد، بهتر است  براي جلوگيري از خشك شدن گلويتان چند جرعه آب بنوشيد.
لازم است بدانيد براي سلامتي خود و جذب بيشتر مخاطب به مكث كوتاهي نياز داريد. 
اگر سر و صدا زياد است و يا سيستم هاي صوتي ضعيف عمل مي كنند، در صورت امكان سخنان خود را خلاصه كنيد.


تدابير شخصي


عوامل زير هم تاثير به سزايي روي صداي شما دارند:


- شكل ظاهر
- جنس و سن
- تجارب شخصي
-  سلامتي
- روشن بودن انگيزه و هدف برقراري ارتباط
- به تجربه قبلي خود مبني بر استفاده از صدايتان در جمع توجه كنيد.

نكاتي درباره تدابير شخصي
دقت داشته باشيد كه سطح زندگي، سلامتي و كاري كه داريد روي مكانيزم بيانتان اثر مي گذارد. تعداد سخنراني هاي خود را آنقدر زياد نكنيد كه مجبور به استراحت و بازيافتن سلامتي خود شويد.
 در ارايه سخنراني خود ميانه رو باشيد يعني به حرف زدن آرام و كلمه به كلمه تكيه نكنيد (مخاطبان هنگامي بيشتر جذب مي شوند كه سخنران در حرف  زدن خود اعتدال را رعايت كند).
تا انجا كه امكان دارد شيك و خوش اندام باشد. تمرين هايي از قبيل دو، شنا، پياده روي سريع و دوچرخه سواري براي رشد سلامتي و تنفس سريع موثر هستند. يوگا و مديتيشن هم براي تمركز و تنفس سريع مناسب هستند.

3- تكنيك
فن بيان خوب در هنگام استفاده از صدا بسيار مهم است. فن بيان ضعيف مشكل ساز بوده و مي تواند خسته كننده هم باشد.
 نگهداري و مراقبت از صدا بسيار ضروري است، درست همانطور كه به شيك لباس پوشيدن و مراقبت از خود در برابر بيماري اهميت مي دهيد.
توجه داشته باشيد كه صدايتان پيشرفت نمي كند مگر اين كه خودتان سعي كنيد آن را پرورش دهيد.

چگونگي به وجود آمدن صداي تاثيرگذار
يك صداي تاثير گذار شامل اين موارد است:
سرزنده بودن: به عنوان عنصر تفكيكي براي تعديل صدا و آهنگ
رتبه بودن صدا: براي تركيب سطح مناسب صدا با آنچه كه مشاهده مي كنيد.
شفافيت: توليد صداي رسا كه مشخص و واضح باشد. منظور از وضوح اين است كه صدا، نه شنونده را كر كند و ب=نه به صورت زير لب و نجواكنان باشد.

تمرين 1
متن شامل 200  كلمه انتخاب كرده و در حالي كه تصور مي كنيد كسي مقابل شما نشسته است، ابتدا يك بار متن را به طور آهسته و با صداي بلند بخوانيد. بايستي و اين طور تصور كنيد كه پنجاه نفر در فضايي وسيع مقابل شما نشسته اند. اكنون متن را تكرار كنيد. همان گونه كه ناگزيريد صدايتان را بلند كنيد، مطمئن باشيد كه عوامل سرزنده بودن، رسا بودن صدا و شفافيت هم افزايش مي يابند. نكاتي را كه از اين تمرين فهميده ايد، يادداشت كنيد.

چگونه صدا مكمل جريان برقراري ارتباط مي شود؟
«آنچه كه مرا متنفر مي سازد موضوع سخنراني نيست، بلكه نحوه ارايه آن است.»
آنتوني كلئوپاترا و شكسپير
نحوه ارايه مطلب بسيار تاثيرگذارتر از خود كلمات مي باشد.

عناصر پايه اي برقراري ارتباط انساني
وضعيت جسماني: به معناي ابزار انتقال  اطلاعات و توسط اشارهذ و حركات بدني در هنگام سخن گفتن.
فاصله: فاصله حفظ شده بين شنوندگان.

تمرين 2
تلفني در حال صحبت كردن با شخصي هستيد كه تا به حال او را نديده ايد. احساسي را كه نسبت به اين شخص پيدا مي كنيد بنويبسيد. به نظرتان چرا اين گونه احساسي پيدا كرده ايد؟
اكنون احساسات خود را نسبت به كسي كه او را ملاقات كرده ايد با احساسات قبلي خود مقايسه كنيد.  چقدر تفاوت بين اين دو نوع احساس مي بينيد؟ وقتي براثي برقراري ارتباط، فقط صداي طرف مقابل را مي شنويم، منحصرا بر اساس همين صدا يك تصوير ذهني درباره او مي سازيم. اغلب اوقات هم اين تصوير ذهني اشتباه از آب در مي آيد.

 گزیده ای از کتاب ریچارد پین

منبع :

http://mojri3.blogfa.com/post-182.aspx

+ نوشته شده در  سه شنبه 10 شهریور1388ساعت 5:7 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

چگونه ریه هایمان را سالم نگهداریم ؟

 

چگونه ریه هایمان را سالم نگهداریم ؟

ریه ها کارهای فوق العاده ای برای شما انجام می دهند. داشتن ریه هایی سالم، میزان بالایی اکسیژن برای خونتان فراهم می کند و باعث می شود بتوانید کار کنید، فعالیت کنید و به خوبی زندگی کنید. همچنین دی اکسید کربن و سایر گازهای زائد که بدن به آنها نیازی ندارد را خارج می کند. برای سالم نگه داشتن ریه هایتان کارهای زیادی می توانید انجام دهید:

۱٫ اگر سیگار می کشید، برای ترک آن اقدام کنید. و اگر سیگار نمی کشید، به هیچ وجه شروع نکنید. سیگار کشیدن یکی از دلایل اصلی اکثر بیماری های جدی ریه مثل سرطان ریه و بیماری مزمن انسداد ریه (COPD) می باشد. کشیدن سیگار، پیپ و سایر دخانیات حاوی بیش از ۴۰۰۰ ماده شیمیایی مضر است—که ۵۰ مورد آن از عوامل ایجادکننده سرطان شناخته شده اند. حتی اگر سالهاست سیگار می کشید، هیچوقت برای ترک آن دیر نیست. البته ترک کردن سیگار کار ساده ای نیست اما منابع و مراکز بسیار زیادی برای کمک به ترک آن وجود دارد.

۲٫ از قرار گرفتن در معرض افراد سیگاری خودداری کنید. دود سیگار خوردن ترکیبی پیچیده از موادشیمیایی است که با سوختن دخانیات تولید می شود. این هم درست مثل سیگار موجب بروز بیماری های مختلف و مرگ می شود. دو سوم دود سیگار توسط فردی که سیگار را می کشد استنشاق نمی شود، بلکه در فضای اطراف او پراکنده می شود.

در اینجا به چند نکته برای جلوگیری از دود سیگار اشاره می کنیم:
o        اجازه ندهید در خانه تان، ماشینتان، و محل کارتان کسی سیگار بکشد.
o        در ماشین، محل کار و خانه علامت “سیگار نکشید” نصب کنید.
o        از بیزنس ها و فعالیت هایی که به دور از سیگار است استقبال کنید.
o        نگذارید فرزندانتان هم در اطراف افراد سیگاری باشند.

۳٫       دستهایتان را مداوم با آب و صابون بشوئید. برآورد می شود که دست ها تقریباً ۸۰ درصد از عفونت ها و بیماری های ریوی مثل سرماخوردگی و آنفولانزا را پخش می کنند. می توانید با آشنایی با نحوه و زمان شستشوی دست ها، احتمال بروز این بیماری ها را درخودتان کاهش دهید.
o        نحوه صحیح شستشوی دست ها را به فرزندانتان آموزش دهید.
o        اطلاعات مربوط به شستشوی دست ها را در محل کارتان منتقل کنید.
o        از مصرف صابون ها و شوینده های آنتی باکتریال خودداری کنید چون مصرف اینها ممکن است مقاومت دربرابر آنتی بیوتیک ایجاد کند.
o        در صورت در دسترس نبودن صابون و آب، از مواد ضدعفونی کننده دست الکل دار استفاده کنید.

۴٫       مراقب آلودگی هوا باشید و برای تمیز نگه داشتن آن به سهم خود اقدام کنید. آلودگی هوا چه در داخل و چه خارج از خانه می تواند موجب مشکلات سلامتی مخصوصاً برای افرادیکه دار بیماری های ریوی هستند شود. آلودگی هوا موجب اذیت شدن، ملتهب شدن و تخریب بافت های ریه می شود. حتی سطح پایین آلودگی هوا هم می تواند مشکلاتی را برای سلامتی افراد ایجاد کند. کودکان، افراد سالخورده و آنها که مبتلا به بیماری های مزمن هستند بیشتر در معرض بیماری های ناشی از آلودگی هوا قرار دارند. پس درمواقع آلوده بودن هوا سعی کنید در خانه بمانید و بیرون نروید. کارهای زیادی برای تمیز نگه داشتن هوای داخل و خارج از خانه وجود دارد که در زیر به چند مورد آن اشاره می کنیم:

خارج خانه:
o        هیچوقت اتومبیل را در حالت ساکن روشن نگه ندارید.
o        از حشره کش ها و سایر موادشیمیایی در حیاط خانه استفاده نکنید.
o        از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنید.
o        از قوانین مربوط به ارتقاء کیفیت هوا تبعیت کنید.

داخل خانه:
o        رطوبت داخل خانه را کنترل کنید. بعنوان مثال، از در حمام و آشپزخانه از فن های اگزاست استفاده کنید تا رطوبت را به بیرون هدایت کند. سطح رطوبت داخل را بین ۳۰ تا ۵۰ نگه دارید.
o        وسایل گرمایش خانه را به طور منظم چک کنید. وسایل اصلی مثل پمپ گرمایش و دستگاه تهویه مرکزی را به طور منظم توسط متخصص بررسی و نظافت کنید.
o        سطوح را تمیز نگه دارید. سطوح مرطوب مثل وان حمام، زیردوشی و کانترهای آشپزخانه را تمیز و خشک نگه دارید.
o        گرد و غبار را کنترل کنید. گرد و غباری که روی مبل ها و وسایل خانه می نشیند را مرتب تمیز کنید. سعی کنید ملحفه ها را با آب داغ (حداقل ۵/۵۴ درجه سنتیگراد یا ۱۳۰ درجه فارنهایت) شستشو دهید تا میکروبهای ریز آن از بین بروند. فرش و موکت را هم مرتب تمیز کنید.
o        هوا را تهویه کنید. حتماً هر روز مقدار کافی هوای تازه و تمیز وارد خانه کنید. موقع تمیز کردن خانه، نقاشی کردن آن یا وصل کردن موکت های جدید یا انجام سایر کارهای خانه پنجره ها را باز بگذارید.

۵٫       در محل کار خود را از خطرات مربوط به سلامت ریه دور کنید. افرادیکه در کارهای خاص مثل ساخت و ساز و معدن کار می کنند بیشتر در معرض ابتلا به بیماری های ریوی مثل سرطان ریه، آسم و COPD می باشند. اگر زمان زیادی را در اطراف گرد و خاک، پنبه نسوز یا موادشیمیایی سپری کنید از لباس های محافظ که شامل ماسک گاز می شود استفاده کرده و هوای محل کارتان را تهویه کنید.

منبع :

http://www.e-pedian.com/articles/%da%86%d8%b7%d9%88%d8%b1-%d8%b1%db%8c%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c%d9%85%d8%a7%d9%86-%d8%b1%d8%a7-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d9%85-%d9%86%da%af%d9%87-%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%85%d8%9f/

+ نوشته شده در  سه شنبه 10 شهریور1388ساعت 0:19 قبل از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

فرق ناروانی طبیعی گفتار با لکنت زبان کودکان

 

فرق ناروانی طبیعی گفتار با لکنت زبان کودکان

متخصص توانبخشی و آسیب شناس گفتار درمان گفت:ناروانی طبیعی در کودکان زیرشش سال بیشتر به علت نارسایی و ناکامل بودن رشد سیستم عصبی و عضلانی مهارت های گفتاری مورد نیاز آنان اتفاق می افتد اما در بسیاری از مواقع با عارضه لکنت زبان اشتباه گرفته می شود.

سیاوش عطایی در گفت وگو با ایرنا افزود: معمولاً تشخیص ناروانی طبیعی گفتار از لکنت، امری پیچیده است و تنها توسط آسیب شناسان گفتار و زبان قابل شناسایی است و توصیه می شود والدین ازاظهار نظر و تصمیم گیری در مورد وضعیت کودک خود پرهیز کنند.
وی گفت: شروع ناروانی طبیعی بین سنین ۶-۵/۲ سالگی است، بیشتر کودکان در این سنین از مشکل خود مطلع نیستند و کودکان مبتلا هیچ گونه ترس، تقلا و استرس ندارند.
عطایی افزود: عمده ترین ویژگی گفتاری کودکان مبتلا به ناروانی طبیعی، پدیده تکرار است به طوری که این تکرار فقط در سطح کلمه یا بخش هایی از کلمه یا عبارت اتفاق می افتد.
وی با بیان اینکه میزان و نوع ناروانی ممکن است هر روز نسبت به روز دیگر و همچنین در طول موقعیت های مختلف گفتاری، متفاوت و متغیر باشد، اظهار داشت: ناروانی طبیعی در پسرها نسبت به دخترها شایع تر است.
این متخصص توانبخشی گفت: اگر کودکی ناروانی طبیعی داشت درمان مشاوره ای (غیرمستقیم) پیشنهاد می شود و تاخیر در امر مشاوره سبب می شود ناروانی در کودک تثبیت شده و به دنبال آن عادات غلط والدین که برای اصلاح گفتار کودک به کار برده می شود نیز تثبیت شود.

منبع :

http://www.e-pedian.com/articles/%d9%81%d8%b1%d9%82-%d9%86%d8%a7%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%b7%d8%a8%db%8c%d8%b9%db%8c-%da%af%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%a8%d8%a7-%d9%84%d9%83%d9%86%d8%aa-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d9%83%d9%88/

+ نوشته شده در  سه شنبه 10 شهریور1388ساعت 0:6 قبل از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

مهارت گوش کردن

 

مهارت گوش کردن

گوش کردن مهارتى است که در ایجاد و تداوم روابط میان فردى نقش سالم و سازنده اى ایفا مى کند. اما گوش کردن به معناى شنیدن صرف گفته هاى دیگران نیست. گوش کردن صحیح، نیازمند واکنش هاى مناسب، طرح پرسش و حالات و حرکاتى مبتنى بر دقت و توجه ویژه شنونده است.
شما با خوب گوش کردن به مخاطب تان این پیام را منتقل مى کنید: «من براى تو، سخنان، افکار و نقطه نظراتت ارزش و احترام قائلم، برایم اهمیت دارى و تمایل دارم با دقت و اشتیاق به آنچه مى خواهى بگویى گوش فرا دهم».
کیفیت شنیدن از بروز اختلاف نظرها، سوءتفاهم ها و کشمکش ها که ناشى از «خوب نشنیدن» و«سرسرى شنیدن» است، جلوگیرى مى کند و روابطى مطلوب و دلنشین توام با درک متقابل را در پى دارد.

فنون مهارت گوش کردن
۱- هنگام گوش کردن به هیچ کارى نپردازید و فقط و فقط تمام حواس تان را به گفته ها، حالات و حرکات گوینده متمرکز کنید، به این معنا که سرا پا گوش شوید.
۲- در حین گوش کردن نه تنها گوش ها بلکه ذهن، قلب و چشم هاى تان را به کار بگیرید.
۳- با گوینده ارتباط چشمى مناسب را حفظ کنید، این عمل، توجه، علاقه و احترام شما را به گوینده متذکر مى شود.
۴- به طور موقت از احساسات، خواسته ها، افکار و پیش داورى هاى تان چشم پوشى کنید.
۵- براى آن که تمرکز و دقت بیشتری به گوینده داشته باشید کمى به سمت او خم شوید.
۶- توسط حرکات چهره، اشتیاق و علاقه مندی تان را به گوینده نشان دهید. از تصدیق کردن و سر تکان دادن نیز استفاده کنید.
۷- به یاد داشته باشید گوش کردن نیز مانند سایر مهارت هاى ارتباطى، دو طرفه و دو سویه است، بنابراین تنها شنیدن و سکوت کافى نیست بلکه باید فعالانه در دادن انگیزه به گوینده و تلاش براى درک صحیح گفته هاى او عمل کنید و این به معناى مشارکت است.
۸- براى اطمینان از درک مطالبى که شنیده اید استنباط خود را به صورت خلاصه به گوینده
منتقل کنید با این کار چنانچه ابهامى برای شما وجود داشته باشد توسط گوینده برطرف مى شود و شما اطلاعات را به صورت روشن، واضح و کامل دریافت مى کنید، از سوى دیگر گوینده ترغیب مى شود و به سخنانش ادامه مى دهد.
در هنگام انعکاس استنباط تان از مطالب گوینده، مى توانید از عبارات زیر بهره بگیرید:
اگر درست فهمیده باشم …
ظاهرا …
منظور شما این است که …
فکر می کنم تو می گویی …
به عقیده من …
اگر من جای تو بودم …
۹- لازم نیست به طور حتم با گوینده موافق و هم راى باشید، تنها کافیست خودتان را به جاى او بگذارید و به مسائل از دریچه چشمان او بنگرید.
۱۰- گفت وگوى درونى تان را متوقف کنید، اگر به جاى گوش کردن در این فکر باشید که چه پاسخى باید بدهید، بخش مهمى از اطلاعات را از دست مى دهید.
۱۱- هنگامى که گوینده هیجان زده مى شود و شادى و غم یا عصبانیت در چهره و گفتارش نمایان مى شود با عکس العمل مناسب و به موقع با او همدلى و همراهی کنید.

منبع :

http://www.e-pedian.com/articles/%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%DA%AF%D9%88%D8%B4-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86/

+ نوشته شده در  دوشنبه 9 شهریور1388ساعت 0:1 قبل از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

کتاب شناسی فن بیان : آموزش گفتار

 

آموزش گفتار: برای مسلط بودن، جالب بودن، توانا بودن، جذب و متقاعد کردن مخاطب 

 
مشخصات کتاب
  • تعداد صفحه: 128
  • نشر: ققنوس (03 مرداد، 1388)
  • شابک: 978-964-311-132-8
  • قطع کتاب: رقعی
+ نوشته شده در  یکشنبه 8 شهریور1388ساعت 10:20 قبل از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

کتاب شناسی فن بیان : دانلود کتاب ضرب المثل ها

در تاریخ که چرخی بزنیم می بینیم برای هر تکیه کلامی که حالا باب ضرب المثلی برای ماست چه داستان و حدیثی نهفته است...
ضرب المثل ها گاه منتقل کننده زبان ما بوده اند...در دوره ای که با حمله به ایران نفیس ترین کتب از روی زمین محو شد ضرب المثل ها یکی از راههای دست به دست شدن اندیشه و زیان به نسل بعد بوده اند.

حجم: 112.73 کیلوبایت؛ زمان لازم برای دریافت 16.49 ثانیه با Dial-up
» نوع فایل کتاب: PDF
» تعداد صفحات: 36

لینک دانلود:

http://ketabnak.com/comment.php?dlid=3092

+ نوشته شده در  شنبه 7 شهریور1388ساعت 8:32 قبل از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

برخورد با کودکی که لکنت دارد

 

برخورد با کودکی که لکنت دارد

برخوردی کاملا آرام ، صمیمی و عادی با او داشته باشید .

با صبر و حوصله به صحبت های او گوش کنید .

هرگز از نحوه صحبت کردن او تقلید نکنید .

مراقب باشید تا او با بینی هوا را وارد ریـه و از دهان خارج نـکنـد (تمرینات تنفسی مناسب)

به او آموزش دهید که شمرده و آرام صحبت کند و مراقب وضعیت تنفسی خود باشد

از او بخواهید که با آرامش کامل در مقابل آینه با خودش یا شما صحبت کند

بـرای اصلاح تکلم فـرد لکنـتــی از کلمـات و جملات ساده شـروع کنیـد و پـس از آن بـر مـیـزان دشواری آن بیفزایید

او را بـه صحبـت در جمـع تـشویـق کنـیـد ، بـهتـر است در ابتدا از جمع کودکان یا افراد کوچکتر استفاده کنید و پس از آن، از او بخواهید تا در شرایط پیچیده تر نیز صحبت کند. برای مثال از فردی که با عجله سرکار می رود ، آدرسی بپرسید

به او آموزش دهـیـد که قبل از صحبـت کردن به مطالبی که می خواهد بیان کنـد ، بیندیشد و آنها را در ذهن خود نظم دهد و پس از آن ، مطالب را به زبان آورد

هیچ گاه به خاطر مشکل او اظهار تاسف نکنـیـد و همواره مشوق او در صحبت کردن و اظهار نظر نمودن درباره پدیده ها و امور مختلف زندگی باشید .

با دادن مسئولیت هایی که از عهده آنها برمی آیـد و مایل است آنها را انجام دهـد ، اعتماد به نفس او را تقویت کنید

حس مشارکت اجتماعی و گروهی را در او افزایش دهید و موجبات ارتباط با دیگران را فراهم سارید

نباید انتظار داشته باشید که با شروع درمان،لکنت زبان فرد فورا بـرطرف شود. گاهی ممکن است بهبودی نسبی چند ماه طول بکشد

منبع :

http://www.e-pedian.com/articles/%d8%a8%d8%b1-%d8%ae%d9%88%d8%b1%d8%af-%d8%a8%d8%a7-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9%db%8c-%da%a9%d9%87-%d9%84%da%a9%d9%86%d8%aa-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%af/

+ نوشته شده در  جمعه 6 شهریور1388ساعت 11:46 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

کودکانی که از صحبت کردن در جمع می ترسند

 

کودکانی که از صحبت کردن در جمع می ترسند 
 
 
 «علی» هشت ساله در حالی که سر کلاس نشسته است، امیدوار است که معلم اسمش را نخواند. او پاسخ سؤال معلم را می داند، اما از اینکه بخواهد در برابر همه دانش آموزان کلاس صحبت کند، هراسان است...  
 
«علی» هشت ساله در حالی که سر کلاس نشسته است، امیدوار است که معلم اسمش را نخواند. او پاسخ سؤال معلم را می داند، اما از اینکه بخواهد در برابر همه دانش آموزان کلاس صحبت کند، هراسان است. او در برابر دیگران نه تنها پاسخ سوال را فراموش می کند بلکه دچار تپش قلب و خشکی دهان می شود پاسخ اشتباه با خنده های زیرزیرکی همکلاسی ها به تجربه بسیار تلخی می انجامد که اضطراب کودک را در حین صحبت کردن میان عموم تشدید می کند.

برای برخی کودکان، صحبت کردن در جمع فرصتی برای نشان دادن افکار آنهاست، ولی برای برخی دیگر، یک فشار روانی شدید است.

بسیاری از بزرگسالان ترس «علی» را درک می کنند. در صورت عدم درمان ، این ترس می تواند بقدری شدت یابد که به فوبی (ترس غیرواقعی) تبدیل می شود. این نوع ترس یکی از معمولترین ترسهای کودکان و حتی بزرگسالان به شمار می رود که معمولاً از دبستان شروع می شود. بدین صورت که چند بار تپق زدن هنگام خواندن متن درس با صدای بلند آغازگر اضطراب است. بعضی از دانش آموزان به عمد پشت سر قدبلندترین دانش آموز کلاس می نشینند تا معلم آنها را نبیند. ما حتی دانشجویانی را دیده ایم که برای دفاع از پایان نامه که محتاج صحبت کردن در جمع است هنوز فارغ التحصیل نشده اند. از آنجا که این نوع ترس موجب فشار روانی شدیدی است و می تواند به آسانی به دوره بلوغ و پس از آن نیز کشیده شود کمک به فرزندتان در غلبه بر آن بسیار اهمیت دارد. کسب آرامش را به کودک بیاموزید؛ گام آغازین در غلبه بر این نوع نرس آموختن روشی است که واکنشهای اضطراب را کنترل می کند.

بر روی روشهای کنترل تنفس بیشتر تأکید کنید. سپس کودک را مجبور کنید تا آرام تنفس کند. بدنش را شل کند و نزد خود کلمه ای (نظیر آروم باش) را زمزمه کنند و پس از آن بایستد و شروع به صحبت کند.

● علت ترس را تشخیص دهید

بکوشید علت ترس کودک را از صحبت کردن در جمع دریابید آیا از اینکه تپق بزند نگران است و یا از اینکه احمق یا عصبی به نظر برسد؟ عامل ترس کودک را معین کنید . برای بعضی از کودکان خواندن یک متن با صدای بلند در حضور دیگران نگران کننده است اما برای برخی دیگر، صحبت کردن بدون داشتن نوشته ای که به آن مراجعه کنند، عامل اصلی اضطراب است. در اغلب موارد تعداد حاضران هم در این میان نقش مؤثری ایفا می کند. هر چه تعداد آنها بیشتر شود کار کودک سخت تر خواهد شد و گاهی از نوجوانی این ترس به شکل ترس از صحبت کردن با نوجوانان و یا بزرگسالانی از جنس مخالف بروز می کند. کودک را زیر نظر داشته باشید و در صورت لزوم، معلمش را در جریان بگذارید. کودک ممکن است مانند یک هنرپیشه نقش بازی کند و شما نتوانید به نگرانی او پی ببرید. اما گاهی ترس او آن چنان شدید است که کودک آن را بروز می دهد.

● آموزش مهارت صحبت کردن

با افزایش اعتماد به نفس کودک و تقویت توانایی هایش به او کمک کنید تا بر این ترس غالب شود. برای صحبت کردن فرصتهایی را در اختیار کودک قرار دهید از همان سنین کم از او بخواهید سر میز شام چیزی را برای دیگران تعریف کند تا علاوه بر تمرین در صحبت کردن احساس کند که افکارش برای دیگران اهمیت دارد.

اکثر بچه های کوچک به خودنمایی علاقه دارند.

بنابراین بکوشید از این علاقه آنها سود ببرید بگذارید در حضور خانواده شعر بخوانند یا لطیفه تعریف کنند. این تجربیات از آنجا که مفرح هستند بهتر می توانند اعتماد به نفس را در کودک شکل دهند.

کودک را برای صحبت کردن در جمع آماده کنید.

اگر هنوز مشکل کودک برطرف نشده است مهارت های پایه را به او بیاموزید. او را تشویق کنید تا موضوعی را که هم دوست دارد و هم درباره آن اطلاعاتی دارد انتخاب کند. درباره مواردی که یک سخنرانی یا گزارش را برای شنوندگان جالب توجه می کند، صحبت کنید. مطمئن شوید که او می داند درباره چه موضوعی می خواهد صحبت کند. سپس اطلاعات مورد نیاز را روی کاغذ بنویسید و از او بخواهید چندین بار آنها را تمرین کند.

● او را از پیش برای تپقها آماده کنید.

به او بگویید در صورتی که مطلبی را فراموش کند و دستپاچه شود چه کار کند راه حل آن است که نفس عمیقی بکشد و سپس جمله آخرش را دوباره تکرار کند و یا به مطالبی که روی کاغذ نوشته است مراجعه کند. او می تواند به سادگی اعتراف کند که حرفش را فراموش کرده است و یا حتی با حضار چنین شوخی کند «من همیشه از صحبت کردن در جمع می ترسیدم» این روش موجب نزدیک تر شدن ارتباط شنوندگان با او می شود اما در هر صورت باید سخنرانی را ادامه دهد. برای آمادگی کودک چندین بار روی این وضعیت تمرین کنید. حتی می توانید خودتان نقش کودک را بازی کنید و کودک نقش شنونده را.

کودک را به ترس مقاوم کنید

الف) فهرستی تهیه کنید: فهرستی از موقعیت هایی را که کودک از صحبت کردن در آنها می ترسد، تهیه کنید و آن را براساس میزان ترس کودک به کار گیرید کار را از پایین فهرست آغاز کنید. برای مثال اگر فرزندتان از بلند خواندن می ترسد موقعیت هایی را برایش مهیا کنید تا بر روی این مهارت تمرین کند. در ابتدا خواندن یک داستان با صدای بلند برای برادر کوچکترش می تواند تمرین خوبی باشد سپس شما هم به جمع شنوندگان اضافه شوید تا این که بتدریج با افزایش تعداد شنوندگان کودک را عادت دهید.

ب) قبل از هر کار کودک را وادارید تا با انجام روشهای کسب آرامش از نظر روانی خود را آماده کند. در هنگام اجرای آن از او بخواهید در صورتی که احساس ناراحتی می کند تمرین را قطع و خود را آرام کند. از او بخواهید خود را در حال صحبت میان جمعی که از آن می ترسد تصور کند. برای مثال ابتدا در ذهنش تصور کند که برای معلمش صحبت می کند. بعد برای معلم و یک دانش آموز و پس از آن معلم و ۲ دانش آموز و... سپس به دنبال کاهش اضطراب به تمرین ادامه دهد.

ج) کلاس درس را در خانه بازسازی کنید. وقتی کودک با موفقیت مراحل قبل را پشت سر گذاشت. ۱۰ سوال از درسش طرح کنید تا در مورد آنها مطالعه کند و پاسخ ها را بیابد، سپس نقش معلم را در مدرسه بازی کنید. بدین صورت که نام و نام خانوادگی فرزندتان را با صدای بلند بخوانید. سپس از کودک بخواهید بایستد و به سوالات شما یکی یکی پاسخ دهد. صدایش را ضبط کنید و بگذارید قبل از پاسخگوییی به سوال بعدی چندی بار آن را گوش دهد. در صورت امکان بهتر است به جای ضبط کردن صدای کودک از او فیلمبرداری کنید تا بتواند چهره و حرکات خود را نیز مشاهده کنند. بتدریج از کودک بخواهید خلاصه یک کتاب داستان و یا بخشی از کتاب درسی اش را به صورت سخنرانی در حضور افراد خانواده ارائه دهد. همیشه او را تشویق کنید تا از روشهای کسب آرامش استفاده کند. ضبط صوتی و یا تصویری از سخنرانی های تمرینی، کودک را در اصلاح نواقصش کمک خواهد کرد.

د) مثبت نگر و صبور باشید. او را تشویق کنید تا به جای تکرار جمله های منفی بر راه حل ها تمرکز کند. به جای این که بگوید من نمی تونم حتماً خراب می کنم، بگوید می دونم که سخته اما باید سعی کنید کودک را تحت فشار نگذارید، بلکه بکوشید اعتماد به نفسش را افزایش دهید.

● کاهش حساسیت کودک

وقتی کودک بتواند خود را در حال صحبت کردن در جمع تصور کند بکوشید حساسیت او را به اشتباهات گفتاری اش کاهش دهید. به کودک بگویید که همه مردم از آن که احمق یا کودن به نظر بیایند می ترسند اما گفتار هیچ یک از آنها عاری از اشتباه نیست.

توجه او را به اشتباهات گفتاری دیگران جلب کنید از کودک بخواهید با دقتت به صحبت کردن معلم، شخصیت های تلویزیونی، بستگان و سایر کودکان، گوش دهد. اگر کودک از لرزش صدا یا دستهایش در حضور دیگران می ترسد از او بخواهید قبل از سخنرانی یا صحبت کردن در حضور دیگران در تنهایی حالات فوق را به صورتی مبالغه آمیز از خود نشان دهد و در حین صحبت کردن نیز با خود بگوید هر کسی ممکن است اشتباه کند و یا اگه دستام بلرزه، بازم همه دوستم دارن. به کودک بیاموزید در صورتی که مرتکب اشتباهی می شود به شوخی بگوید «می خواستم ببینم حواستون هست یا نه» این روش رابطه احساسی کودک را با جمعی که در حال صحبت کردن با آنها است، تقویت می کند.

● تمرین در موقعیت های واقعی

اکنون وقت آن رسیده است تا کودک پیشرفته های خود را در موقعیت های واقعی نشان دهد. از معلم فرزندتان بخواهید شما را در این زمینه یاری کند. برای نمونه در چند هفته اول فقط سوالهایی با پاسخهای کوتاه از او بپرسید و یا از او بخواهید بخشهای کوتاهی از کتاب درسی را با صدای بلند برای سایر همکلاسی ها بخواند. سپس به تدریج مدت زمان صحبت کردن کودک را در کلاس طولانی تر کنید تا جایی که بتواند در مقابل گروهی از دانش آموزان کنفرانس بدهد.
 
   پورتال سیمرغ ( www.seemorgh.com )  
 

+ نوشته شده در  پنجشنبه 5 شهریور1388ساعت 11:20 بعد از ظهر  توسط سید محمد فقیه سبزواری  | 

مطالب قدیمی‌تر